Wyrok SN z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. III USKP 38/25
Ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powoduje ustanie tytułu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez jej jedynego wspólnika z dniem ogłoszenia upadłości, niezależnie od daty wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu majątkiem oraz możliwość korzystania z niego na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, co uniemożliwia mu prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tytuł ubezpieczenia określony w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter kauzalny i nie może być utożsamiany z samym figurowaniem wspólnika w rejestrze, jeśli spółka nie realizuje już żadnych celów, dla których została zawiązana.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii, czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w oparciu o art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w okresie po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej spółki, lecz przed jej wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego. Problem koncentrował się na wykładni art. 13 pkt 4 ustawy systemowej i ustaleniu, czy tytuł ubezpieczenia jedynego wspólnika jest powiązany wyłącznie z formalnym posiadaniem statusu wspólnika, czy też wymaga faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego, że z dniem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. traci prawo zarządu majątkiem i możliwość korzystania z niego, co uniemożliwia faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a tym samym znosi tytuł do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Sąd wskazał, że ubezpieczenie ma charakter kauzalny — jest pochodną faktycznej aktywności gospodarczej, a nie oderwane od rzeczywistości funkcjonowania spółki.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
