Przygotowane na podstawie aktów prawnych opublikowanych od 18 marca do 16 kwietnia 2026 r.

Ustalenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorców zależy od tego, jaki rodzaj działalności prowadzi płatnik składek, oraz od formy opodatkowania przychodów uzyskanych z tej działalności. Niektórzy z przedsiębiorców mają obowiązek dokonania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Termin na jego sporządzenie za 2025 r. upływa 20 maja 2026 r.

Od 13 kwietnia 2026 r. ustawodawca wprowadził istotne złagodzenie rygorów dotyczących pracy na zwolnieniu lekarskim przez brak sankcjonowania tzw. czynności incydentalnych. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów za pracę zarobkową skutkującą utratą prawa do świadczenia nie uznaje się czynności o charakterze sporadycznym, których podjęcia wymagają istotne okoliczności. Od tej daty zmieniły się również

Mały ZUS Plus to rodzaj preferencji pozwalający indywidualnym przedsiębiorcom na opłacanie niższych składek na ubezpieczenia społeczne nawet przez kolejne 36 miesięcy. Zasadniczo mogą z niej korzystać osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Płatnicy składek (pracodawcy, zleceniodawcy) mają obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodu, stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, osiągniętego przez osoby zatrudnione, uprawnione do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. Należy to zrobić do 1 czerwca 2026 r. (ponieważ 31 maja br. przypada w niedzielę).

Rolnicy objęci ubezpieczeniami w KRUS i prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą są zobowiązani złożyć w KRUS dokument potwierdzający, że kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy (2025 r.) od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczyła rocznej kwoty granicznej. Może to być oświadczenie rolnika lub zaświadczenie z urzędu skarbowego. Termin na złożenie

Stopę procentową składki wypadkowej ustala się na dany rok składkowy, tj. od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. Jest ona ustalana przez ZUS albo płatnika składek samodzielnie. W nowym roku składkowym rozpoczynającym się od 1 kwietnia 2026 r. wysokość najwyższych stóp procentowych składki na ubezpieczenie wypadkowe nie uległa zmianie. Zatem stopa procentowa składki wypadkowej odpowiadająca 50% najwyższej

Nagroda jubileuszowa stanowi przychód ze stosunku pracy, ale po spełnieniu pewnych warunków będzie podlegała wyłączeniu z podstawy wymiaru składek ZUS. Zwolnienie z oskładkowania będzie miało zastosowanie, jeżeli kryteria przyznawania nagrody jubileuszowej wynikają z przepisów wewnątrzzakładowych i co do zasady nie jest ona wypłacana pracownikom częściej niż co 5 lat.

Pracownik zatrudniony 15 stycznia 2026 r. chorował od 30 stycznia do 13 lutego 2026 r. Nie udokumentował okresów obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, a ostatnie zatrudnienie zakończyło się 30 listopada 2025 r. A zatem obowiązuje go okres wyczekiwania na prawo do świadczenia chorobowego. Jednak 28 i 29 stycznia br. nie stawił się do pracy i nie usprawiedliwił tej nieobecności. Jak w tej sytuacji

Osoba w wieku 17 lat planuje rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej. Za zgodą sądu rodzinnego założyła działalność gospodarczą i uzyskała wpis do CEIDG. Czy osoba ta z racji wieku będzie podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, tj. czy ma obowiązek zgłoszenia się do ZUS i odprowadzania składek na wskazane ubezpieczenia?

Od 1 marca 2026 r. będą waloryzowane świadczenia emerytalno-rentowe. Waloryzacja wyniesie 5,3%, czyli więcej niż początkowo zakładano (4,88–5,08%). Najniższa emerytura wzrośnie o ok. 100 zł miesięcznie.

Pracownik może wykonywać zadanie służbowe za granicą w ramach podróży służbowej lub delegowania. W zależności od tego, która z tych form świadczenia pracy za granicą zostanie wybrana, różny będzie zakres obowiązków pracodawcy.

Niektórzy płatnicy składek mają obowiązek poświadczenia okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zatrudnionych osób. W tym celu podmioty te przekazują do ZUS dokument ZUS ZSWA. Mają na to czas do końca marca 2026 r. (za 2025 r.).

Od 1 stycznia 2026 r. można wnioskować do ZUS o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy zatrudnienia w formach pozaetatowych (np. w ramach działalności gospodarczej czy na umowę zlecenia). Wniosek taki należy złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w udostępnionym przez ZUS systemie teleinformatycznym.

W 2026 r. wejdzie w życie wiele zmian istotnych dla pracodawców. Najbardziej kluczowe z nich obejmują wliczanie okresów prowadzenia działalności gospodarczej i umów cywilnoprawnych do stażu pracy, co wpłynie na wymiar urlopu wypoczynkowego oraz inne uprawnienia pracownicze. Ponadto zostaną uelastycznione formy składania wniosków kadrowych. Wzrośnie także płaca minimalna. Ważnym elementem jest również

Przedsiębiorcy prowadzący działalność na mniejszą skalę mogą korzystać z ulgi Mały ZUS Plus. Polega ona na tym, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest ustalana od dochodu z działalności gospodarczej uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.

1 stycznia 2026 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych. Jest to związane ze zmianami w zakresie ustalania podstawy wymiaru oraz opłacania składki zdrowotnej dla osób wykonujących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz określeniem zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez marynarzy.