NSA uchyla wyrok WSA i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie obowiązków informacyjnych organu administracji publicznej, które miało wpływ na rozstrzygnięcie wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

W sytuacjach wątpliwości odnośnie zgodności danych w rejestrze REGON z rzeczywiście wykonywaną działalnością, organ administracyjny ma obowiązek ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego działalności przedsiębiorcy ubiegającego się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego na zasadach określonych w K.p.a.

W przypadku wątpliwości co do faktycznych działań gospodarczych płatnika składek, organy administracji powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszystkich dostępnych środków dowodowych, a nie tylko danych z rejestru REGON.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która zrezygnowała z zatrudnienia wyłącznie w celu sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością, zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., niezależnie od aktywności zawodowej przed złożeniem wniosku.

Dla zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wystarcza wykazanie spadku przychodów z działalności gospodarczej bez względu na aktualny kod PKD, jeśli strona udokumentuje rzeczywistość prowadzenia działalności innymi środkami dowodowymi.

Wspólnicy prowadzący działalność w formie spółki cywilnej, podczas składania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na podstawie ustawy COVID, muszą uwzględniać już istniejące zgłoszenie spółki cywilnej jako płatnika, co jest determinantem stosowania odpowiednich przepisów ustawy.

Uchylenie ostatecznej decyzji, która utraciła moc z przyczyn czasowych, na podstawie art. 155 k.p.a., nie jest możliwe, jeśli decyzja nie kształtuje już praw i obowiązków strony. Uchylenie decyzji nie skutkuje automatycznie uznaniem przyznanego świadczenia za nienależnie pobrane.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, iż decyzji administracyjnej, która wygasła z upływem czasu nie można uchylić ani zmienić w trybie art. 155 k.p.a. Uchwała ta odnosi się jedynie do decyzji kształtujących uprzed fundator-platforme-sytuację prawną strony w chwili wnioskowania o jej zmianę lub uchylenie.

Nie jest możliwe uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie art. 155 k.p.a. po jej wygaśnięciu, gdy decyzja nie kształtuje już sytuacji prawnej strony. Uchylenie decyzji w tym trybie nie prowadzi do uznania świadczeń za nienależnie pobrane.

Decyzja ostateczna, która wygasła z uwagi na upływ terminu, nie może być wzruszona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nie kształtuje już sytuacji prawnej strony. Rozstrzygnięcie obciążeniowe nie może być przedmiotem późniejszej modyfikacji na korzyść strony.

Dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest ustalenie, że opieka nad osobą niepełnosprawną jest stała i długotrwała, co uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Fakt wcześniejszej rezygnacji z pracy z innego powodu nie wyklucza przyznania świadczenia, jeśli aktualnie istnieje potrzeba całodobowej opieki uniemożliwiającej kontynuowanie pracy.

W przypadku równoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy osoba uprawniona musi zawiesić pobieranie renty, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, co eliminuje wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza, że prawidłowo wydane decyzje administracyjne w sprawie umorzenia należności z tytułu składek są zgodne z prawem, jeśli brakuje dowodów na istotne naruszenia prawa, co podkreśla konieczność precyzyjnego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji administracyjnej, które nie wpływa merytorycznie na treść rozstrzygnięcia, jest dopuszczalne w trybie art. 113 § 1 k.p.a., o ile omyłka jest techniczna i oczywista, a cały materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na prawidłowo ustalony stan faktyczny.

Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne z tytułu przekroczenia kryterium dochodowego muszą być zwrócone, gdy świadczeniobiorca został prawidłowo poinformowany o skutkach uzyskania dochodu, a mimo to nie poinformował organu o zmianie sytuacji dochodowej (art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.).

Doręczenie decyzji administracyjnej sporządzonej w formie elektronicznej musi spełniać wymogi formalne przewidziane w art. 393 § 2 k.p.a., a ich niespełnienie skutkuje brakiem skuteczności obrotu prawnego decyzji i uznaniem skargi na taką decyzję za niedopuszczalną.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która pobiera świadczenie socjalne o podobnym charakterze przyznane przez inne państwo, co wynika z zasady niedopuszczenia do kumulacji świadczeń o analogicznym charakterze w różnych państwach.

Dla uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wystarcza spełnienie warunków wskazanych w przepisie, pomijając świadomość beneficjenta co do nienależności poborów.

Brak rozwinięcia i precyzyjnego określenia zarzutów w skardze kasacyjnej uniemożliwia ich merytoryczną ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wyklucza możliwość uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, nawet gdyby był on obarczony wadami.

Długotrwała hospitalizacja osoby wymagającej opieki, nawet z przerwami, może stanowić zmianę sytuacji rodzinnej uzasadniającą uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, jeżeli opieka w tym okresie nie uniemożliwia podjęcia pracy zarobkowej.

Ustawodawca nie ograniczył świadczenia pielęgnacyjnego wiekiem opiekuna, a przesłanki przyznania nie mogą opierać się na domniemanej zdolności do pracy bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności związanych z opieką nad osobą niepełnosprawną i możliwościami opiekuna.

W ramach uznania administracyjnego przy umorzeniu zadłużenia z funduszu alimentacyjnego w art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej decydujące jest wykazanie przez dłużnika sytuacji dochodowej i rodzinnej, przy czym wykazanie tych przesłanek nie oznacza automatycznie obowiązku umorzenia zadłużenia przez organ.

Kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku stałego jest niemożliwe, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym wnioskodawca spełni wszystkie konieczne warunki uprawniające do ich przyznania, niezależnie od daty złożenia wniosku.

Dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, gdzie sprawowanie opieki jest przyczyną, a jednocześnie przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej.