Wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. II GSK 449/23
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1090/22 w sprawie ze skargi P. w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 11 lutego 2022 r. nr 10/DP/2022 w przedmiocie utworzenia polskiego związku sportowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. w W. na rzecz Ministra Sportu i Turystyki 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1090/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 11 lutego 2022 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. [...] (dalej – [...]) w oparciu o art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1133 ze zm., dalej - ustawa o sporcie), złożyła do Ministra Sportu i Turystyki wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, działającego w sporcie [...], pod nazwą [...].
W toku postępowania, na wezwanie organu, [...] usunęła braki wniosku przedstawiając przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. doprecyzowany szczegółowy opis sportu oraz uwzględniający uwagi organu projekt statutu.
Postanowieniem z 21 sierpnia 2021 r. organ zdecydował o dopuszczeniu na prawach strony P. (dalej – P.) do udziału w postępowaniu administracyjnym z wniosku [...].
Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r. Minister Sportu wyraził zgodę na utworzenie polskiego związku sportowego w sporcie [...] pod nazwą [...].
Organ wyjaśnił, że zgodnie z wymogami ustawy o sporcie, wniosek został złożony przez związek sportowy. Strona przedłożyła wymagane zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski (dalej - MKOI), tj. W. (dalej – W.) oraz dokumentację stanowiącą opis aktywności objętej zakresem wniosku, w którym zamierza organizować i prowadzić współzawodnictwo sportowe. Strona dołączyła do wniosku projekt statutu polskiego związku sportowego pod nazwą [...], do którego podmioty występujące w postępowaniu na prawach strony zgłosiły uwagi.
Zdaniem Ministra Sportu, nie było przeszkód, aby wyrazić zgodę na utworzenie polskiego związku sportowego w sporcie [...] pod nazwą [...].
W wyniku wniosku P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 11 lutego 2022 r., Minister Sportu i Turystyki utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazał, że analiza postanowień projektu Statutu [...] nie wskazała, aby były one sprzeczne z przepisami ustawy o sporcie czy ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Minister wskazał, iż prowadząc postępowanie bada projekt statutu nie pod względem zasadności czy celowości, a jedynie z uwzględnieniem kryterium legalności, odnosząc się do wzorca wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów ustawy o sporcie. Wydanie pozytywnej decyzji wnioskodawcy spełniającemu ustawowe przesłanki, a odmownej wnioskodawcy, których tych przesłanek nie spełnia, nie jest przejawem jakiejkolwiek dyskryminacji bądź niesprawiedliwości. Organ nie ma również prawa ingerowania w decyzje międzynarodowych organizacji, jak np. W. dotyczące danego sportu oraz w ich przepisy i regulacje wewnętrzne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. na ww. decyzję na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej - p.p.s.a.).
Sąd I instancji przytoczył przepisy art. 11 ustawy o sporcie, które były podstawą wydania decyzji o wyrażeniu zgody na utworzenie polskiego związku sportowego i stwierdził, że decyzja została podjęta na podstawie prawidłowo zgromadzonego i właściwie przeanalizowanego materiału dowodowego, a jej uzasadnienie nie budzi zastrzeżeń merytorycznych ani prawnych.
Odnosząc się do zarzutu niezbadania sytuacji członków Zarządu [...], a zwłaszcza faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez niektórych z nich, Sąd I instancji wyjaśnił, że w postępowaniu organ bada, czy postanowienia projektu statutu są zgodne z prawem, w tym również, czy odpowiadają one zakazom określonym w art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o sporcie, a nie jak chce tego skarżący - czy członkowie zarządu prowadzą działalność gospodarczą.
W kontekście zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie w zw. z art. 32, 60 i 70 Konstytucji RP, Sąd I instancji wskazał, że w zaskarżonej decyzji zastrzeżono, iż dopuszczalne przez polski związek sportowy jest ustalanie wymogów formalnych, czy etycznych "o ile są wyraźnie wskazane przepisami prawa, statutem, regulaminem lub regulacjami międzynarodowymi". Nie są to zatem, jak sugeruje skarżący, kryteria arbitralne, uznaniowe czy dowolne. Skoro, jak wskazuje skarżący, nie zostały one uprzednio doprecyzowane i wskazane, nie będą stosowane. Dotyczy to także zgodności przedstawionego przez wnioskodawcę statutu w kontekście członkostwa w polskim związku sportowym oraz regulacji zawartej w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie.
