Osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z działalności rolniczej musi wykazać całkowite zaprzestanie tej działalności przed określonym terminem; nieprzestrzeganie tej przesłanki uniemożliwia przyznanie świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu na wniesienie odwołania od decyzji. Organy administracyjne prawidłowo uznały doręczenie decyzji za skuteczne zgodnie z art. 44 k.p.a., a brak winy skarżącej nie został udowodniony.

Brak uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wyklucza przywrócenie tego terminu (art. 58 § 1 k.p.a.).

Dopuszczalność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zależy od wykazania braku winy strony. Skarżąca nie dostarczyła dowodów potwierdzających nieprawidłowość doręczenia, co skutkuje uznaniem decyzji za prawidłowo doręczoną oraz ostatecznym oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchybienie terminowi wniesienia odwołania nie wynikło z braku winy skarżącej, a przeprowadzone postępowanie administracyjne było zgodne z przepisami. Tym samym, skarga kasacyjna została oddalona, jako bezzasadna.

Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymywała świadczenie wspierające, stanowi świadczenie nienależnie pobrane, niezależnie od świadomości pobierającego o zaistnieniu okoliczności uzasadniających utratę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przyznanie świadczeń w drodze wyjątku, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy FUS, wymaga spełnienia przesłanek wskazujących na szczególne okoliczności uniemożliwiające podleganie ubezpieczeniom. Brak spełnienia tych przesłanek skutkuje odmową takiego świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że przyznanie renty w drodze wyjątku wymaga wykazania szczególnych okoliczności, których niezależność od wnioskodawcy uniemożliwiła spełnienie ustawowych warunków do przyznania świadczenia w trybie zwykłym. W przypadku braku ich wykazania skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz brak rozpoznania istoty sprawy związanej z nienależnym pobraniem świadczenia wychowawczego.

Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony przed 31 grudnia 2023 r. winien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących przed tą datą, jeżeli prawo do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności powstało w okresie przewidzianym prawem, co pozwala na retroaktywne przyznanie świadczeń.

Decyzja przyznająca świadczenie rodzinne nie może być uchylona z mocą wsteczną, gdy okres świadczeniowy minął przed złożeniem wniosku o uchylenie; taka decyzja nie kształtuje już uprawnień strony i nie może skutecznie zmienić sytuacji prawnej.

Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstaje od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, a nie od daty złożenia wniosku o samo świadczenie, co obliguje do stosowania przepisów sprzed nowelizacji, jeśli wniosek o orzeczenie niepełnosprawności złożono przed zmianą przepisów.