Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-3.4014.173.2026.3.JS
Umowa o podział majątku wspólnego byłych małżonków, mimo przypisania na wyłączną własność składnika majątku wspólnego jednej ze stron i dokonania spłaty, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jako że nie jest wymieniona w ustawowym katalogu czynności cywilnoprawnych.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 20 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia z byłą żoną umowy o podział majątku wspólnego.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Zdarzenie przyszłe nr 1.
Wnioskodawca pozostawał w związku małżeńskim z A. B. od (…) 1995 r., które to małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu (…) w X. z (…) 2019 r. (…).
Podczas trwania małżeństwa, Wnioskodawca wraz z żoną nabyli (…) 2003 r. do majątku wspólnego małżonków lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, w którym następnie zamieszkali. Małżonków obowiązywał ustrój majątkowy wspólnoty majątkowej małżeńskiej.
Po rozwiązaniu małżeństwa współwłasnością byłych małżonków pozostaje nadal ww. lokal mieszkalny (innego majątku wspólnego nie ma).
Małżonkowie (Wnioskodawca z byłą żoną) zamierzają dokonać całkowitego podziału majątku wspólnego byłych małżonków na podstawie umowy o podział majątku, która zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, poprzez przyznanie na wyłączną własność Wnioskodawcy opisanego wyżej lokalu mieszkalnego, w zamian za spłatę ze strony Wnioskodawcy na rzecz byłej żony wartości jej udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego.
Zdarzenie przyszłe nr 2.
(…) 2024 r. Wnioskodawca wraz ze swoją partnerką nabyli na współwłasność w częściach ułamkowych lokal mieszkalny oraz udział w nieruchomości gruntowej, na której zlokalizowane są miejsca postojowe przypisane do tego lokalu (lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości gruntowej będzie dalej zwany Nieruchomością). Nabycie Nieruchomości nastąpiło w wykonaniu umowy deweloperskiej i przedwstępnej z (…) 2023 r. Nabycie ww. Nieruchomości nastąpiło w celu prywatnym, bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową Wnioskodawcy i bez pierwotnego zamiaru jej odsprzedaży lub wynajmowania.
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik spółki jawnej, zajmującej się wyłącznie działalnością prawniczą, natomiast indywidualna działalność gospodarcza Wnioskodawcy jest zawieszona od (…) 2023 r., a jej przedmiotem jest wg kodów PKD 2025: (…), (…) i (…).
Nieruchomość została nabyta w celu zamieszkania w niej Wnioskodawcy z partnerką (drugą współwłaścicielką Nieruchomości), lecz ostatecznie Wnioskodawca doszedł do porozumienia z byłą żoną, na podstawie którego byli małżonkowie uzgodnili, iż dokonają całkowitego podziału majątku wspólnego małżonków, w skład którego wchodzi tylko lokal mieszkalny opisany powyżej w Zdarzeniu przyszłym nr 1 i na podstawie umowy o podział majątku wspólnego, która zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, Wnioskodawca nabędzie na wyłączną własność ten lokal mieszkalny w zamian za spłatę ze strony Wnioskodawcy na rzecz byłej żony wartości jej udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego.
W związku z takim uzgodnieniem z byłą żoną, Wnioskodawca wraz z partnerką zamierzają sprzedać Nieruchomość, a część ceny uzyskanej ze sprzedaży swojego udziału we współwłasności Nieruchomości Wnioskodawca zamierza przeznaczyć na spłatę na rzecz byłej żony z tytułu umowy o całkowity podział majątku wspólnego byłych małżonków, na podstawie której Wnioskodawca nabędzie na swoją wyłączną własność lokal mieszkalny stanowiący obecnie współwłasność Wnioskodawcy i byłej żony.
Umowa sprzedaży Nieruchomości zostanie zawarta przed upływem 5 lat od dnia jej zakupu.
Opisana wyżej umowa o całkowity podział majątku wspólnego byłych małżonków zostanie zawarta nie później niż w terminie 3 lat po dokonaniu przez Wnioskodawcę i jego partnerkę sprzedaży Nieruchomości i również w tym terminie Wnioskodawca dokona całkowitej spłaty byłej żony na podstawie tej umowy.
Wnioskodawca mieszka w lokalu mieszkalnym stanowiącym jego współwłasność z byłą żoną i po zawarciu umowy o podział majątku wspólnego byłych małżonków nadal będzie tam mieszkał.
Ponadto Wnioskodawca wyjaśnia, że jest właścicielem lub współwłaścicielem 3 innych lokali mieszkalnych będących przedmiotem najmu prywatnego na rzecz osób trzecich, który to najem jest opodatkowany przez Wnioskodawcę zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
Czy umowa o całkowity podział majątku wspólnego, która zostanie zawarta pomiędzy Panem i Pana byłą żoną, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, który Pan będzie zobowiązany zapłacić? (pytanie do zdarzenia przyszłego nr 1)
Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
Pana zdaniem, umowa o całkowity podział majątku wspólnego byłych małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a Pan nie będzie zobowiązany do zapłaty tego podatku. Pomimo podobieństwa do umowy zniesienia współwłasności nie jest ona identyczna z taką umową, lecz jest odrębną instytucją prawa rodzinnego.
Art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych, a wśród tych czynności nie została wymieniona umowa o podział majątku wspólnego małżonków.
Wskazał Pan na interpretacje indywidualne, które – Pana zdaniem – potwierdzają Pana stanowisko.
Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołałem powyżej tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
a)umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b)umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
c)(uchylona)
d)umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
e)umowy dożywocia,
f)umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
g)(uchylona)
h)ustanowienie hipoteki,
i)ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
j)umowy depozytu nieprawidłowego,
k)umowy spółki.
W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
Podatkowi podlegają:
-zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
-orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Przepisy ustawy o:
1)umowie spółki i jej zmianie – stosuje się odpowiednio do aktów założycielskich spółek, statutów spółek i ich zmiany;
2)czynnościach cywilnoprawnych – stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3;
3)umowie o dziale spadku oraz umowie o zniesieniu współwłasności – stosuje się odpowiednio do:
-nabycia własności rzeczy wspólnej lub wspólnego prawa majątkowego albo ich części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność – w części spłat lub dopłat,
-odpłatnego wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli.
Należy wskazać, iż art. 1 ust. 1 i 2, określający zakres przedmiotowy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zawiera enumeratywny katalog czynności, których dokonanie powodować będzie konieczność zapłaty podatku. Tym samym, jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem nawet, jeżeli wywołuje skutki gospodarcze takie same lub podobne do tych, które zostały w katalogu wymienione. Jednakże należy zaznaczyć, że o zakwalifikowaniu danej umowy do umów podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje nazwa, ale treść umowy.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że po rozwiązaniu małżeństwa współwłasnością Pana i byłej żony pozostaje nadal lokal mieszkalny. Innego majątku wspólnego nie ma. Planuje Pan zawarcie z byłą żoną umowy o podział majątku, w drodze której zamierza Pan wraz z byłą żoną dokonać całkowitego podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie na wyłączną Pana własność opisanego wyżej lokalu mieszkalnego, w zamian za spłatę z Pana strony na rzecz byłej żony wartości jej udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z przepisem art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i wspólność o charakterze łącznym. Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym.
W myśl art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Zgodnie z art. 501 tejże ustawy:
W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3.
Stosownie do treści art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom.
Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.
W myśl art. 211 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
Przechodząc na grunt tej sprawy należy zauważyć, iż w następstwie ustania wspólności majątkowej dopuszczalnym jest podział majątku małżeńskiego objętego dotychczas ww. wspólnością.
Podział majątku małżeńskiego jest instytucją prawa rodzinnego, a nabycie w ramach jego rzeczy i praw majątkowych nie zostało wymienione w enumeratywnym katalogu zawartym w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako podlegające opodatkowaniu tym podatkiem. W szczególności należy podkreślić, że wykazuje on cechy odrębne od umowy zniesienia współwłasności uregulowanego w Kodeksie cywilnym i w konsekwencji nie należy go utożsamiać ze zniesieniem współwłasności w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) tejże ustawy. Umowy o podział majątku wspólnego mają charakter odrębny od zniesienia współwłasności.
Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje przedmiot opodatkowania tym podatkiem. Przepis ten nie wymienia jednak podziału majątku wspólnego byłych małżonków jako czynności opodatkowanej.
Tym samym umowa o całkowity podział majątku wspólnego byłych małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a Pan nie będzie zobowiązany do zapłaty tego podatku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ta interpretacja stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
