Wyrok NSA z dnia 28 maja 2026 r., sygn. I OSK 1196/23
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Marzena Piotrowska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2234/22 w sprawie ze skargi Gminy C. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2022 r. nr DO.1.7614.49.2022.MW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Gminy C. na rzecz Ministra Finansów i Gospodarki kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2234/22 uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2022 r. nr DO.1.7614.49.2022.MW oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 30 grudnia 2021 r. nr WS-IV-7533.1.163.2020.JZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzjami Ministra Rozwoju i Technologii oraz Wojewody Małopolskiego odmówiono Gminie C. potwierdzenia nabycia własności części działki zajętej pod ulicę [...] w P. . Organy administracji argumentowały odmowę tym, że gmina nie przedstawiła wystarczających dowodów na faktyczne zajęcie terenu pod drogę publiczną oraz sprawowanie nad nim władztwa w kluczowej dacie 31 grudnia 1998 r. Sąd pierwszej instancji uznał jednak te rozstrzygnięcia za przedwczesne i wydane z rażącym naruszeniem zasad procedury administracyjnej, wskazując przede wszystkim na niedopuszczalne zaniechanie rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez urzędników. Podkreślono przy tym, że nabycie własności w tym trybie następuje z mocy samego prawa, a rola Wojewody ogranicza się jedynie do wydania decyzji potwierdzającej ten stan, co nakłada na niego szczególny obowiązek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprzeciwił się przerzucaniu na gminę ciężaru gromadzenia dokumentacji geodezyjnej i map podziałowych, zaznaczając, że to organ prowadzący postępowanie powinien zapewnić takie materiały na własny koszt. Sąd pierwszej instancji zarzucił organom naruszenie zasady oficjalności oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących gromadzenia materiału dowodowego. Wskazano, że organy błędnie zinterpretowały charakter tej procedury jako postępowania wnioskowego, podczas gdy w rzeczywistości jest to proces realizowany z urzędu w celu uregulowania stanów prawnych dróg publicznych. Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że żądanie od gminy dostarczenia map podziałowych nie było uzasadnione, ponieważ jednostka samorządu nie ma nawet podstaw prawnych do zlecania podziałów na cudzym gruncie bez stosownej decyzji Wojewody. Dodatkowo wytknięto organom brak własnej inicjatywy dowodowej i pominięcie przedstawionych już dokumentów.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
