Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku złożenia wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności przed 31 grudnia 2023 r., powstaje zgodnie z przepisami obowiązującymi do tej daty, nawet jeśli orzeczenie wydano później.

Świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 63 ust. 12 ustawy o świadczeniu wspierającym przysługuje również osobom, które złożyły wniosek przed 31 grudnia 2023 r., a którym świadczenie przyznano po 1 stycznia 2024 r., do końca miesiąca następującego po miesiącu zgonu osoby wymagającej opieki.

NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił decyzje organów administracyjnych oraz wyrok WSA, podnosząc konieczność uwzględnienia sytuacji rodzinnej, a nie tylko dochodowej skarżącego, przy rozstrzyganiu o umorzeniu należności alimentacyjnych.

NSA ugruntował, że zarząd powiatu może wyznaczać apteki dyżurujące mimo zgłoszenia przez nie braku personelu, jeżeli inne przesłanki są spełnione, zapewniając dostęp do usług farmaceutycznych w zgodzie z prawem farmaceutycznym.

Skarga kasacyjna na wyrok WSA w Bydgoszczy została oddalona. Nie wykazano naruszenia prawa materialnego ani istotnych uchybień w procesie decyzyjnym, które miałyby wpływ na wynik postępowania administracyjnego.

W braku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a sprawowaną opieką świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Obowiązki opiekuńcze muszą faktycznie uniemożliwiać pracę zarobkową.

Obywatelowi Ukrainy przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na terytorium RP w związku z opieką nad osobą dorosłą, a ograniczenia te nie dotyczą wyłącznie świadczeń dla dzieci, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA.

Świadczenia rodzinne na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mogą być przyznawane obywatelom Ukrainy przebywającym w Polsce legalnie, nawet jeśli dotyczą opieki nad osobami dorosłymi, a nie wyłącznie dziećmi.

Przepisy art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy pomocowej nie wykluczają przyznania świadczenia pielęgnacyjnego obywatelom Ukrainy opiekującym się dorosłymi niepełnosprawnymi osobami, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej.

W przypadku braku wykazania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego przez sąd administracyjny niższej instancji, skarga kasacyjna oparta na tej podstawie nie może zostać uwzględniona.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że brak naruszenia przepisów postępowania przez WSA oraz niewykazanie błędów w ustaleniu stanu faktycznego uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką.

Zasada niepołączalności świadczeń rentowych i pielęgnacyjnych wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, mimo wyroku TK z 2019 r., nadal wymaga wyboru jednego z nich. Wyrok TK nie wprowadza zmiany skutkującej kumulowaniem tych świadczeń bez zawieszenia rentowego.

Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, opisana w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymaga oceny rzeczywistej niemożności podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, niezależnie od wcześniejszej aktywności zawodowej wnioskodawcy.

W przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, osoba uprawniona może otrzymać tylko jedno z tych świadczeń. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest niemożliwe, dopóki trwa uprawnienie do konkurencyjnego świadczenia.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego musi być należycie udokumentowane i zgłoszone odpowiednim organom, co stanowi bezwzględny warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników, zgodnie z art. 17b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Rezygnacja z zatrudnienia lub z pracy zarobkowej, jako warunek otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, obejmuje tylko te formy działalności określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Dopuszczalne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nawet w sytuacji istnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji, a brak dodatkowych przesłanek przewidujących obowiązek dostarczania dokumentacji medycznej dla otrzymania świadczenia.

Osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r jest rodzic, który wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica, nawet pozostając w nowym związku z inną osobą, niezależnie od posiadania wspólnych dzieci z tym partnerem.

W sytuacji, gdy doręczanie decyzji organu administracyjnego budzi wątpliwości związane z prawidłowością adresu, na który przesyłka została skierowana, ocena prawidłowości doręczenia jest uprzednia wobec rozstrzygania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania. (NSA, wyrok z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt [...])

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że świadczeniobiorca, który pobiera świadczenia rodzinne pomimo nowego orzeczenia o niepełnosprawności, będąc pouczonym o obowiązku informacyjnym, jest zobowiązany do ich zwrotu. Uchylono wyrok WSA i oddalono skargę, stwierdzając brak uchybień w zakresie pouczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że po upływie jednego roku od podjęcia uchwały nie można stwierdzić jej nieważności zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, jeżeli uchwała nie jest aktem prawa miejscowego.

W sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, negatywna przesłanka jego przyznania w postaci istniejącego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uniemożliwia ustalenie daty przyznania świadczenia wcześniejszej niż data jej wyeliminowania poprzez uchylenie. Skarga kasacyjna jako bezzasadna, została oddalona.

Sąd oddalił skargę kasacyjną uznając, że organ administracyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Brak materialnoprawnej podstawy prawnej do przyznania takiego świadczenia uniemożliwiał działanie organu administracyjnego.

Nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze podlegają zwrotowi, nawet jeśli beneficjent nie był świadomy ich nienależności. Decyzje o zwrocie można uchylić jedynie w przypadkach szczególnych, po odrębnym postępowaniu.