Wydatki spółki celowej ponoszone wyłącznie w związku z realizacją przedsięwzięcia deweloperskiego, które służą wytworzeniu lokali albo są konieczne do ich zgodnej z prawem sprzedaży i mogą zostać przypisane do przychodów z poszczególnych lokali, stanowią koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami. Są one potrącalne na zasadach określonych w art. 15 ust. 4–4c ustawy o CIT.
Świadczenie pieniężne oraz świadczenie niepieniężne otrzymane od dewelopera na podstawie ugody sądowej w celu zaspokojenia roszczeń z tytułu kary umownej za opóźnienie w przeniesieniu własności lokalu nie stanowią odszkodowania ani zadośćuczynienia w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Stanowią one opodatkowany przychód z innych źródeł.
Wydatki poniesione w ustawowym terminie na podstawie umowy deweloperskiej nie stanowią podstawy zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeżeli przed upływem tego terminu podatnik nie nabył własności lokalu w formie aktu notarialnego. Opóźnienie w przeniesieniu własności, choćby niezależne od podatnika i zawinione przez dewelopera, nie znosi ustawowego warunku nabycia prawa w okresie przewidzianym
Dla zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT nie wystarcza wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na podstawie umowy deweloperskiej w ustawowym terminie; konieczne jest również nabycie własności lokalu w tym terminie. Przeniesienie własności po jego upływie wyłącza zwolnienie, także gdy opóźnienie nie jest zawinione przez podatnika.
W przypadku wydatkowania przychodów na podstawie umowy deweloperskiej, ulga mieszkaniowa przysługuje jedynie, gdy nabycie własności nieruchomości nastąpi w przewidzianym terminie. Brak przeniesienia własności z przyczyn leżących po stronie dewelopera nie uprawnia do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Brak przeniesienia własności zakupionej nieruchomości w ustawowym terminie trzech lat wyklucza możliwość zaliczenia wydatków na poczet ulgi mieszkaniowej, mimo niezależnych od podatnika przyczyn opóźnienia po stronie dewelopera.
Złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego o przeniesieniu własności nieruchomości, a nie podpisanie umowy deweloperskiej, wyznacza datę nabycia nieruchomości dla celów podatkowego terminu 5-letniego. Zwrot nakładów na inną nieruchomość nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w podatkowym rozumieniu art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f.
Wydatki poniesione na cele mieszkaniowe muszą być sfinansowane przychodami ze sprzedaży nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, a rozdział czasu pomiędzy zbyciem a nabyciem ma kluczowe znaczenie co do zastosowania zwolnienia.
Wydatek poniesiony na nabycie roszczeń przez umowę cesji nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe uprawniającego do ulgi, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT; tylko bezpośrednie nabycie lokalu mieszkalnego kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego.
Przychód ze sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym, przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przed jej uzyskaniem na cele mieszkaniowe, uprawnia do zwolnienia z opodatkowania, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli nabycie nieruchomości nastąpi w wymaganym terminie.
Dochód uzyskany przez spółdzielnię mieszkaniową z porozumienia z deweloperem, przeznaczony na remont budynku mieszkalnego, stanowi dochód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i jest zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT.
Obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu wpłat nabywców na mieszkaniowy rachunek powierniczy powstaje dopiero z chwilą wypłaty środków z tego rachunku na bieżący rachunek dewelopera, a nie w momencie ich pierwotnej wpłaty przez nabywców.
Przychodem podatkowym z tytułu sprzedaży lokali niemieszkalnych jest cała wartość sprzedaży wynikająca z umowy, nawet jeżeli część środków została wcześniej wpłacona innym podmiotom, gdyż zbywający wstąpił w prawa i obowiązki poprzednika.
Zwolnienie z podatku dochodowego dochodu ze sprzedaży nieruchomości, uzyskanego ponad udział spadkowy, nastąpi, jeżeli dochód ten zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe w terminie przewidzianym przez ustawę, a własność nieruchomości zostanie przeniesiona w formie aktu notarialnego w tym terminie.
Rekompensata wypłacona przez dewelopera poza postępowaniem sądowym za wadę lokalu mieszkalnego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z innych źródeł, chyba że jest to przychód zwolniony lub od którego zaniechano poboru podatku.
W ramach art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania pod warunkiem, że przychód uzyskany ze sprzedaży zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z określonymi w ustawie warunkami i w przewidzianym terminie.
Świadczenie polegające na tolerowaniu przez właściciela nieruchomości ograniczeń w wykonywaniu służebności, związane z wypłatą od dewelopera określonej kwoty, należy traktować jako odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Wydatki na zakup nieruchomości poprzez umowę deweloperską uznaje się za poniesione na cele mieszkaniowe, gdy przed upływem trzech lat od zbycia poprzedniej nieruchomości dojdzie do faktycznego przeniesienia własności na podstawie aktu notarialnego; brak przeniesienia własności wyklucza prawo do ulgi.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dotyczy wyłącznie kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką, co wymaga wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Brak wpisu uniemożliwia skorzystanie z tego zaniechania.
Ostateczne przeniesienie własności działek budowlanych na dewelopera w zamian za przeniesienie lokali mieszkalnych jako ekwiwalentu w ramach umowy przewłaszczenia prowadzi do powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, ponieważ stanowi odpłatną dostawę towarów, wykraczającą poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym.
Dochód ze sprzedaży nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli do trzech lat od końca roku, w którym zbyto nieruchomość, nie nastąpi przeniesienie jej własności na podatnika w sposób zgodny z art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.
Zakup działki budowlanej z zamiarem realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową nie kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Przychód podatkowy z tytułu sprzedaży nieruchomości przez dewelopera powstaje w momencie przeniesienia własności na nabywcę poprzez podpisanie aktu notarialnego, a nie w chwili uwolnienia środków z rachunku powierniczego.