Co do zasady Sąd I instancji zgodził się z postulatem niedyskryminacji oraz niezawężania członkostwa w polskim związku sportowym poprzez wprowadzanie dodatkowych, nieznanych ustawie przesłanek, jednak uznał, iż odwołanie się do norm etycznych czy też wymagań formalnych, wynikających ze statutu polskiego związku, statutu W. bądź przepisów prawa, które jednak nie zostały sprecyzowane nie stanowią przejawu dyskryminacji bądź niezasadnego zawężania przesłanek członkostwa w tym związku. Nie można, zdaniem Sądu, a priori takiej intencji z postanowień przedstawionego projektu statutu wywodzić. W każdym razie, gdyby taki okazał się kierunek interpretacji statutu, należy wskazać na uprawnienia nadzorcze Ministra, określone w art. 22 i 23 ustawy o sporcie, z których zdaniem Sądu w takim wypadku winien skorzystać.
Sąd I instancji zwrócił uwagę na rolę międzynarodowej federacji sportowej – W. Z uwagi na fakt, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o sporcie polski związek jest tworzony w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie, to tym sportem w odniesieniu do [...] jest sport [...], lecz - co wymaga podkreślenia - w zakresie uznanym ze strony W. Tak więc, współzawodnictwo w innym zakresie, tj. innych odmian [...], jak i innych sportów sztuk walki nie jest w tym przypadku objęte zakresem działalności [...] i praw wyłącznych przysługujących polskiemu związkowi sportowemu. Nie jest to jednak, zdaniem Sądu, podstawa do zakwestionowania projektu statutu jako niezgodnego z prawem, zwłaszcza, że nie oznacza to ani delegalizacji, ani uniemożliwienia tworzenia swoistych form rywalizacji czy współzawodnictwa, jednak w zakresie nieobjętym monopolem polskiego związku z sportowego jako organizacji zrzeszonej w międzynarodowej federacji sportowej, którą w przypadku niniejszej sprawy jest W.
Sąd zaznaczył, że organ w zaskarżonej decyzji ustosunkował się w sposób należyty do uwag podnoszonych przez działające w postępowaniu na prawach stron podmioty, odnosząc się do kwestii postanowień projektu statutu dotyczących sprawy uzyskiwania i utraty członkostwa, kwestii obowiązkowego udziału członków polskiego związku sportowego we współzawodnictwie, możliwości ustalania wymogów formalnych i etycznych, poprawności stosowania pojęć odnoszących się do sportu [...] i ustalania jego zakresu oraz odwołania się i akceptacji unormowań przyjętych przez federację W., której [...] jest członkiem. Twierdzenia organu w tym przedmiocie Sąd w pełni zaakceptował jako wyczerpujące i stanowiące rzeczową odpowiedź na zastrzeżenia stron postępowania.
W skardze kasacyjnej P. zaskarżył ww. wyrok w całości podnosząc zarzuty naruszenia:
1. prawa materialnego: art. 2, art. 32, art. 60 i art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, art. 7 i art. 3 pkt 2, art. 4 pkt 4 lit d) ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 2156 – dalej ustawa wdrożeniowa) w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie i art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie do systemowej dyskryminacji w dostępie do świadczeń publicznych, w tym edukacji, osób uprawiających [...] w odmianie innej niż [...];
2. prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o sporcie w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, stanowiącego, iż członek zarządu polskiego związku sportowego nie może być osobą prowadzącą działalność gospodarczą związaną z realizacją przez ten związek jego zadań statutowych, podczas gdy dwóch członków Zarządu [...] prowadzi działalności gospodarcze, których przedmioty są zbieżne z celami statutowymi [...], natomiast stan ten trwa niezmiennie w momencie złożenia niniejszej skargi, co nie zostało uwzględnione przez organ w momencie ponownego rozpoznania sprawy.
Podnosząc takie zarzuty P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do meritum sprawy poprzez uchylenie decyzji zezwalającej na utworzenie polskiego związku sportowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. P. wniósł o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów:
1. Opinii Biura Analiz Sejmowych na okoliczność niekonstytucyjności regulacji zawartej w art. 11 ustawy o sporcie, wprowadzającej kryterium dyskryminacyjne wobec związków sportowych;
2. Wydruku KRS [...] oraz wydruków CEIDG i KRS działalności gospodarczych prowadzonych przez: M. O. i M. P. na okoliczność prowadzenia przez nich działalności pokrywających się z celami polskiego związku sportowego.
Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. P. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przystępując do rozważań w zakresie zasadności poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stała się decyzja Ministra Sportu i Turystyki o wyrażeniu zgody na utworzenie polskiego związku sportowego pod nazwą [...]. Podstawę materialnoprawną wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy o sporcie, w szczególności art. 11 tej ustawy, które Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za stosowne w tym miejscu przywołać.
