Wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. I OSK 59/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Jerzy Stankowski (spr.) Marek Stojanowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 września 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 599/06 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania; 2. przyznaje radcy prawnemu G. C. od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 219, 60 (dwieście dziewiętnaście 60/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Wyrokiem z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 599/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na potrzeby wymienione we wniosku z dnia [...] marca 2006 r. dotyczącego świadczenia na opał do kuchni węglowej, wniosku z dnia [...] marca 2006 r. dotyczącego świadczenia na zakup leków, opału i pralki, wniosku z dnia [...] marca 2006 r. dotyczącego świadczenia na żywność i wniosku z dnia [...] marca 2006 r. dotyczącego świadczenia na opłacenie rachunku telefonicznego.

Odmawiając przyznania zasiłku celowego, na podstawie art. 106 ust. 1 i 4, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 4, 7, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2 oraz art. 39 ust. 1, 2 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Wójt Gminy N. wyjaśnił, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 ust. 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy społecznej. Organ podał, iż dochód wnioskodawcy z renty w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [...] zł netto (co zostało ustalone na podstawie odcinka renty za luty 2006 r.), a więc był wyższy o [...] zł od kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego. Wójt wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania nie znalazł szczególnie uzasadnionych podstaw do przyznania Z. W. specjalnego zasiłku celowego. Ustalenie to oparł na analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, licznych pism i wniosków kierowanych do Ośrodka Pomocy Społecznej, a także aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. Organ wskazał na fakt braku jakiejkolwiek współpracy Z. W. ośrodkiem pomocy zmierzającej do ustalenia wsparcia odpowiedniego dla wnioskodawcy. Mimo zawiadomień nie wykazywał on zainteresowania przeprowadzeniem aktualizacji wywiadu środowiskowego, ignorował pracownika socjalnego przybyłego do niego w celu jego przeprowadzenia, a ponadto nie wskazał innego terminu dla dokonania czynności i nie podał przyczyn swojego postępowania. Wójt zaznaczył przy tym, iż zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy są obowiązane do współdziałania przy rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Podkreślił, że przyznanie specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego następuje tylko w sytuacjach wyjątkowych. Na podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej ciąży powinność wskazania (podczas wywiadu środowiskowego) na okoliczności o tym świadczące. Brak zgody na przeprowadzenie wywiadu ze Z. W. uczynił niemożliwym przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Ponadto, nie można skonkretyzować aktualnych potrzeb wnioskodawcy niezbędnych dla podjęcia decyzji. W konkluzji organ podał również, że mimo posiadanego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z tytułu schorzeń psychicznych Z. W. jest osobą w pełni poczytalną, zdolną do logicznego myślenia i działania, zdającą sobie sprawę z konsekwencji własnych działań.