Czy można odliczać VAT od paliwa do samochodów osobowych od 1 lipca 2015 r.

Wprowadzając od 1 kwietnia 2014 r. przepisy ograniczające kwotę podatku naliczonego przy ponoszeniu wydatków związanych z pojazdami samochodowymi do 50%, ustawodawca zdecydował się wyłączyć możliwość odliczania podatku naliczonego przy nabywaniu paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz niektórych innych pojazdów samochodowych o niewielkiej ładowności. Zakaz odliczania VAT od paliwa do tego rodzaju samochodów nie dotyczył tylko pojazdów samochodowych, które są wykorzystywane przez podatnika wyłącznie do działalności gospodarczej (art. 12 ust. 2 ustawy nowelizującej z 7 lutego 2014 r.). Obowiązki związane z takim wykorzystywaniem pojazdów samochodowych są jednak na tyle duże, że niewielu podatników korzysta z możliwości odliczania VAT od paliwa w 100 procentach. W konsekwencji większość podatników wykorzystujących na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej samochody osobowe oraz pozostałe wymienione pojazdy samochodowe (jak również pojazdy, które nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, np. motocykle) nie mogła odliczać podatku naliczonego przy nabywaniu paliwa.

Wspomniany zakaz odliczania VAT od paliwa ma jednak charakter tymczasowy i obowiązuje tylko do 30 czerwca 2015 r. (art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej z 7 lutego 2014 r.). A zatem od 1 lipca 2015 r. podatnicy wykorzystujący na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej samochody osobowe oraz niektóre inne pojazdy samochodowe o niewielkiej ładowności (zob. tabelę) uzyskają możliwość odliczania 50% kwoty podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy paliwa (art. 86a ust. 1 w zw. z art. 86a ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT).

Tabela. Pojazdy samochodowe z prawem do odliczenia 50% VAT od zakupu paliwa (oleju napędowego lub gazu) - obowiązującym od 1 lipca 2015 r.

PRZYKŁAD

Na potrzeby prowadzonej działalności podatnik wykorzystuje samochód osobowy. 3 lipca 2015 r. nabędzie paliwo do tego samochodu i otrzyma fakturę dokumentującą ten zakup na kwotę 243,23 zł netto + 55,94 zł VAT. Z faktury tej - zakładając, że wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane - podatnik będzie mógł odliczyć 27,97 zł (55,94 zł x 50%).

Należy dodać, że przez wiele lat przyjmowano najczęściej, że zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego ocenia się na moment powstania prawa do odliczenia. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje zaś, co do zasady, w okresie rozliczeniowym powstania obowiązku podatkowego (u sprzedawcy), nie wcześniej jednak niż w okresie rozliczeniowym otrzymania przez podatnika faktury lub dokumentu celnego (art. 86 ust. 10 w zw. z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).

Odmienne stanowisko zajęło jednak Ministerstwo Finansów w broszurze pt. "Nowe zasady odliczania podatku VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi" (opubl. na www.mf.gov.pl oraz w Mk nr 8/2014 na www.mk.infor.pl). Z broszury tej wynika, że:

(...) prawo do odliczenia podatku z tytułu poniesienia wydatku związanego z pojazdem samochodowym (zakup towaru lub usługi) w przypadku merytorycznej zmiany przepisów od dnia 1 kwietnia 2014 r. (...) należy oceniać, co do zasady, w świetle przepisów obowiązujących na moment powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy towaru lub usługi.

A zatem, zdaniem Ministerstwa Finansów, zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego należy oceniać na moment powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy. Takie też stanowisko reprezentują w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej z 6 sierpnia 2014 r., sygn. ILPP2/443-546/14-2/AK).

Mając to na uwadze, należy wskazać, że obowiązek podatkowy z tytułu dostaw paliwa powstanie z chwilą ich dokonania (art. 19a ust. 1 ustawy o VAT). Powoduje to, że zakupy paliwa dokonywane do 30 czerwca 2015 r. nie będą dawały prawa do odliczenia 50% VAT naliczonego, nawet gdy nabywca otrzyma fakturę dokumentującą zakup po 30 czerwca 2015 r. Dopiero zakupy paliwa dokonywane od 1 lipca 2015 r. będą uprawniały do odliczenia 50% podatku naliczonego.

PRZYKŁAD

Podatnik wykorzystuje na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej oraz częściowo do celów prywatnych samochód osobowy. 3 lipca 2015 r. otrzyma fakturę dokumentującą zakup paliwa dokonany 30 czerwca 2015 r. Z faktury tej - ze względu na brzmienie art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej z 7 lutego 2014 r. - podatnik nie będzie mógł odliczyć podatku naliczonego. Dopiero z faktur dokumentujących zakupy paliwa dokonywane od 1 lipca 2015 r. podatnik może odliczać połowę podatku VAT.

W dalszej części artykułu przedstawiamy odpowiedzi na pytania skierowane do redakcji w sprawie odliczania VAT naliczonego od zakupów paliwa do samochodów osobowych po zmianach od 1 lipca 2015 r.

1. Czy można odliczyć połowę VAT z faktury zbiorczej za paliwo zatankowane w czerwcu, a otrzymanej na początku lipca

Jestem czynnym podatnikiem VAT. Do prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuję samochód osobowy, który częściowo wykorzystuję również do celów prywatnych. Paliwo do samochodu kupuję przy użyciu karty paliwowej, a więc na dokonane w danym miesiącu zakupy paliwa fakturę otrzymuję na początku kolejnego. Czy w związku ze zmianą przepisów z otrzymanej na początku lipca 2015 r. faktury za paliwo nabyte w czerwcu 2015 r. będę mógł odliczyć połowę kwoty VAT? Czy w ramach deklaracji VAT-7 za lipiec będę mógł także odliczyć połowę podatku z faktur otrzymanych w maju lub czerwcu (korzystając z możliwości odliczenia podatku w jednym z dwóch kolejnych miesięcy)?