Otóż, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o sporcie, wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego składa się do ministra właściwego do spraw kultury fizycznej. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, wnioskodawca dołącza: 1) projekt statutu polskiego związku sportowego; 2) (...); 3) szczegółowy opis sportu, w którym zamierza organizować i prowadzić współzawodnictwo, wraz z dokładną informacją o warunkach jego uprawiania oraz regułach i systemie współzawodnictwa w tym sporcie; 4) zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paralimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski albo ujętej w wykazie, o którym mowa w ust. 2a (ust. 2).
Co istotne dla rozpoznawanej sprawy, zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej odmawia wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, jeżeli wnioskodawca nie przedłoży dokumentów, o których mowa w ust. 2, albo jeżeli postanowienia projektu statutu są niezgodne z przepisami prawa, w szczególności naruszają wymagania określone w ustawie. Przepis ten wskazuje przyczyny, dla których właściwy organ jest uprawniony i zarazem zobligowany do odmowy wyrażenia zgody na utworzenia polskiego związku sportowego.
Tymczasem skarga kasacyjna nie czyni z ww. przepisów wzorca kontroli, nie wskazuje również na okoliczności wynikające z ust. 3 art. 11 ustawy o sporcie, które stanowiłyby przeszkodę w wyrażeniu zgody na utworzenie związku sportowego. Brak choćby powiązania naruszenia przepisów wskazanych w petitum skargi z przepisami art. 11 ustawy o sporcie jest tożsamy z brakiem wykazania wpływu powoływanych naruszeń prawa materialnego na wynik sprawy, skoro skarżący kasacyjnie nie podważył prawidłowości będących podstawą wydania decyzji przepisów, a zatem i samej kontestowanej decyzji.
Skarżący kasacyjnie w pkt 1 petitum skargi podniósł natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 2, art. 32, art. 60 i art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, art. 7 i art. 3 pkt 2, art. 4 pkt 4 lit. d) ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie i art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie do systemowej dyskryminacji w dostępie do świadczeń publicznych, w tym edukacji, osób uprawiających [...] w odmianie innej niż [...].
Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 8 ustawy o sporcie, członkiem polskiego związku sportowego może być klub sportowy, związek sportowy oraz inna osoba prawna, której statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie (ust. 1). Klub sportowy będący członkiem polskiego związku sportowego uczestniczy we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek (ust. 2).
Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zdaniem P., postanowienie § 13 ust. 5 statutu, w myśl którego zarząd może odmówić przyjęcia w poczet członków Związku, w przypadku gdy kandydat nie spełnia wymagań formalnych lub etycznych określonych Statutem lub innymi przepisami prawa i statutu W., narusza przepisy art. 8 ustawy o sporcie, które nie wprowadzają ograniczeń związanych z członkostwem w polskich związkach sportowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołanie się w statucie [...] do statutu W. czy sportowych norm etycznych znajduje usprawiedliwienie w przepisach ustawy o sporcie.
Nie można tracić z pola widzenia faktu, że ustawodawca warunkuje wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego przynależnością do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski albo ujętej w wykazie, o którym mowa w ust. 2a art. 11. Taką organizacją (jedyną) w przypadku sportu [...] jest W.
[...] jako członek W. jest zobowiązana do akceptowania i przestrzegania postanowień regulaminów czy statutu tej organizacji. Przynależność do W. niejako wymusza na polskim związku sportowym, a zatem i na jego członkach prowadzenie działalności sportowej zgodnej z wyznaczonymi przez nią standardami. W konsekwencji każdy członek związku sportowego musi zaakceptować zasady wyznaczane przez polski związek sportowy, a pośrednio i federację.
Ponadto przepis art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie określający krąg podmiotów, które mogą być członkami polskiego związku sportowego, nie może być odczytywany w oderwaniu od ust. 2. Przepis ten wprowadza dla klubów sportowych zrzeszonych w polskim związku sportowym obowiązek współzawodnictwa sportowego organizowanego przez ten związek. Skoro zaś polski związek sportowy z racji przynależności do danej federacji międzynarodowej (czego wymaga ustawodawca) organizuje współzawodnictwo na zasadach przyjętych przez tę federację, racjonalnym jest przyjęcie założenia, że aspirujący do członkostwa w polskim związku sportowym podmiot powinien te zasady respektować.
