Postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2026 r., sygn. III OZ 329/26
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Lu 432/25 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu rozprawy w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
J.T. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 2 czerwca 2025 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
WSA rozpoznał skargę na rozprawie 13 listopada 2025 r. Na posiedzeniu skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Wyrokiem z 13 listopada 2025 r. sąd oddalił skargę.
Pismem z 13 lutego 2026 r. skarżący złożył do sądu wniosek o przywrócenie terminu rozprawy.
Postanowieniem z 25 lutego 2026 r., II SA/Lu 432/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniosek. W uzasadnieniu wskazał, że wyznaczenie terminu rozprawy nie jest terminem procesowym. Jest to bowiem ustalenie przez Przewodniczącego Wydziału daty, godziny oraz miejsca przeprowadzenia rozprawy w określonej sprawie. Jednocześnie WSA wskazał, że udział strony w rozprawie nie jest obowiązkowy, a brak stawiennictwa strony nie stanowi przeszkody do jej rozpoznania.
Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a., poprzez mylne uznanie, iż pismo skarżącego z 13 lutego 2026 r. było wnioskiem o przywrócenie terminu rozprawy, gdy w rzeczywistości z treści pisma wynika, że zmierzało ono do podważenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 listopada 2025 r. ze względu na brak możliwości obrony swoich praw i w istocie stanowiło wadliwą skargę kasacyjną. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie podjął działań określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., które miałyby na celu usunięcie braków lub inne stosowne uzupełnienie pisma z 13 lutego 2026 r.
W związku z powyższym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zwrot od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiona została argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu był niedopuszczalny.
Przywrócenie terminu może dotyczyć tylko terminów procesowych, a więc terminów na dokonanie przez stronę określonych czynności procesowych. Terminy te wynikają z przepisów ustawy i w większości przypadków ich zakreślenie następuje w formie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału (np. termin do uzupełnienie braków formalnych pisma, termin do uiszczenia wpisu), ale mogą też wynikać bezpośrednio z przepisów (np. termin do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku). W każdym jednak przypadku terminy te dotyczą dokonania określonej czynności procesowej, czynność ta ma być dokonana przez stronę, a od zachowania terminu zależy, czy czynność ta będzie skuteczna. Wyznaczenie terminu rozprawy niewątpliwie nie jest terminem procesowym. Jest to bowiem ustalenie przez Przewodniczącego Wydziału daty, godziny oraz miejsca przeprowadzenia rozprawy sądu w określonej sprawie. Jednocześnie udział strony w rozprawie nie jest obowiązkowy, a brak stawiennictwa strony nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy.
Obowiązkowe jest natomiast prawidłowe zawiadomienie strony o terminie rozprawy, tak żeby strona mogła w niej uczestniczyć, jeżeli uzna to za konieczne. Nieprawidłowe zawiadomienie strony o terminie rozprawy może stanowić podstawę do kwestionowania wydanego w tej sprawie wyroku, czy to w postaci podnoszonej w skardze kasacyjnej i branej z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny przesłanki nieważności czy też w formie wniosku o wznowienie postępowanie sądowoadministracyjnego. Nie może natomiast stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ ze wskazanych wyżej powodów, termin wyznaczenia rozprawy nie może być przywrócony. Wniosek o przywrócenie terminu oparty na tego rodzaju podstawie jest więc niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe w świetle art. 86 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 3 marca 2015, II OZ 156/15).
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a., poprzez uznanie, iż w pismo skarżącego z 13 lutego 2026 r. było wnioskiem o przywrócenie terminu rozprawy, gdy w rzeczywistości z treści pisma wynika, że zmierzało ono do podważenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 listopada 2025 r. ze względu na brak możliwości obrony swoich praw i w istocie stanowiło wadliwą skargę kasacyjną, należy wskazać że z treści pisma skarżącego wyraźnie wynikało, iż skarżący wnosi o przywrócenie terminu rozprawy i wyznaczenie nowego jej terminu. Pismo to w dużym zakresie stanowiło również wyraz niezadowolenia skarżącego z działań wyznaczonego mu pełnomocnika z urzędu. Treść pisma nie wskazuje na to, aby skarżący chciał wnieść skargę kasacyjną. Ponieść również należy, że pismem z 17 lutego 2026 r. skarżącemu została przesłana opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzona przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. W piśmie Sądu zawarte zostały pouczenia o treści art. 253 § 2, art. 177 § 4, art. 173 § 1, art. 177 §1 p.p.s.a. Wskazano wyraźnie, że w niniejszej sytuacji termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii i wynosi on 30 dni. Pouczono również, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie nie należy do żadnej z tych kategorii orzeczeń.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
