Przychód ze sprzedaży w 2026 r. działki A/4 w części nabytej ponad udział w spadku, w wyniku zniesienia współwłasności w 2025 r., podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jako że pięcioletni okres posiadania części tej nieruchomości upływa od daty zniesienia współwłasności.

Sprzedaż nieruchomości odziedziczonej przed upływem pięciu lat od nabycia przez ostatniego spadkodawcę stanowi źródło przychodu w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Okres posiadania wcześniejszych spadkodawców nie jest wliczany do tego okresu.

Podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku zniesienia współwłasności orzeczonej sądowo jest wartość rynkowa nabytego udziału ponad poprzedni udział, a nie wartość zasądzonej spłaty.

Odpłatne zbycie nieruchomości w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze dożywocia po upływie pięciu lat od nabycia nie podlega opodatkowaniu, natomiast zbycie ponad wartość pierwotnego udziału, nabytego w drodze zniesienia współwłasności, podlega opodatkowaniu, gdyż pięcioletni okres nie minął.

Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości w ramach zniesienia współwłasności nie podlega zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przychód w wyniku zniesienia współwłasności nie spełnia warunku uzyskania konkretnych środków pieniężnych przeznaczonych na własne cele mieszkaniowe.

Nabycie udziału w nieruchomości w drodze datio in solutum jest neutralne podatkowo z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych, a sprzedaż nieruchomości spowoduje opodatkowanie tylko w zakresie udziału nabytego od współwłaściciela, z możliwością zwolnienia dzięki wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe.

Nabycie spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn tylko w zakresie rzeczywistego udziału w nabytym majątku. Dział spadku i zniesienie współwłasności, dokonane bez spłat i dopłat, nie powoduje obowiązku podatkowego, chyba że prowadzi do zwiększenia udziału w majątku. Środki z IKE przekazane na mocy dyspozycji na wypadek śmierci nie są objęte podatkiem od spadków i darowizn.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, jeżeli nabycie nieruchomości przez spadkodawcę miało miejsce ponad pięć lat przed transakcją sprzedaży, a zniesienie współwłasności nie skutkowało przysporzeniem majątkowym.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w wyniku zniesienia współwłasności małżeńskiej, odpowiadająca wartości pierwotnego udziału, nie stanowi nabycia ponad ten udział i nie podlega PIT, jeżeli nastąpi po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia do majątku wspólnego małżonków.

Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat między współwłaścicielami nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest to czynność wymieniona w katalogu opodatkowanych czynności określonym w art. 1 ustawy o PCC.

Przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności opodatkowaniu podlega przyrost wartości majątku podatnika. Jeśli podstawa opodatkowania, po uwzględnieniu długów i ciężarów, wynosi zero, nie powstanie zobowiązanie podatkowe.

Sprzedaż nieruchomości oraz udziałów we współwłasności, nabytych w wyniku darowizny i następnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat, po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości na skutek zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat od daty nabycia, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Koszty uzyskania przychodu obejmują jedynie nakłady zwiększające wartość nieruchomości i zapłacony podatek od darowizny.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku nie skutkuje powstaniem przychodu, gdy pięcioletni okres, liczony od daty nabycia lub wybudowania nieruchomości przez spadkodawcę, minął przed zbyciem. Podstawa prawną stanowi art. 10 ust. 5 ustawy PIT.

Pięcioletni termin liczenia dla celów podatku dochodowego od zbycia nieruchomości nabytej w spadku, w przypadku nieruchomości będącej wcześniej w majątku wspólnym małżeńskim, biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do tego majątku (tj. od końca 2009 r.), niezależnie od późniejszych czynności prawnych między małżonkami.

Nabycie udziału przez wnioskodawcę poprzez zniesienie współwłasności nieruchomości, wraz z przejęciem długu oraz spłatą współwłaściciela, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o PIT i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności nie stanowi źródła przychodu podatkowego w zakresie udziału odpowiadającego pierwotnemu nabyciu spadkowemu. Natomiast nowo nabyta wartość w wyniku zniesienia współwłasności stanowi nową formę nabycia podlegającą opodatkowaniu, jeżeli sprzedaż nastąpi w ciągu pięciu lat od tej daty.

Sprzedaż działki nr A/2, w części nabytej w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności w 2024 r., stanowi źródło przychodu, które podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z obowiązkiem złożenia zeznania PIT-39.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w wyniku działu spadku, które zwiększa udział ponad pierwotny, skutkuje opodatkowaniem według art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jeśli zbycie nastąpi przed upływem pięciu lat od nowego nabycia.

Sprzedaż działki nabytej w wyniku działu spadku przed upływem pięciu lat od daty pierwotnego nabycia przez spadkodawców nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli jej wartość nie przekracza udziału w masie spadkowej.

Planowana sprzedaż przez Wnioskodawczynię działki nr 7 w zakresie udziału przekraczającego wartość początkowego udziału spadkowego, nabytego w 2024 r., stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia generuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż stanowi odpłatne zbycie udziału w nieruchomości.

Zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, o ile wartość otrzymanych składników majątku nie przekracza posiadanego dotąd udziału, co pozwala na zastosowanie 5-letniego terminu od pierwotnego nabycia dla celu zwolnienia z opodatkowania PIT.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawców, natomiast sprzedaż udziału przekraczającego pierwotny udział w spadku nabytego w wyniku działu spadku, podlega opodatkowaniu, jeżeli zostaje dokonana przed upływem pięciu lat od działu spadku.