Zdarzenia gospodarcze na przełomie roku w księgach rachunkowych - na wybranych przykładach

O ile przepisy podatkowe dość precyzyjnie wskazują na moment ujęcia transakcji w rachunku podatkowym, o czym informują przepisy wyznaczające:

● moment powstania przychodu lub datę poniesienia kosztu - w podatkach dochodowych,

● datę powstania obowiązku podatkowego lub prawa do odliczenia podatku naliczonego - w podatku od towarów i usług,

o tyle przepisy o rachunkowości nie zawierają tak szczegółowych regulacji. Zawierają one natomiast zbiór zasad, które wskazują na sposób ujmowania zdarzeń w księgach rachunkowych. Zasady te tworzą podstawę do sporządzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, stanowiącego roczny raport jednostki, z którego powinna wynikać rzetelna informacja o jej kondycji finansowo-ekonomicznej za ten okres.

Spośród dość licznych zasad wynikających z ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm., do kluczowych zasad mających szczególne zastosowanie na przełomie roku należy:

● zasada wiarygodności (art. 4 ust. 1 uor), która zobowiązuje jednostkę do rzetelnego i jasnego przedstawienia jej sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego,

● zasada memoriału (art. 6 ust. 1 uor), która wyraża się tym, że w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty,

● zasada współmierności (art. 6 ust. 2 uor), która stanowi, że dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione,