Odliczenie podatkowe przysługujące osobom samotnie wychowującym dzieci może być przyznane wyłącznie osobom o ściśle określonym statusie cywilnym, obejmującym rozwody lub separacje prawne, nie zaś separacje faktyczne.
Podatnik, rozwiedziony rodzic wykonujący obowiązki opiekuńcze w odbiegającym od formalnego harmonogramie kontakcie z dzieckiem, nie jest uprawniony do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli opieka nad dzieckiem jest kontynuowana wspólnie z drugim rodzicem, lub jeżeli powiązana jest ze wspólną opieką nad dziećmi z innego związku. (art. 6 ust. 4c i 4f ustawy
Podatnik, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c-4d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakty z dziećmi.
Osoba rozwiedziona, faktycznie samotnie wychowująca dziecko, która spełnia przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Osoba rozwiedziona samotnie wychowująca dziecko ma prawo do preferencyjnego opodatkowania na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, jeśli faktycznie sprawuje wychowanie bez udziału drugiego rodzica, niezależnie od formalnego pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom.
Wnioskodawca, jako rozwodnik samotnie wychowujący dzieci, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT, z uwagi na wyłączną opiekę nad dziećmi po zakończeniu opieki naprzemiennej.
Zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 78 ustawy o PIT dotyczące dopłat do wypoczynku dzieci nie przysługuje, jeżeli dziecko osiągnęło pełnoletność przed rozpoczęciem wypoczynku; decydujące jest, aby na moment rozpoczęcia wypoczynku nie miało ukończonych 18 lat.
Faktyczne samotne wykonywanie obowiązków wychowawczych przez rozwiedzionego rodzica, wbrew formalnemu orzeczeniu sądu wskazującemu inne miejsce zamieszkania dziecka, uprawnia tego rodzica do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba rozwiedziona, samodzielnie wychowująca dziecko, przy spełnieniu ustawowych warunków, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca oraz do ulgi prorodzinnej, jeżeli faktycznie sprawuje samodzielną pieczę nad dzieckiem i nie ma miejsca współdzielenia opieki z drugim rodzicem.
Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.
W przypadku skorzystania z ulgi prorodzinnej, przekroczenie limitu dochodu przez pełnoletnie dziecko wyklucza możliwość odliczenia ulgi na to dziecko, zaś przekroczenie łącznego dochodu przez rodziców uniemożliwia zastosowanie ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko.
Rodzic niebędący w związku małżeńskim, wykonujący naprzemienną opiekę nad dzieckiem, może korzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile nie ustalono wspólnego pobierania świadczenia wychowawczego, co wynika z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.
W sytuacji, gdy tylko jeden z rodziców rzeczywiście wykonuje władzę rodzicielską nad dzieckiem z poprzedniego związku, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi. W przypadku wspólnego rozliczenia małżonków, ulga ta może być odliczona od podatku wyliczonego na imię obojga małżonków, niezależnie od braku przysposobienia dziecka przez małżonka.
Osoba rozwiedziona, będąca rodzicem sprawującym naprzemienną opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów od osób samotnie wychowujących dzieci, o ile opieka indywidualna jest faktycznie realizowana i ponoszone są wszystkie związane z nią koszty.
Przekroczenie przez pełnoletnie dziecko limitu dochodów określonego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku gdy dziecko przez część roku było małoletnie, nie wpływa na prawo rodzica do skorzystania z ulgi dla rodzin wychowujących co najmniej czworo dzieci (ulga 4+).
Uznaje się, iż podatnik rozwiedziony, w wyniku okresowego samotnego sprawowania opieki nad dzieckiem, spełnia przesłanki do zastosowania preferencyjnej formy opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okresu wspólnie sprawowanej opieki w roku podatkowym.
Przekazywanie środków na rachunek małoletniego dziecka oraz ich czasowe wykorzystanie przez rodzica nie stanowią darowizny podlegającej opodatkowaniu, gdyż nie dochodzi do nabycia majątku tytułem darowizny. Czynności te są częścią zarządu majątkiem dziecka, a nie nieodpłatnym przysporzeniem.
Osoba pozostająca w trwałej separacji faktycznej bez prawomocnego orzeczenia o separacji lub rozwodzie nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, uprawniających do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.
Udział we współwłasności nieruchomości wniesiony do spółki z o.o. nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zatem transakcja nie jest wyłączona z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 tej ustawy.
Wniesienie udziałów we współwłasności nieruchomości do spółki nie stanowi aportu zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o PIT, co powoduje opodatkowanie uzyskanego przychodu na zasadach ogólnych jako przychodu z kapitałów pieniężnych.
Podatnik sprawujący funkcję opiekuna prawnego oraz rodziny zastępczej nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem, spełniający kryteria określone w art. 27f ustawy o PIT, ma prawo do ulgi prorodzinnej oraz ulgi rehabilitacyjnej, nawet przy dochodach przekraczających 112.000 zł, z uwagi na posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności.
Zasiłek pielęgnacyjny "Pflegegeld" przyznawany w Austrii, wypłacany niepełnoletniemu mieszkańcowi Polski, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Organ podatkowy uznał, że świadczenie to nie podlega wykazywaniu w rocznym zeznaniu podatkowym do momentu zmiany przepisów prawnych.
Prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje, gdy osoba spełnia wymagania z art. 6 ust. 4c ustawy, w tym określony status cywilnoprawny. Faktyczne wychowywanie dziecka bez formalnego rozwodu nie uprawnia do takiego rozliczenia w latach, gdy status ten nie został formalnie potwierdzony.