Wyrok SN z dnia 17 marca 2026 r., sygn. II USKP 269/26
Ocena zasadności wniosku o wyrażenie zgody na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po terminie w trybie art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wymaga wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności przyczyn powstania niedopłaty, przebiegu dotychczasowego ubezpieczenia oraz stopnia zawinienia ubezpieczonego. Zadeklarowanie przez ubezpieczonego najwyższej dopuszczalnej podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, stanowiące działanie zgodne z prawem, nie może stanowić samoistnej podstawy odmowy wyrażenia zgody na opłacenie składki po terminie ani być utożsamiane z premedytowanym nadmiarowym korzystaniem ze świadczeń. W sytuacji gdy niedopłata składek za dany okres wynikła wyłącznie z następczej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozbawiającej ubezpieczonego prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego przysługujących mu w terminach płatności tych składek - a ubezpieczony nie miał i nie mógł mieć wiedzy o nieprawidłowości wysokości dokonanych wpłat — nieopłacenie składek w pełnej wysokości nosi cechy niezawinionej obiektywnej niemożności terminowego spełnienia świadczenia w należytej kwocie, co może stanowić uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła odmowy wyrażenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgody na opłacenie składek po terminie na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (ustawa systemowa), w szczególnie złożonym stanie faktycznym: niedopłata składek za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. nie wynikała z zaniedbania ubezpieczonej, lecz z potrącenia kwoty przysługujących jej w tym czasie zasiłków, do których — w chwili dokonywania płatności — była uprawniona, a których pozbawiono ją dopiero decyzją organu rentowego wydaną w 2019 r. (prawomocnie w 2020 r.), a więc ponad trzy lata po terminie zapłaty składek.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
