Wyrok NSA z dnia 3 lutego 2026 r., sygn. I FSK 1107/22
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia WSA del. Maja Chodacka (sprawozdawca), Protokolant referent Magdalena Kałuska, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. C. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 92/22 w sprawie ze skargi P. C. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 7 grudnia 2021 r., nr 2601-IOV-1.4103.21.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. C.S.A. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach kwotę 12.500 (słownie: dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 21 kwietnia 2022r. sygn. akt I SA/Ke 92/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę P. C. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 7 grudnia 2021r. nr 2601-IOV-1.4103.21.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012r. Wymieniony wyrok oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
1.2. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego z 28 grudnia 2020r. określającą skarżącej Spółce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za wskazany wyżej okres. Sąd pierwszej instancji, oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdził, że nie naruszała ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd odniósł się w pierwszej kolejności do kwestii, stanowiącej istotę sporu między stronami: czy zobowiązanie Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012r. uległo przedawnieniu oraz to, czy spółka w kwestionowanych transakcjach dochowała należytej, kupieckiej staranności. W ocenie strony nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na pozorny charakter postępowania karnego skarbowego. W ocenie organu z kolei postępowanie karne skarbowe nie zostało wszczęte w sposób instrumentalny. Sąd pierwszej instancji uznał, że zobowiązanie skarżącej Spółki nie uległo przedawnieniu z uwagi na prawidłowe zawieszenie jego biegu zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2018r., poz. 800 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"). Wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia do listopada 2012r. upływał z dniem 31 grudnia 2017r., zaś za grudzień 2012r. z dniem 31 grudnia 2018r. (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Bieg terminu przedawnienia został jednak zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 wymienionej ustawy, wskutek wszczęcia 11 października 2017r. przez Świętokrzyski Urząd Celno-Skarbowy w Kielcach śledztwa pod sygn. [...] w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na składaniu przez C. S.A. w K. w okresie od stycznia do grudnia 2012r. deklaracji w podatku od towarów i usług zawierających nieprawdziwe dane – o czym strona została zawiadomiona. Sąd pierwszej instancji, mając na względzie treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 r. I FPS 1/21, stwierdził, że w realiach rozpoznawanej sprawy wszczęcie postępowania karno-skarbowego nie nastąpiło wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Postępowanie kontrolne wobec skarżącej Spółki w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania i wpłacania VAT w 2012r. wszczęto 27 marca 2014r. i w jego toku podjęto szereg czynności opisanych szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Zgromadzony materiał kontrolny pozwolił na sporządzenie 21 sierpnia 2017r. protokołu z badania ksiąg. Zakwestionowano w nim rzetelność zapisów prowadzonych przez Spółkę ewidencji i w konsekwencji uznano, że bezzasadnie odliczyła w składanych deklaracjach podatek naliczony wynikający z 712 zakwestionowanych faktur. Pozwoliło to na uznanie, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez spółę C. przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zb. z art. 61§ 1 Kodeksu karnego skarbowego i art. 62 § 2 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, art. 7 § 1 Kodeksu karnego skarbowego i art. 38 § 2 pkt 1 i 3 Kodeksu karnego skarbowego. W związku z powyższym 18 września 2017r. wystosowano wniosek o wszczęcie postępowania karnego, wszczętego ostatecznie postanowieniem z 11 października 2017r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że okoliczność, że moment wszczęcia tego postępowania był bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie oznaczał automatycznie, że doszło do instrumentalności. Organ systematycznie gromadził dowody, które wskazywały na uwikłanie Spółki w przestępstwo karuzelowe. Zakwestionowano faktury od pięciu podmiotów, ale na poprzednim etapie obrotu występowało kilkanaście podmiotów krajowych i zagranicznych oraz kilkunastu przewoźników, co oznaczało, że ustalenia faktów było bardzo czasochłonne i rozciągnięte w czasie. Organ w okresie biegu terminu przedawnienia nie pozostawał więc w bezczynności i nie można skutecznie zarzucić mu instrumentalnego wykorzystania instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd wskazał na okoliczność, że aktywność organów prowadzących postępowanie kontroluje Prokurator Rejonowy K., a wnioski przydatne z takiego postępowania, sąd może wyciągać dopiero po jego zakończeniu. Sąd podkreślił również, że zawieszenie postępowania karno-skarbowego do czasu wydania decyzji, jest suwerenną decyzją organu nadzorującego śledztwo, i nie może być oceniana w kategorii jego pozorności. Ponadto wskazał, że strona skarżąca nie skorzystała z możliwości zaskarżenia do właściwego sądu postanowienia o zawieszeniu. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skargi naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c, art. 121 § 1, art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 2, art. 7 i art. 9 Konstytucji RP.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
