Ocenie z punktu widzenia art. 54 ust. 5 i 6 u.d.l. nie podlega określona abstrakcyjna konstrukcja prawna, lecz każdorazowo konkretna umowa, z uwzględnieniem jej celu, treści i skutków przewidzianych w niej postanowień.

Częściowe unieważnienie umowy nie zawsze możliwe zwłaszcza jeśli zakwestionowanie spornych postanowień dotyczących kar spowodowałoby niewykonalność całego kontraktu.

W sytuacji, w której sąd kwalifikuje czyn stanowiący źródło szkody w celu określenia terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego nie chodzi o stosowanie wobec sprawcy represji karnej, lecz o realizację odpowiedzialności cywilnej sprawcy deliktu. Kontekst ten pozwala na widoczne w judykaturze koncesje na rzecz obiektywizacji użytych wart. 4421 § 2 k.c. pojęć "zbrodnia", "występek" i "przestępstwo