Wyrok NSA z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. I OSK 288/18
Administracyjne postępowanie; Przejęcie mienia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. U. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1307/17 w sprawie ze sprzeciwu P. U. R. od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1307/17, oddalił skargę P. U. R., dalej zamiennie skarżąca, na sprecyzowaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Przedstawiając w jego uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd I instancji podał, iż zaskarżoną decyzją Minister - po rozpatrzeniu odwołania Gminy S. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2014 r. orzekającej o podpadaniu bliżej określonych w niej działek pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.), dalej dekret, a częściowo umarzającej postępowanie w tym przedmiocie - uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy, jeden z następców prawnych J. U. - A. U. - wystąpił o stwierdzenie, że majątek ziemski S. - Z. nie podlegał pod działanie dekretu. Wojewoda uznał, że wspomniany majątek wchodził w skład nieruchomości, której powierzchnia użytków rolnych nie przekraczała 50 hektarów. Co prawda powierzchnia ogólna przekraczała 100 hektarów, lecz w przeważającej części były to lasy, które nie stanowiły nieruchomości ziemskiej i mogły być przejęte na podstawie dekretu PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82 ze zm.). Uchylając tę decyzję Minister wyjaśnił, że postępowanie prowadzone jest na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), dalej rozporządzenie, które nadal stanowi podstawę do orzekania w sprawach o podpadaniu nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Treść tego przepisu przybliżył w motywach swej decyzji, jak też przedstawił brzmienie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W jego ocenie dla ustalenia powierzchni nieruchomości podlegającej przejęciu konieczne jest zsumowanie powierzchni nieruchomości stanowiących własność jednej osoby. Dla zastosowania przedmiotowej regulacji istotne były bowiem nie tylko kryteria przedmiotowe, ale i podmiotowe. Tymczasem organ I instancji nie wyjaśnił, czy J. U. posiadał inne jeszcze nieruchomości, oprócz nieruchomości w S. i Z. Z akt wynika zaś, że był on współwłaścicielem majątku P. i właścicielem dóbr w granicach katastralnych M. i Z., nadto nieruchomości położonej na terenie obecnej Białorusi. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego istnieje duże prawdopodobieństwo, że był on spadkobiercą L. U., właścicielki nieruchomości położonych w S. i Z. Wreszcie zwrócił uwagę, że w aktach archiwalnych znajdują się dokumenty dowodzące przejęcia na własność Państwa majątków ziemskich za zaległości podatkowe. Te kwestie też nie zostały zbadane. Tym samym doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a zakres konieczny do wyjaśnienia ma wpływ na rozstrzygnięcie. Wyczerpane zostały zatem przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. Tym bardziej, że niejasna jest powierzchnia użytków rolnych przedmiotowych nieruchomości, a pełnomocnik strony w piśmie z dnia 15 marca 2017 r. wskazał, iż w S. znajdował się dwór, który spłonął w latach 20-tych ub. wieku, zatem parcela, na jakiej on był usytuowany nie mogła pozostawać w funkcjonalnym związku z rolniczą częścią majątku J. U. Ta okoliczność potwierdzała podstawę rozstrzygnięcia, gdyż w przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, oznaczającej konieczność merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organy obu stopni.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
