Wyrok SN z dnia 8 października 2025 r., sygn. II CSKP 717/24
1. Postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej kształtujące mechanizm przeliczania według tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., gdyż pozostawiają bankowi swobodę decyzyjną w kwestii kosztów kredytu, obciążają konsumenta nieprzewidywalnym ryzykiem i naruszają równorzędność stron. Oceny abuzywności dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, wobec czego późniejsze zmiany prawa, w tym ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. zmieniająca ustawę Prawo bankowe, nie wpływają na ocenę niedozwolonego charakteru postanowień ani na jej skutki.
2. Klauzule ryzyka walutowego zawarte w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej określają główne świadczenie konsumenta i podlegają kontroli pod kątem abuzywności, jeżeli nie zostały sformułowane w sposób transparentny. Wymóg przejrzystości nie jest spełniony przez ogólne oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka kursowego — bank zobowiązany jest jednoznacznie uświadomić konsumenta, że przez cały okres kredytowania ponosi nieograniczone ryzyko kursowe, które może okazać się trudne do udźwignięcia w przypadku silnej deprecjacji waluty krajowej, przy czym ciężar dowodu należytego wypełnienia obowiązku informacyjnego spoczywa na przedsiębiorcy.
3. Po stwierdzeniu abuzywności klauzul indeksacyjnych niemożliwe jest wypełnienie powstałych luk przez zastosowanie przepisów ogólnych, w tym art. 56, 65, 354 ani art. 358 § 2 k.c., a umowa kredytu indeksowanego nie może dalej obowiązywać bez postanowień określających mechanizm indeksacji, co skutkuje jej nieważnością w całości. W razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej konsument jest uprawniony do żądania odsetek za opóźnienie od chwili upływu terminu wyznaczonego bankowi do spełnienia świadczenia restytucyjnego po wezwaniu do zwrotu, niezależnie od złożenia przez konsumenta oświadczenia o braku zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule abuzywne.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
