Egzekwowanie opłat za wyżywienie w placówce systemu oświaty - stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 16 września 2026 r., sygn. RIO-NR.K-432-34/2026
W odpowiedzi na pismo z dnia 19 sierpnia 2026 r. znak PCO.30.1.2026 w sprawie egzekwowania opłat za wyżywienie w placówce systemu oświaty, Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy działając na podstawie art. 13 pkt 11 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 7) wyjaśnia, co następuje.
Zgodnie z § 83 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. z 2023 r. poz. 651) rodzice dzieci i młodzieży przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych wnoszą opłatę za posiłki w stołówce ośrodka równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie. Natomiast z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.) wynika, że dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw zaliczane są do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.
Egzekucja wszystkich należności wymienionych w art. 60 ustawy o finansach publicznych, a co za tym idzie - również należności z opłat będących przedmiotem niniejszych wyjaśnień, zgodnie z art. 66 ustawy o finansach publicznych podlega przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych odmiennie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.). W dziale III Ordynacji podatkowej znajdują się m.in. przepisy dotyczące odpowiedzialności solidarnej – art. 91 i nast., które odsyłają do przepisów Kodeksu cywilnego.
W związku z tym, że zobowiązani do ponoszenia opłaty za posiłki w w/w placówkach oświatowych są z mocy prawa oboje rodzice, egzekucja świadczeń powinna być prowadzona wobec obojga zobowiązanych. W przypadku, gdy rodzice podopiecznego umieszczonego w placówce pozostają w związku małżeńskim, należy zastosować art. 30 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236), zgodnie z którym oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. W przypadku rodziców, którzy nie tworzą związku małżeńskiego, kwestia odpowiedzialności solidarnej jest bardziej problematyczna, gdyż zgodnie z art. 369 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z orzecznictwem sądowym przepisy ustawy mogą albo wyraźnie stanowić, że zobowiązanie jest solidarne albo określają dorozumianą solidarność zobowiązania w braku odmiennego postanowienia umowy, przy czym bądź to czynią wprost, bądź to wynika z natury przepisu normującego w sposób dyspozytywny dany stosunek prawny (wyrok SN z 10.11.2020 r., sygn. akt V CSK 7/19).
Wobec powyższego, skoro przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty ustanawiają odpowiedzialność rodziców za ponoszenie opłat za wyżywienie wychowanka placówki oświatowej, to charakter tego przepisu wskazuje, że jest to odpowiedzialność solidarna.
W związku z powyższym zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy, możliwe jest wystawienie tytułu egzekucyjnego wobec obu rodziców jako dłużników solidarnych. Fakt, że deklarację ponoszenia odpłatności składa jeden z rodziców nie powoduje braku odpowiedzialności drugiego z rodziców, z tym że druga z osób zobowiązanych powinna zostać powiadomiona o istnieniu zaległości.
Przedstawiając powyższe informuję jednocześnie, że stanowisko zaprezentowane w piśmie nie jest prawnie wiążącą wykładnią obowiązujących przepisów prawa, a stanowi jedynie pogląd tutejszej Izby w zakresie zagadnień objętych zapytaniem.
stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
