Wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. I OSK 1302/14
Dopuszczalne jest powoływanie się przez sąd na ograniczone możliwości ośrodka pomocy społecznej i to bez konieczności gromadzenie w każdej sprawie dokumentów obrazujących stan finansowy każdego takiego ośrodka i dokładną liczbę jego podopiecznych.
Teza od Redakcji
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 644/13 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 644/13 oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3-4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.; dalej jako u.p.s.), § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej k.p.a.), odmówił przyznania J. P. zasiłku celowego na: naprawę drzwi w wysokości 90 zł, zakup płaszcza - 80 zł, zakup piecyka elektrycznego - 1500 zł, naprawę szafki kuchennej (wyrwany zawias) - 90 zł, zakup środków czystości - 50 zł oraz zakup żywności - 250 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca ma [...] lata i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku był zasiłek stały w wysokości 444 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 33 zł miesięcznie. Dochód J. P. nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. oraz § 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r., określonego w przypadku osoby samotnie gospodarującej na kwotę 542 zł. Strona spełnia zatem przesłanki kwalifikujące ją do udzielenia jej pomocy w formie zasiłku celowego, zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Z dokumentacji, którą dysponuje ośrodek pomocy społecznej wynika, że J. P. we wrześniu 2012 r. nie poniósł żadnych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania i zakupem leków. Wnioskodawca złożył jedynie ustne oświadczenie, że posiadane środki przeznaczy na zakup karty telefonicznej (ok. 80 zł), gazet (ok. 40 zł), zniczy i kwiatów (ok. 200 zł.). W toku postępowania dostarczył ponadto potwierdzenie opłat za wywóz nieczystości płynnych w kwocie ok. 20 zł miesięcznie. J. P. ubiega się o udzielenie mu pomocy finansowej między innymi na naprawę drzwi do jego mieszkania. W związku z takim wnioskiem organ w toku przeprowadzonego postępowania ustalił, że wejście do mieszkania strony zabezpieczone jest drzwiami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Drzwi zewnętrzne - jak wynika z obserwacji dwóch pracowników socjalnych - są całkowicie sprawne, natomiast drzwi wewnętrzne obniżyły się, co jednak nie uniemożliwia ich zamknięcia. Ewentualna naprawa tego typu defektu wiąże się jedynie z ponownym ich założeniem na zawiasach. Dlatego też zdaniem organu wnioskowanej w tym zakresie pomocy nie można uznać za niezbędnej potrzeby bytowej. Rozważając natomiast możliwość udzielenia pomocy na zakup płaszcza, ustalono, iż strona oczekuje pomocy na zakup płaszcza, który ma stanowić strój wyjściowy, przeznaczony na wyjątkowe okoliczności. Pracownicy socjalni stwierdzili, że wnioskodawca ma kilka sztuk tzw. odzieży wierzchniej, która wisiała na wieszaku w jego mieszkaniu. Należy nadto zaznaczyć, że strona wnioskowała już o udzielenie pomocy na zakup kurtki, w związku z tym odrębną decyzją przyznano jej zasiłek celowy we wnioskowanej kwocie, razem z zasiłkiem celowym na zakup czapki i szalika. W związku z żądaniem J. P. udzielenia pomocy na zakup piecyka elektrycznego ustalono, że jego mieszkanie ma powierzchnię 36 m2 i wyposażone jest w piec kaflowy. Dwoma decyzjami z dnia października 2012 r. przyznano stronie zasiłki celowe w łącznej kwocie 1 000 zł na zakup opału i podpałki do drewna. Skoro mieszkanie wyposażone jest w piec mający służyć jako główne źródło ogrzewania, to w ocenie organu wnioskowanej potrzeby nie można kwalifikować jako niezbędnej. Niezaspokojenia potrzeby zakupu pieca elektrycznego w tej sytuacji nie zagrozi bowiem egzystencji strony. Rozważając możliwość udzielenia pomocy na naprawę szafki, wskazać po pierwsze należy, że analogiczny wniosek strony został już rozpatrzony decyzją z dnia [...] września 2012 r., od której strona wniosła odwołanie do organu wyższego stopnia. Ponadto ustalono, że naprawa szafki ogranicza się do wymiany lub przykręcenia obluzowanego zawiasu. Zdaniem organu posiadany przez stronę dochód pozwala na wydanie kwoty około 10 zł na zakup nowego zawiasu. W kwestii zaś żądania udzielenia pomocy na zakup środków czystości w kwocie 50 zł organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2012 r. przyznał już stronie zasiłek celowy na zakup środków czystości w wysokości 50 zł. Zaznaczyć przy tym należy, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie wskazuje w żaden sposób, na jakie cele przeznacza własne środki finansowe (poza nieudokumentowanym wskazaniem zakupu dodatkowej żywności, zniczy i kwiatów oraz opłatą za wywóz nieczystości płynnych w wysokości ok. 20 zł miesięcznie). Dlatego nie można uznać, że strona nie może dokonać zakupu środków czystości bez dodatkowego, kolejnego już wsparcia ze strony pomocy społecznej. W sprawie decydujące jednak znaczenie ma fakt, że organy pomocy społecznej nie mają obowiązku przejęcia na siebie całości utrzymania strony. Organ I instancji udziela stronie stałego wsparcia. Odrębnymi decyzjami przyznano J. P. pomoc na opłacenie czynszu (m. in. za miesiące czerwiec, wrzesień, październik 2012 r.) i to w sytuacji, gdy wnioskodawca na przestrzeni ostatnich miesięcy sam z przyznanego mu zasiłku stałego nie partycypował choćby w części tych opłatach. Jeżeli zaś chodzi o możliwość udzielenia pomocy na zakup żywności w wysokości 250 zł, zaznaczyć trzeba, że wnioskodawca na swoje utrzymanie uzyskuje systematyczną pomoc nie tylko w formie zasiłku stałego oraz zasiłku okresowego (łącznie kwotę 477 zł miesięcznie). Wnioskodawca systematycznie otrzymuje także zasiłki celowe. I tak między innymi decyzjami z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznano mu zasiłek na opłatę rachunku za zużycie energii elektrycznej w wysokości 216 zł oraz na zakup wanny - 200 zł. Strona uzyskuje też systematycznie pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie (tzw. bony obiadowe). Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. przyznano mu 91 takich bonów (łącznie na kwotę 756,21 zł) a decyzją z dnia [...] października 2012 r. kolejne 85 bonów (łącznie na kwotę 706,35 zł). W tej sytuacji organ nie znalazł przesłanek do przyznania wnioskodawcy dodatkowo pomocy również na zakup żywności, bowiem strona ma zapewniony jeden gorący posiłek dziennie, dysponuje systematycznym dochodem w wysokości 477 zł oraz uzyskuje pomoc w formie zasiłków celowych. Nadto organ zabezpiecza stronie pomoc na inne niezbędne potrzeby życiowe (np. opłatę za energię elektryczną, zakup opału, itp.) w formie odrębnych decyzji administracyjnych. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń udzielanych przez organy pomocy społecznej zależy nie tylko od potrzeb danego wnioskodawcy ale i od możliwości pomocy społecznej.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
