Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Rodzic wykonujący faktycznie władzę rodzicielską, nawet bez porozumienia z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w wychowaniu, uprawniony jest do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do podziału ulgi prorodzinnej, faktyczne rozliczenie ulgi w zeznaniach podatkowych uznawane jest za dorozumiane porozumienie stron, co wyklucza roszczenia o pełne odliczenie przez jednego z rodziców.

Wyłączne prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu z rodziców, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, sprawując nad małoletnimi dziećmi bieżącą opiekę i zaspokajając ich potrzeby, niezależnie od formalnego posiadania tej władzy przez drugiego rodzica.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.

Ojciec ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na młodszą córkę w wysokości 50% za okres od stycznia do grudnia 2025 r., a na starszą córkę: 50% za okres styczeń-maj oraz 100% za okres czerwiec-grudzień 2025 r.

Wnioskodawczyni przysługuje prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, gdyż tylko ona faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad trojką małoletnich dzieci, mimo że ojciec formalnie posiada władzę rodzicielską, nie uczestnicząc aktywnie w ich wychowywaniu ani nie wychowuje ich zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rodzic rozwiedziony, samotnie wychowujący dziecko, uprawniony jest do preferencyjnego rozliczenia według art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, jeśli dziecko zamieszkuje u niego. Ulga prorodzinna za czas wspólnego zamieszkiwania z obojgiem rodziców podlega równej dystrybucji, zaś w pozostałym czasie przysługuje w całości rodzicowi, z którym dziecko mieszka permanentnie.

Osobie samotnie wychowującej dziecko, która faktycznie wykonuje wszelkie obowiązki rodzicielskie, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku oraz ulgi prorodzinnej, nawet w sytuacji posiadania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica, który nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka.

Rodzic pełnoletniego dziecka, która osiągnęła przychody z działalności opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem, nie może skorzystać z ulgi prorodzinnej, zgodnie z art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec braku porozumienia między rodzicami w sprawie podziału ulgi prorodzinnej, prawo do pełnego odliczenia przysługuje temu z rodziców, u którego dziecko faktycznie zamieszkuje i wobec którego wykonywana jest faktyczna opieka zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy PIT.

Podatnik samotnie wychowujący pełnoletnie dziecko uczące się w niepublicznej szkole artystycznej, spełniające ustawowe kryteria dotyczące limitów dochodów, jest uprawniony do skorzystania z ulgi prorodzinnej na podstawie art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku sprawowania przez rozwiedzionych rodziców opieki naprzemiennej nad małoletnimi dziećmi, ulga prorodzinna przysługuje w częściach równych, chyba że rodzice ustalą odmienną proporcję podziału; przekroczenie przez jednego z rodziców progu dochodowego nie zmienia prawa do ulgi w ustalonej proporcji.

Ulga na dziecko niepełnosprawne przysługuje za rok 2024, jeśli dziecko ma orzeczenie potwierdzające datowanie niepełnosprawności od urodzenia, mimo wydania orzeczenia w 2025 r.; dochody rodziców nie wykluczają ulgi.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami w sprawie ulgi prorodzinnej, odliczenie w pełnej wysokości stosuje rodzic, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT. Dla rodzica drugiego ulga nie jest dostępna, jeżeli piecza naprzemienna nie została orzeczona.

Osobie samotnie wychowującej dzieci przysługuje preferencyjne rozliczenie dochodów oraz ulga prorodzinna na dzieci, jeśli faktycznie w ciągu roku podatkowego samotnie ponosi obowiązki wychowawcze, bez rzeczywistego wsparcia drugiego rodzica przebywającego poza domem.

Ulga prorodzinna przysługuje samotnie wychowującej matce pełnoletniego studenta, mimo jego dochodów z nieopodatkowanego żołdu wojskowego, o ile zachowany jest obowiązek alimentacyjny oraz faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Podatnikowi nie przysługuje prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej na syna I w roku podatkowym 2024, gdyż dochody syna, obejmujące żołd i umowa zlecenie, przekroczyły ustawowy limit, uniemożliwiając zastosowanie art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.