Rekompensata wypłacona przez dewelopera poza postępowaniem sądowym za wadę lokalu mieszkalnego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z innych źródeł, chyba że jest to przychód zwolniony lub od którego zaniechano poboru podatku.

W ramach art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania pod warunkiem, że przychód uzyskany ze sprzedaży zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z określonymi w ustawie warunkami i w przewidzianym terminie.

Świadczenie polegające na tolerowaniu przez właściciela nieruchomości ograniczeń w wykonywaniu służebności, związane z wypłatą od dewelopera określonej kwoty, należy traktować jako odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Wydatki na zakup nieruchomości poprzez umowę deweloperską uznaje się za poniesione na cele mieszkaniowe, gdy przed upływem trzech lat od zbycia poprzedniej nieruchomości dojdzie do faktycznego przeniesienia własności na podstawie aktu notarialnego; brak przeniesienia własności wyklucza prawo do ulgi.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dotyczy wyłącznie kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką, co wymaga wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Brak wpisu uniemożliwia skorzystanie z tego zaniechania.

Ostateczne przeniesienie własności działek budowlanych na dewelopera w zamian za przeniesienie lokali mieszkalnych jako ekwiwalentu w ramach umowy przewłaszczenia prowadzi do powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, ponieważ stanowi odpłatną dostawę towarów, wykraczającą poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli do trzech lat od końca roku, w którym zbyto nieruchomość, nie nastąpi przeniesienie jej własności na podatnika w sposób zgodny z art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Zakup działki budowlanej z zamiarem realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową nie kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Przychód podatkowy z tytułu sprzedaży nieruchomości przez dewelopera powstaje w momencie przeniesienia własności na nabywcę poprzez podpisanie aktu notarialnego, a nie w chwili uwolnienia środków z rachunku powierniczego.

Rekompensata finansowa otrzymana przez wspólnotę mieszkaniową od dewelopera z tytułu zrzeczenia się odpowiedzialności za wady fizyczne nieruchomości, uznawana jest za przychód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i podlega zwolnieniu z opodatkowania, jeżeli zostanie przeznaczona na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.

Odszkodowanie wypłacone z tytułu ugody pozasądowej, której wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów prawa, stanowi przychód podatkowy i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie spełnia warunków zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy PIT.

Potrącenie kary umownej z ceną zakupu nieruchomości, mimo braku faktycznego transferu środków, stanowi zdobycie przychodu w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, podlegające opodatkowaniu jako "przychód z innych źródeł".

Umorzenie kredytu hipotecznego niedostatecznie zabezpieczonego przez wpis hipoteczny nie spełnia warunków zaniechania poboru podatku dochodowego, określonych w rozporządzeniu z dnia 11 marca 2022 r. Literalne brzmienie przepisów wymaga zabezpieczenia w formie hipoteki ujawnionej w księgach wieczystych.

Wydatki poniesione na podstawie umowy deweloperskiej nie stanowią wydatków na własne cele mieszkaniowe, uprawniających do zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli umowa przeniesienia własności nieruchomości nie została zawarta w ustawowym terminie trzech lat od końca roku podatkowego zbycia nieruchomości.

Dla zastosowania ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT kluczowe jest przeniesienie własności nieruchomości w terminie 3 lat od zbycia, niezależnie od winy po stronie dewelopera.

Otrzymanie środków pieniężnych w drodze darowizny, przekazanych bezpośrednio na rachunek osoby trzeciej, nie korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, jeżeli nie zostały przelane na rachunek obdarowanego ani jego subkonto, zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu wpłat na mieszkaniowy rachunek powierniczy powstaje dopiero z chwilą uwolnienia środków przez bank na rzecz dewelopera, albowiem do tego momentu środki te nie są uznawane za zapłatę w rozumieniu art 19a ustawy o VAT.

Koszty nabycia lokalu mieszkalnego od dewelopera, finansowane przychodem ze sprzedaży nieruchomości, spełniają warunki uznania za wydatki na własne cele mieszkaniowe, kwalifikujące do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, nawet przy etapowym wykańczaniu i użytkowaniu lokalu.

Świadczenia otrzymane z tytułu reklamacji mieszkania, tj. nieodpłatnie zapewniony lokal zastępczy oraz zwrot kosztów remontu, stanowią przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych bez możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego.

Dochód uzyskany przez wspólnotę mieszkaniową z odszkodowania za wady budowlane, przeznaczony na usuwanie tych wad, korzysta z podatkowego zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT, jako że jest związany z gospodarką zasobami mieszkaniowymi.

Wydatkowanie przez podatnika przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na wskazane ustawowo własne cele mieszkaniowe, w szczególności remont własnego lokalu i nabycie nowego mieszkania od dewelopera, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego, o ile wydatki te zostaną poniesione w pełnej wysokości przychodu oraz w ustawowym terminie.

Nie przysługuje zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeśli przeniesienie własności nowej nieruchomości nie nastąpiło w terminie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym doszło do odpłatnego zbycia nieruchomości.

Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga spełnienia warunku nabycia prawa własności w ustawowym terminie trzech lat od odpłatnego zbycia. Brak aktu notarialnego przenoszącego własność w tym czasie wyklucza możliwość ulgi.

Dochód uzyskany przez wspólnotę mieszkaniową z tytułu odszkodowania od dewelopera, w części przeznaczonej na modernizację zasobów mieszkaniowych i spłatę związanego z tym kredytu, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT.