Wspólnik spółki jawnej posiada prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Czy uprawnienie to wpływa na obowiązek ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz opłacania składek z tytułu posiadania statusu wspólnika spółki jawnej?
Wykonywanie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, jest jednym z tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. W niektórych przypadkach wykonywanie umowy zlecenia nie będzie jednak objęte obowiązkiem ubezpieczeń – dotyczy to m.in. studentów i uczniów szkół ponadpodstawowych do ukończenia 26. roku życia.
W przypadku niezdolności do pracy (choroby) przedsiębiorca opłacający składki ZUS może pomniejszyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne proporcjonalnie do liczby dni choroby. Powinien jednak spełnić pewne warunki. Aby mógł on zapłacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne ze względu na chorobę, musi być zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w momencie wystąpienia
Ustalenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorców zależy od tego, jaki rodzaj działalności prowadzi płatnik składek, oraz od formy opodatkowania przychodów uzyskanych z tej działalności. Niektórzy z przedsiębiorców mają obowiązek dokonania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Termin na jego sporządzenie za 2025 r. upływa 20 maja 2026 r.
Mały ZUS Plus to rodzaj preferencji pozwalający indywidualnym przedsiębiorcom na opłacanie niższych składek na ubezpieczenia społeczne nawet przez kolejne 36 miesięcy. Zasadniczo mogą z niej korzystać osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.
Płatnicy składek (pracodawcy, zleceniodawcy) mają obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodu, stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, osiągniętego przez osoby zatrudnione, uprawnione do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. Należy to zrobić do 1 czerwca 2026 r. (ponieważ 31 maja br. przypada w niedzielę).
Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany, które przewidują możliwość zaliczenia do stażu pracy niewliczanych dotychczas okresów, m.in. pracy na umowę zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej. Wyjaśnienie niektórych wątpliwości dotyczących nowych regulacji przedstawił na swojej stronie internetowej resort pracy.
Od 1 stycznia 2026 r. można wnioskować do ZUS o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy zatrudnienia w formach pozaetatowych (np. w ramach działalności gospodarczej czy na umowę zlecenia). Wniosek taki należy złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w udostępnionym przez ZUS systemie teleinformatycznym.
W 2026 r. wejdzie w życie wiele zmian istotnych dla pracodawców. Najbardziej kluczowe z nich obejmują wliczanie okresów prowadzenia działalności gospodarczej i umów cywilnoprawnych do stażu pracy, co wpłynie na wymiar urlopu wypoczynkowego oraz inne uprawnienia pracownicze. Ponadto zostaną uelastycznione formy składania wniosków kadrowych. Wzrośnie także płaca minimalna. Ważnym elementem jest również
1 stycznia 2026 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych. Jest to związane ze zmianami w zakresie ustalania podstawy wymiaru oraz opłacania składki zdrowotnej dla osób wykonujących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz określeniem zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez marynarzy.
Płatnicy składek – m.in. pracodawcy i zleceniodawcy – są zobowiązani do przekazania informacji rocznej ZUS IMIR, w odniesieniu do osób, za które w 2025 r. rozliczali składki na ubezpieczenia społeczne. Termin przekazania informacji rocznej upływa 2 marca 2026 r. (ponieważ ustawowy termin – 28 lutego 2026 r. – wypada w sobotę).
W nowym roku składkowym przedsiębiorcy z najniższymi dochodami, a także wykazujący stratę, zapłacą składkę zdrowotną od podstawy nie niższej od 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. przestanie bowiem obowiązywać preferencyjna dla tej grupy ubezpieczonych podstawa wymiaru tej składki wynosząca 75% ustawowej minimalnej płacy.
ZUS będzie bezpłatnie udostępniał bankom i innym instytucjom finansowym dane dotyczące płatników składek, m.in. w zakresie terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza systemowy mechanizm umożliwiający dostęp do tych danych w celu weryfikacji sytuacji gospodarczej i finansowej przedsiębiorcy (płatnika
Członkowie zarządu spółek, stowarzyszeń czy innych osób prawnych mogą pełnić swoją funkcję tylko na podstawie powołania albo na podstawie umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej, za wynagrodzeniem lub nieodpłatnie. Niejednokrotnie wykonują także inną dodatkową działalność na rzecz spółek, w których pełnią funkcję w zarządzie. W zależności więc od tego, na jakiej podstawie członek zarządu pełni swoją
Od 1 lipca 2025 r. wprowadzony został nowy kod tytułu ubezpieczenia stosowany w dokumentach ubezpieczeniowych ZUS – 09 21 (dla osób niepełnosprawnych zrejestrowanych w PUP, poszukujących pracy). Jest to związane z wejściem w życie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Kod ten zobowiązane są stosować urzędy i podmioty, które składają dokumenty ubezpieczeniowe za ww. ubezpieczonych.
Od 1 czerwca 2025 r. za członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnionej funkcji spółki naliczą i odprowadzą składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Zmiany nastąpiły zarówno w katalogu osób podlegających obowiązkowi opłacania składki na FP i FS, jak również w zakresie wyłączeń z tego obowiązku. Nadal składki na wskazane fundusze należy opłacić wówczas, gdy podstawa wymiaru wynosi