Postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. II OZ 786/26
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 140/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi X S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2025 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 140/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku X S.A. z/s w [...], odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2025 r. znak [...]oraz poprzedzającego go postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 października 2025 r. znak [...], a także postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 marca 2025 r. znak [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że pismem z 23 grudnia 2025 r. X SA wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 listopada 2025 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z 17 października 2025 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 marca 2025 r. znak [...] nakładającego na X S.A. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie przez Sąd. Następnie w piśmie z 3 marca 2026 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 października 2025 r. znak [...], a także postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 marca 2025 r. znak [...]wskazując, że ich wykonanie spowodować może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wyjaśniła, że dla X S.A., spółki znajdującej się w okresie transformacji, konieczność wydatkowania znacznych środków na ekspertyzę dotyczącą cudzej nieruchomości jest nadmiernym wydatkiem, szczególnie, jeżeli weźmie się pod uwagę wieloletnie, niczym nie uzasadnione utrzymywanie przedmiotowego budynku. Co więcej, jeżeli organ sam zleci wykonanie ekspertyzy, to jak wskazano w wezwaniu, odbędzie się to na koszt "osoby zobowiązanej do ich dostarczenia". Wystosowanie obu wezwań z 23 lutego 2026 r., zarówno do X S.A., jak i do Y S.A. świadczy o tym, że organ w dalszym stopniu ma problem z prawidłowym ustaleniem katalogu stron postępowania. Nie jest zrozumiałe, dlaczego X, po wielu latach utrzymywania budynku, z którego nie korzystała, ponoszenia znacznych kosztów tego utrzymania, wywołanych tkwieniem w błędnym przekonaniu, z którego Y jej nie wyprowadziło, po latach braku poczuwania się przez Y do odpowiedzialności za stan techniczny budynku, miałaby jeszcze pokryć znaczne koszty ekspertyzy, pomimo swojej trudnej sytuacji materialnej. Ich pokrycie będzie niewątpliwie stanowić szkodę dla spółki, a nie jest wiadome, czy organ na tym poprzestanie, czy też będzie oczekiwać jeszcze innych świadczeń. Skarżąca przypomniała, że nie znajduje się już w posiadaniu budynku, a sam organ żąda od Y jego "zabezpieczenia przed dostępem osób postronnych". Wejście na teren obiektu bez tytułu prawnego do tego stanowi również co najmniej naruszenie posiadania, które podlega ochronie i niewątpliwie może doprowadzić do ciężkich do odwrócenia skutków takiego naruszenia. Co więcej, w przypadku następczego stwierdzenia nieważności postanowienia zobowiązującego do przedstawienia ekspertyzy, w ocenie X sama ekspertyza, pozyskana na jego podstawie nie będzie w ogóle mogła być wykorzystana w przedmiotowej sprawie. Nawet możliwość zastępczego zlecenia ekspertyzy przez organ uzależniona jest w przypadku tego przepisu od uprzedniego niedostarczenia tego dokumentu/dostarczenia niewystarczającego dokumentu przez osobę zobowiązaną, a obowiązek ten może być nałożony w formie postanowienia. Tym samym domaganie się ekspertyzy od X, podczas gdy organ niewątpliwie widzi obowiązki właścicielskie po stronie Y, może doprowadzić do uzyskania dokumentu nieprzydatnego w sprawie, co będzie problematyczne przy późniejszym ustalaniu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania. Ponadto skarżąca podniosła, że przez lata podejmowała działania względem budynku pod wpływem błędu, ponosząc z tego tytułuj znaczne nakłady, podczas gdy jego prawowity właściciel, który został uwłaszczony z pominięciem X, nabywając tenże budynek nieodpłatnie, pozostawał bierny. Jednocześnie X od długiego czasu nie korzystała już z tego budynku, a więc nie można przyjąć, że miała z tytułu jego posiadania jakiejkolwiek korzyści. Zaznaczyła również, że w tej sytuacji ponoszenie kosztów przez X jest nieuzasadnione, godzi w zasadź słuszności i elementarne poczucie sprawiedliwości. Dlatego wnosi o udzielenie jej ochrony prawnej na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego, w postaci wstrzymania wykonania ww. aktów administracyjnych.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
