nowe prawo

Jakie dane z rejestru fundacji rodzinnych będą dostępne online

Od 29 lipca firmy będą mogły przez internet sprawdzić podstawowe dane fundacji rodzinnych wpisanych do rejestru. To pierwszy etap jego cyfryzacji, który pozwoli uzyskiwać odpisy również w formie elektronicznej.

Od momentu wejścia w życie ustawy o fundacjach rodzinnych, czyli od 22 maja 2023 r., szybko zyskały one popularność. Obecnie w Polsce działa już kilka tysięcy takich podmiotów. Każdy z nich podlega wpisowi do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Choć rejestr jest jawny i każdy może uzyskać z niego odpis, wyciąg, zaświadczenie lub inną informację, to w przeciwieństwie do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) nie funkcjonuje on w systemie teleinformatycznym. Brak możliwości zdalnego dostępu do danych utrudnia weryfikację fundacji rodzinnych oraz ogranicza sprawność obrotu gospodarczego, zwłaszcza że coraz częściej uczestniczą one w nim jako strony umów i innych czynności prawnych.

Każdy przedsiębiorca, który zawierał umowę z fundacją rodzinną, wie, jak uciążliwa potrafi być weryfikacja jej statusu prawnego. Uzyskanie zaświadczenia lub odpisu z Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim może zająć ok. dwóch miesięcy. Dla banku otwierającego rachunek, notariusza sporządzającego akt notarialny czy kontrahenta sprawdzającego dane przed podpisaniem umowy taki czas oczekiwania oznacza istotne utrudnienie. Nowelizacja rozporządzenia w sprawie rejestru fundacji rodzinnych ma częściowo wyeliminować te trudności.

Jakie ułatwienia?

Od 29 lipca 2026 r. na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim za pośrednictwem biura obsługi interesanta będzie można sprawdzić podstawowe dane każdej wpisanej fundacji rodzinnej: numer RFR, nazwę, siedzibę oraz – jeśli zostały nadane – numery NIP i REGON. Dane będą aktualizowane automatycznie co najmniej raz dziennie.

Dodatkowo nowelizacja wprost dopuszcza wydawanie odpisów, wyciągów, zaświadczeń i informacji również w formie elektronicznej. Wnioski o te dokumenty będzie można przesyłać pocztą elektroniczną na adres wskazany na stronie SO w Piotrkowie Trybunalskim pod warunkiem podpisania ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym oraz dołączenia dowodu opłaty kancelaryjnej.

Dzięki temu bank, notariusz lub kontrahent nie będą musieli czekać na przesłanie dokumentu pocztą. Wystarczy elektroniczny odpis opatrzony kwalifikowanym podpisem albo kwalifikowaną pieczęcią sądu. Zostanie on przesłany na adres poczty elektronicznej, z którego wpłynął wniosek. Istotne jest również to, że wydruk pobranego dokumentu będzie zawierał informację o dokładnym czasie pobrania danych (z podaniem daty, godziny, minuty i sekundy). Zwiększy to jego wartość dowodową w obrocie gospodarczym.

Co można będzie zobaczyć online, a czego nie?

Nowe przepisy nie zapewnią jednak pełnego dostępu do rejestru. Online będzie dostępny jedynie ograniczony zakres informacji, znacznie węższy niż ten zawarty w oficjalnym odpisie.

Na stronie piotrkowskiego SO będzie można sprawdzić wyłącznie dane identyfikacyjne fundacji: jej nazwę, numer RFR, siedzibę, NIP i REGON. Informacje o sposobie reprezentacji fundacji, składzie zarządu, wysokości funduszu założycielskiego czy danych beneficjentów nie będą udostępniane w tym trybie.

Cyfryzacja nadal niepełna

Wprowadzone zmiany ułatwią korzystanie z rejestru fundacji rodzinnych i rozwiążą część problemów, które ujawniły się od początku jego funkcjonowania. Jednym z największych wyzwań pozostaje jednak w dalszym ciągu długi czas oczekiwania na wpis do rejestru, który w niektórych przypadkach sięga nawet kilkunastu miesięcy.

Pełna cyfryzacja mogłaby nie tylko znacząco skrócić ten proces, lecz także zapewnić stały dostęp do akt rejestrowych oraz umożliwić uzyskiwanie aktualnych odpisów na zasadach zbliżonych do rozwiązań obowiązujących w KRS. Konieczne są zatem dalsze działania legislacyjne i organizacyjne, które doprowadzą do pełnej cyfryzacji rejestru fundacji rodzinnych i zwiększą jego funkcjonalność. Ministerstwo Sprawiedliwości już wcześniej zapowiadało prace nad włączeniem go do systemu KRS, jednak dotychczas nie wskazało konkretnego harmonogramu realizacji tych planów. ©℗

(DGP z 21.07.2026 r.)