Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.

Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacji, gdy oboje rodzice ponoszą wspólnie obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka, żadnemu z nich nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

Opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jest możliwe, gdy faktycznie jeden z rodziców w przeważającej mierze sprawuje nad nimi opiekę, przy założeniu spełnienia stanu cywilnego, a kontakty drugiego rodzica są doraźne, co potwierdza prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego w celu uzyskania tej formy rozliczenia.

Faktyczna separacja nie stanowi podstawy do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów preferencyjnego rozliczenia podatkowego, wymagane jest orzeczenie sądu lub inna wyraźna przesłanka wynikająca z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.

Osoba rozwiedziona, która nie zawarła ponownego związku, a dzieci zamieszkują i są codziennie wychowywane przez nią, spełnia warunki preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile nie korzysta z równoczesnych praw do opieki naprzemiennej.

Zwrot kwot alimentów zapłaconych przez ojca ze środków własnych i oddanych przez syna, nie stanowi przychodu, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie prowadzi do trwałego przysporzenia majątkowego podatnika.

Zapłata alimentów przez ojca w imieniu syna oraz ich późniejszy zwrot przez syna nie rodzą obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych po stronie ojca.

Osoba rozwiedziona, której dzieci zamieszkują na stałe z nią i znajdują się pod jej codzienną, samodzielną opieką, mimo ustalonych kontaktów z drugim rodzicem, spełnia przesłanki do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dzieci, co uprawnia ją do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba samotnie wychowująca dziecko, spełniająca warunki wynikające z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego, o ile spełnia określone przesłanki oraz nie dotyczą jej wyłączenia z art. 6 ust. 4f i 8 takiej ustawy.

Zaległe alimenty należne przed ukończeniem 25 lat, wypłacone później, korzystają ze zwolnienia podatkowego. Odsetki raczej korzystają ze zwolnienia na podstawie innych przepisów, nie są powiązane ze zwolnieniem głównym świadczeniem.

Ulga prorodzinna przysługuje samotnie wychowującej matce pełnoletniego studenta, mimo jego dochodów z nieopodatkowanego żołdu wojskowego, o ile zachowany jest obowiązek alimentacyjny oraz faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Podatnikowi nie przysługuje prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej na syna I w roku podatkowym 2024, gdyż dochody syna, obejmujące żołd i umowa zlecenie, przekroczyły ustawowy limit, uniemożliwiając zastosowanie art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Alimenty na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, wypłacane na podstawie porozumienia notarialnego, są zwolnione z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a) ustawy o PIT, niezależnie od wpisu ojca w akcie urodzenia dziecka.

Kwota otrzymana z tytułu zaległych alimentów, które powstały przed ukończeniem 25 roku życia, jest wolna od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, co oznacza brak obowiązku jej zgłoszenia do urzędu skarbowego.

Świadczenia pieniężne przekazywane przez rodziców pełnoletniemu dziecku na podstawie obowiązku alimentacyjnego nie stanowią darowizny w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Osoba, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko i spełnia cywilnoprawne przesłanki samotnego wychowawcy, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli rodzice dziecka posiadają pełne prawa rodzicielskie.

Osoba pozostająca w związku małżeńskim, której małżonek nie jest pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, pomimo faktycznego samotnego wychowywania dziecka.

Ulga prorodzinna przysługuje podatnikom utrzymującym pełnoletnie niepełnosprawne dzieci pobierające rentę socjalną, pod warunkiem realizacji obowiązku alimentacyjnego, natomiast nie przysługuje preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli podatnik pełni funkcję opiekuna prawnego niespokrewnionego małżonka.

Osoba pozostająca w stanie wolnym, która wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z drugim rodzicem, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko w celu preferencyjnego opodatkowania, jeżeli proces wychowawczy prowadzony jest wspólnie, nawet jeśli tylko jeden z rodziców ponosi większość kosztów wychowania.