Jeśli zaś chodzi o wymogi etyczne, to wskazać należy, iż celem wprowadzenia wymogu przynależności do międzynarodowej federacji uznanej przez MKOl (dla dyscyplin "nieolimpijskich") było ustanowienie jednolitych standardów dla wszystkich polskich związków sportowych. Pogląd ten należy oprzeć na uzasadnieniu projektu ustawy, w którym wskazano, że rozwiązanie takie daje rękojmię zachowania przez polskie związki sportowe odpowiednich standardów etyczno-prawnych, jako że przynależność do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie "nieolimpijskim" uznanej przez MKOl jest związana z przestrzeganiem postanowień Karty olimpijskiej, Światowego Kodeksu Antydopingowego oraz globalnym charakterem danego sportu. To właśnie podmioty działające w świecie sportu, których globalny wymiar, prestiż, możliwości legislacyjne oraz finansowe dają szansę na coraz skuteczniejszą walkę z ewentualnymi nieuczciwymi praktykami w sporcie (zob. J. Tartak, Alternatywne metody rozwiązywania sporów w świecie sportu na przykładzie działania sądu koncyliacyjnego w Lozannie, Forum Prawnicze 2019, nr 2, s. 48–59).
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie akceptuje się sytuację, w której polskie ustawodawstwo odnosi się do zasad i kryteriów wskazanych w Karcie Olimpijskiej. W art. 25 Karty wyraźnie wskazano, że w celu rozwoju i propagowania Ruchu Olimpijskiego MKOl może uznać za Międzynarodowe Federacje międzynarodowe pozarządowe organizacje zarządzające jednym lub kilkoma sportami na szczeblu światowym i obejmujące organizacje kierujące takimi sportami na szczeblu krajowym (wyrok NSA z 14 kwietnia 2016 r., II GSK 2407/14).
Należy zatem stwierdzić, że postanowienia statutu, które odnoszą się do poszanowania czy też przestrzegania statutu W. oraz wymogów etycznych nie naruszają art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy o sporcie.
Jeśli chodzi o zarzut "dopuszczenia do systemowej dyskryminacji" w świetle art. 2 i art. 32 Konstytucji, należy zauważyć, że jest on chybiony.
W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady równości czy zasady niedyskryminowania. (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Z przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz równego (jednakowego) traktowania przez władze publiczne wszystkich adresatów norm prawnych, charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą. Takie ujęcie zasady równości, dopuszcza zatem odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie mają. Ustalenie, czy zasada równości została w konkretnym przypadku rzeczywiście naruszona wymaga ustalenia kręgu adresatów, do których odnosi się budząca wątpliwości norma prawna oraz wskazania tych elementów, które są prawnie relewantne (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 17 marca 2015 r., K 31/13 (OTK-A 2015/3/31); 29 czerwca 2001 r., K 23/00 (OTK 2001/5/124); 14 lipca 2004 r., SK 8/03 (OTK-A 2004/7/65) i 5 września 2005 r., P 18/04 (OTK-A 2005/8/88). Równe traktowanie oznacza traktowanie według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących. Konstytucyjna zasada równości nakazuje nakładać jednakowe obowiązki względnie przyznawać jednakowe prawa podmiotom odznaczającym się tą samą cechą istotną, a jednocześnie dopuszcza, lecz nie wymaga, by nakładać różne obowiązki, względnie przyznawać różne prawa podmiotom które taką cechę posiadają oraz podmiotom, które jej nie posiadają.
Dopiero jeżeli prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości. Różnicowanie podmiotów prawa charakteryzujących się wspólną cechą istotną jest dopuszczalne (nie narusza zasady równości), ale warunkiem niezbędnym jest jasno sformułowane kryterium, na podstawie którego owo zróżnicowanie jest dokonywane. Dokonywanie zróżnicowania według dowolnie ustalonego kryterium nie jest dopuszczalne. Kryterium to musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz ma służyć realizacji tego celu i treści. Wprowadzone zróżnicowanie musi mieć zatem charakter racjonalnie uzasadniony, a kryterium zróżnicowania pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostają naruszone w wyniku nierównego traktowania podmiotów podobnych. Musi ponadto pozostawać w związku z zasadami, wartościami i normami konstytucyjnymi uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach ( zob. ww. wyrok TK z dnia 23 listopada 2010 r., K 5/10; wyroki TK z dnia: 19 kwietnia 2011 r., P 41 /09 (OTK-A 2011/3/25); 18 czerwca 2013 r., K 37/12 (OTK-A 2013/5/60); 5 listopada 2013 r., K 40/12 (OTK-A 2013/8/120) i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12 (OTK-A 2014/6/62).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że cechą relewantną warunkującą odmienne traktowanie na gruncie ustawy o sporcie jest w tym przypadku przynależność do międzynarodowej federacji sportowej, działającej w sporcie "nieolimpijskim", ale uznanej przez MKOl.
