Osoba będąca rozwódką, faktycznie i samotnie wychowująca małoletnie dziecko, przy wyłącznym wykonywaniu podstawowych obowiązków rodzicielskich, pozbawiona codziennej pomocy drugiego rodzica, spełnia przesłanki uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co uprawnia ją do preferencyjnego rozliczenia podatku.

Osobie samotnie wychowującej dziecko, w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, przysługuje preferencyjne opodatkowanie dochodów, gdy faktycznie samotnie wychowuje dziecko przez część roku podatkowego, niezależnie od późniejszej zmiany stanu cywilnego w tym samym roku.

Osoba samotnie wychowująca dzieci może uzyskać preferencyjne opodatkowanie wyłącznie gdy spełnia warunki, w tym posiada prawa cywilne przewidziane w art. 6 ust. 4c ustawy, co oznacza prawomocne orzeczenie rozwodu lub separacji.

Osoba, która sprawuje naprzemienną opiekę nad dzieckiem wspólnie z drugim rodzicem, nie spełnia przesłanek dla uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Preferencja podatkowa z tego tytułu wymaga faktycznego, wyłącznego wychowywania przez jednego rodzica.

Rodzic prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadzie ryczałtu lub dziecko osiągające przychody w ten sposób nie mogą korzystać z preferencyjnego opodatkowania ani z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli przychody dziecka nie przekraczają określonych limitów.

Osoba pozostająca w związku małżeńskim, nie może zostać uznana za samotnie wychowującą dziecko i korzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego, jeżeli wspólnie z małżonkiem wychowują co najmniej jedno dziecko, niezależnie od zaniedbań ze strony biologicznego ojca dziecka.

Podatnik, który jest rozwiedziony i faktycznie samotnie wychowuje dziecko uczące się, spełnia przesłanki do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile drugi rodzic nie uczestniczy w codziennej opiece. (art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT)

Osoba, która faktycznie samotnie wychowuje dzieci w roku podatkowym, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, nawet jeśli formalnie obowiązuje model opieki naprzemiennej.

Osoba rozwiedziona, samotnie sprawująca wychowanie pełnoletniego dziecka kontynuującego naukę na studiach podyplomowych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile dziecko nie osiąga dochodów podlegających opodatkowaniu.

Ojcu sprawującemu naprzemienną opiekę nad dziećmi oraz rezygnującemu z pobierania świadczenia wychowawczego (800+) przysługuje prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, jak dla samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT, jeżeli spełnia pozostałe ustawowe warunki.

Dla celów preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci konieczne jest prawomocne orzeczenie rozwodowe; sam fakt faktycznego wychowywania dzieci bez wsparcia współmałżonka przy trwającym małżeństwie i postępowaniu rozwodowym nie spełnia przesłanek z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.

Status osoby samotnie wychowującej dziecko, umożliwiający preferencyjne rozliczenie podatkowe, wymaga spełnienia przesłanek formalnych co do stanu cywilnego lub okoliczności prawne równoważne. Faktyczne samotne wychowywanie nie spełnia tego kryterium bez odpowiednio prawnego statusu.

Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci, która na co dzień sprawuje faktyczną opiekę i decyduje o istotnych sprawach dzieci, spełnia warunki do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca, mimo alimentacji i sporadycznych kontaktów drugiego rodzica.

Osoba rozwiedziona może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako samotnie wychowująca dziecko pełnoletnie studiujące, jeżeli faktycznie samodzielnie ponosi ciężar jego wychowywania, a drugi rodzic ogranicza się jedynie do wykonywania obowiązku alimentacyjnego.

Osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po uzyskaniu statusu jedynego opiekuna prawnego, można skorzystać z tej ulgi od roku, w którym status ten został nadany, pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie warunków.

Podatnik, który zawarł związek małżeński, traci status osoby samotnie wychowującej dzieci na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym, co wyklucza go z preferencyjnego opodatkowania od roku podatkowego następującego po roku zawarcia małżeństwa.

Osoba nie kwalifikuje się do statusu samotnie wychowującej dzieci w przypadku, gdy drugi rodzic ma istotny udział w wychowywaniu dziecka, niezależnie od braku formalizowania tych obowiązków prawnie; istotne jest faktyczne wspólne wychowywanie, które wyklucza prawo do preferencyjnego opodatkowania według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 6 ustawy o PIT, osoba wychowująca wspólnie z partnerem co najmniej jedno dziecko nie korzysta z preferencji dla osób samotnie wychowujących dziecko, nawet jeśli dziecko z poprzedniego związku faktycznie wychowuje samodzielnie.

W sytuacji, gdy oboje rodzice ponoszą wspólnie obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka, żadnemu z nich nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Osoba samotnie wychowująca dziecko, spełniająca przesłanki z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i faktycznie samodzielnie zajmująca się wychowaniem dziecka, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego, nawet przy okresowych kontaktach dziecka z drugim rodzicem.

Osoba rozwiedziona, która przeważająco sprawuje opiekę nad dzieckiem, jest uprawniona do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pomimo przekroczenia przez dziecko 25. roku życia w styczniu 2025, rodzic sprawujący wyłączną opiekę może za ten rok korzystać z preferencyjnego opodatkowania dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeśli pozostałe warunki przewidziane w ustawie o podatku dochodowym są spełnione.

Osoba samotnie wychowująca dzieci, która w ciągu roku podatkowego faktycznie sprawuje nad nimi pełną i samodzielną opiekę, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania dochodów na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okazjonalnych kontaktów drugiego rodzica czy płacenia przez niego alimentów.

Rodzic, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci, mając status rozwiedzionego, i spełnia warunki zawarte w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego rozliczania dochodu jako osoba samotnie wychowująca dzieci.