Wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. III USKP 13/25
Umowa zlecenia zawarta w trakcie trwającej długotrwałej niezdolności do pracy zleceniobiorcy w zaawansowanym wieku, niewykonywana faktycznie i zawarta wyłącznie w celu uzyskania tytułu do wyższych świadczeń zasiłkowych, jest czynnością pozorną w rozumieniu art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny i jako taka nie stanowi tytułu do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Sąd oceniający rzeczywisty charakter czynności prawnej powinien brać pod uwagę całokształt okoliczności towarzyszących zawarciu umowy, w tym stan zdrowia i wiek strony zobowiązanej do świadczenia usług, brak obiektywnej możliwości wykonywania umówionych czynności oraz mechanizm zaplanowanego zawyżenia podstawy wymiaru świadczeń.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia zawartej przez kobietę w podeszłym wieku z córką prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy zleceniobiorca była trwale niezdolna do pracy i pobierała świadczenia chorobowe. Problem prawny koncentrował się na ocenie, czy zawarta umowa miała charakter pozorny w rozumieniu art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, a w konsekwencji czy mogła stanowić tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi i podstawę do naliczania wyższych zasiłków.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając ocenę sądów niższych instancji, że umowa zlecenia była czynnością pozorną — zawartą wyłącznie w celu uzyskania wyższych zasiłków, bez zamiaru jej rzeczywistego wykonywania przez zleceniobiorczynię w zaawansowanym wieku z problemami zdrowotnymi, w trakcie trwającej długotrwałej niezdolności do pracy. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący składu jednoosobowego sądu apelacyjnego w warunkach covidowych, wskazując, że uchwała wiążąca w tym zakresie weszła w życie dzień po wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Sobutka (przewodniczący)
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