Prawodawca ma możliwość wprowadzenia kryterium różnicującego prawa związków sportowych i takie zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów może być usprawiedliwione. Nie ma zatem charakteru dyskryminującego zróżnicowanie podmiotów, jeżeli ich odmienne traktowanie wynika z uzasadnionych celów społecznych i gospodarczych, które posiadają konstytucyjną, czyli najwyższa rangę w polskim porządku prawnym. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 maja 2001 r., K 5/01 wyjaśnił, że ocena przestrzegania zasady równości wymaga uwzględnienia założenia znacznego stopnia swobody ustawodawcy we wprowadzaniu regulacji, lepiej odpowiadających stosunkom społecznym.
Jeśli zaś chodzi o pozostałe wskazywane przez skarżącego kasacyjnie przepisy Konstytucji czy ustawy wdrożeniowej, należy stwierdzić, że nie są one trafne. Przepis art. 60 Konstytucji stanowi o prawie dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach, zaś art. 70 ust. 4 – o powszechnym i równym dostępie do wykształcenia. Z kolei ustawa wdrożeniowa normuje obszary i sposoby przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania, jednak zawiera zamknięty katalog przesłanek uznanych za chronione, tj. płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.
Za nieusprawiedliwiony uznać należy również zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji, że uznał za prawidłową decyzję o wyrażeniu zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, mimo że została ona wydana z naruszeniem art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o sporcie. Uchybienia ww. przepisowi skarżący upatruje w tym, że dwóch członków zarządu [...] zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i aktualnie prowadzi działalność gospodarczą związaną z realizacją przez ten związek jego zadań statutowych.
Poza sporem pozostaje, że stosownie do art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o sporcie, członek zarządu polskiego związku sportowego nie może być osobą prowadzącą działalność gospodarczą związaną z realizacją przez ten związek jego zadań statutowych. Do przepisów art. 9, a zatem i do art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o sporcie odsyła statut [...] w § 23.
Jak wynika z art. 11 ust. 3 ustawy o sporcie, w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego organ jest uprawniony jedynie do zbadania postanowień projektu statutu pod względem ich zgodności z przepisami prawa, nie zaś do prowadzenia ustaleń odnośnie do działalności gospodarczej prowadzonej przez osoby wybrane na członków zarządu (przyszłego) polskiego związku sportowego. Zgodnie z art. 12 ustawy o sporcie polski związek sportowy podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, uzyskując osobowość prawną z chwilą wpisu Do wniosku o wpis polskiego związku sportowego do Krajowego Rejestru Sądowego należy dołączyć zgodę ministra właściwego do spraw kultury fizycznej na utworzenie polskiego związku sportowego. Wskazać zatem należy, że skoro wpis polskiego związku sportowego do rejestru ma charakter obligatoryjny i konstytutywny, to zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o sporcie aktualizuje się dopiero z momentem jego dokonania i uzyskania przez związek osobowości prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję, orzekał mając na względzie stan faktyczny i prawny na dzień jej wydania. Faktyczna aktywność gospodarcza członków zarządu stanowiła zatem dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczność prawnie irrelewantną.
Z powyższym stanowiskiem koresponduje wynikający z art. 9 ust. 4 ustawy o sporcie obowiązek zaprzestania w terminie 30 dni od dnia objęcia funkcji członka zarządu, prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast kwestia przestrzegania przez członków zarządu ustawowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej związanej z realizacją przez ten związek jego zadań statutowych, jak i innych przepisów prawa, postanowień statutu czy regulaminów, może być przedmiotem kontroli wykonywanej w ramach czynności nadzorczych ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zgłoszonego przez skarżącego kasacyjnie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii prawnej. Należy wskazać, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stwierdzić należy, że opinia prawna nie stanowi dowodu z dokumentu, o którym mowa jest w art. 106 § 3 p.p.s.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest w tym zakresie pogląd, że przedmiotem dowodu nie może być jakakolwiek opinia, w tym opinia prawna, gdyż nie stanowi ona dokumentu, a dowód z opinii nie jest dopuszczony zakresem zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2023 r., sygn. akt II FSK 2376/19, LEX 3616062). Na marginesie warto wskazać, że opinia została sporządzona przez dr. hab. D. D. i jak wynika z zastrzeżenia opinia wyraża pogląd autora nie może być utożsamiana ze stanowiskiem służb prawnych Kancelarii Sejmu.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie wniosek o dopuszczenie dowodu w postaci wydruku z KRS [...] oraz wydruków z CEIDG i KRS działalności gospodarczych prowadzonych przez M. O. i M. P. na okoliczność prowadzenia przez nich działalności pokrywających się z celami polskiego związku sportowego. Jak już wskazano wcześniej ww. okoliczność pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Jako że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118).
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
