Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, w tym z tytułu wyrównania kursowego, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT, lecz może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, jeśli kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe i dotąd nie zostało z tego zaniechania skorzystane.
Umorzenie części kredytu hipotecznego stanowi przychód podatkowy, lecz zaniechanie poboru podatku odnosi się wyłącznie do części przeznaczonej na zakup lokalu mieszkalnego; zwrot odsetek przez bank nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Potrącenie wzajemnych roszczeń pomiędzy podatnikiem a bankiem, wynikające z ugody dotyczącej kredytu hipotecznego z abuzywnymi klauzulami, nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego.
Uznaje się, że zwrot świadczeń uiszczonych w ramach nieważnej umowy kredytu jest neutralny podatkowo; odsetki za opóźnienie są wolne od podatku dochodowego, a zwrot kosztów procesu nie rodzi obowiązku podatkowego, o ile nie przewyższa poniesionych wydatków.
Zwrot przez bank środków uznanych na mocy ugody sądowej za nienależne, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie prowadzi do przysporzenia majątkowego po stronie podatnika.
Zwrócone kwoty z tytułu nadpłaty kredytu hipotecznego oraz odsetki za opóźnienie od tych kwot nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, co wynika z zasady neutralności podatkowej zwrotu wcześniej wpłaconych środków oraz ustawowego zwolnienia dla odsetek z art. 21 ust. 1 pkt 95b u.p.d.o.f.
Wypłata odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku ugody pozasądowej wymaga wystawienia PIT-11, chyba że odsetki odpowiadają należnościom nieopodatkowanym. Wg § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r., umorzenie kwoty kredytu hipotecznego spełniającego określone warunki nie wymaga deklaracji PIT-11.
Umorzenie przez bank odsetek od kredytu hipotecznego zaciągniętego przed 15 stycznia 2015 roku na jedną inwestycję mieszkaniową spełnia przesłanki zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 roku, pod warunkiem braku wcześniejszego skorzystania z podobnego zwolnienia.
Zakup wierzytelności przez bank od kredytodawcy stanowi usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, lecz kwalifikuje się do zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako usługa w zakresie długów, nie stanowiąca faktoringu ani ściągania długów.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od umorzonych wierzytelności kredytowych obejmuje wyłącznie tę część kredytu hipotecznego, która została przeznaczona na prace remontowe, przy założeniu, że kredyt jest zabezpieczony hipoteką i zaciągnięty na cele odpowiadające pojęciu kredytu mieszkaniowego w rozumieniu obowiązujących przepisów.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych stosuje się do umorzenia wierzytelności kapitału i odsetek kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego przed 2015 r., na mocy ugody pozasądowej, jeżeli kredyt zabezpieczony był hipoteką i przeznaczony na realizację jednego celu mieszkaniowego.
Kwota uzyskana przez kredytobiorcę w ramach ugody pozasądowej z bankiem, będąca zwrotem wcześniej wpłaconych środków, nie jest przychodem podatkowym podlegającym opodatkowaniu, gdyż nie skutkuje definitywnym przysporzeniem majątkowym.
Otrzymana przez podatnika kwota równoważna wpłaconym uprzednio ratom kredytowym jest neutralna podatkowo i nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, natomiast odsetki ustawowe od tej kwoty są zwolnione z PIT jako przychód z innych źródeł związany z nieterminową wypłatą nieopodatkowanej należności.
Umorzenie części kredytu wykorzystanego na cele mieszkaniowe, przy zachowaniu wymogów Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 roku, skutkuje zaniechaniem poboru podatku dochodowego; natomiast umorzenie kredytu zaciągniętego na cele niemieszkaniowe podlega opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł według zasad ogólnych.
W przypadku umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przed dniem 15 stycznia 2015 r., zastosowanie znajduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, jeśli kredyt zaciągnięto wyłącznie na jedną inwestycję mieszkaniową.
Zwrot przez bank środków pieniężnych związanych z anulowanymi płatnościami tytułem spłaty kredytu frankowego, na mocy ugody pozasądowej, nie stanowi przychodu podatkowego, a zatem nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
Kwota 57.000,00 PLN otrzymana przez podatniczkę w wyniku ugody z bankiem nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jest zwrotem nadpłaty kredytu, nie tworząc przysporzenia majątkowego.
Otrzymanie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z tytułu nieważnej umowy kredytowej nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie prowadzi do faktycznego wzrostu majątku podatnika. Taka kwota jest neutralna podatkowo.
Pełnienie funkcji agenta w systemie cash poolingu przez Wnioskodawcę nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT; w szczególności, odsetki uzyskiwane z tytułu pokrycia sald ujemnych uczestników nie stanowią wynagrodzenia za usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
Kwota umorzonego zadłużenia z tytułu kredytu refinansowego, przypadająca na wnioskodawcę, korzysta z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ kredyt ten spełniał wszystkie wymogi przewidziane w rozporządzeniu Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku od umorzonych wierzytelności związanych z kredytami na cele mieszkaniowe.
Wypłata na rzecz podatnika kwoty stanowiącej zwrot nienależnie pobranych przez bank środków w wyniku zawarcia ugody nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na jej neutralny charakter podatkowy jako zwrotu środków własnych podatnika.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na cel mieszkaniowy, spełniające warunki Rozporządzenia MF z 11 marca 2022 r., nie podlega podatkowi dochodowemu. Część kredytu przeznaczona na inne cele pozostaje opodatkowana.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego na zakup działki pod budowę domu jednorodzinnego, w sytuacji wcześniejszego zaniechania poboru podatku dla innego kredytu w ramach tej samej inwestycji, jest neutralne podatkowo na gruncie rozporządzenia Ministra Finansów z 2022 roku.
Dopuszczalność korekty PIT-11 po złożeniu późnego oświadczenia zmieniającego kwalifikację przychodu podatkowego z tytułu ugody nie może być wyłączona; bank zobowiązany jest do dokonania takiej korekty, a zwroty świadczeń i kosztów procesu są neutralne podatkowo.