Kara umowna zapłacona przez przedsiębiorcę za opóźnienie w realizacji umowy, wywołane przewlekłością postępowań organu konserwatorskiego i niezawinione przez podatnika działającego z należytą starannością, może stanowić koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, jeżeli jej poniesienie służy zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów i nie podlega wyłączeniu z art. 23

Kary umowne zapłacone przez podatnika z tytułu nieterminowej realizacji dostaw i usług, nie wynikające z wad towarów lub usług, nie są wyłączone z kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, gdyż dotyczą kwestii chronienia przychodów w kontekście dalszych relacji biznesowych.

Kwoty zapłacone tytułem kar umownych za nieterminowe, lecz prawidłowo jakościowo wykonane usługi przez podwykonawców mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, nie odnosząc się do art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, pod warunkiem definitywności wydatku. Kary za wadliwe wykonanie usług wyklucza tenże artykuł z kategorii kosztów uzyskania przychodów.

Zapłata kary umownej za nieterminową realizację umowy, niezależna od wad dostarczonych towarów lub usług, może stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile nie podlega wyłączeniu według art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT. Zwrot części kary nieduplikowany z kosztami uzyskania, nie stanowi przychodu podatkowego.

Kara umowna naliczona z tytułu opóźnienia w dostawie towaru może zostać uznana za koszt uzyskania przychodów, gdy nie znajduje się w negatywnych przesłankach wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, i spełnia warunki art. 15 ust. 1 tej ustawy.

Opublikowano istotną zmianę stanowiska organów skarbowych dotyczącą opodatkowania kar umownych podatkiem VAT w przypadku przedterminowego rozwiązania umów najmu. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi Szefa KAS oraz wyrokiem sądu administracyjnego, opłaty te są obecnie uznawane za odpłatne świadczenie usług, jeśli stanowią ekonomiczny ekwiwalent czynszu, który wynajmujący otrzymałby za kontynuację współpracy

Wydatki na zapłatę kar umownych i odsetek związanych z niezawinionymi przez podatnika opóźnieniami, nie uznane za wydatki wyłączone w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, służąc zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów.

Odszkodowania umowne, naliczone za naruszenie postanowień umowy, nie stanowią odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie wiążą się z żadnym świadczeniem mającym charakter ekwiwalentny w rozumieniu ustawy o VAT.

Kary umowne z tytułu opóźnienia w dostawach, niezawinione przez podatnika, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku CIT, gdy istnieje związek przyczynowy z przychodami, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, i nie są objęte wyłączeniami z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.

Kara umowna nałożona za nieterminowe wykonanie usług, poniesiona w formie potrącenia, stanowi koszt uzyskania przychodów dla podatnika, jeżeli spełnia ogólne przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT i nie jest objęta wyłączeniem określonym w art. 16 ust. 1 pkt 22 tejże ustawy.

Kary umowne zapłacone za nieterminową realizację umowy, które nie wiążą się z wadliwością towarów, stanowią koszty uzyskania przychodu, natomiast zwrot z tytułu kar od podwykonawcy należy uznać za przychód podatkowy.

Kara umowna nałożona z tytułu nieterminowej realizacji dostawy sprzętu, nieuwzględniona w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, może stanowić koszt uzyskania przychodów, pod warunkiem że została poniesiona w celu zabezpieczenia źródła przychodów i nie wynika z rażącego niedbalstwa.

Kara umowna, rozliczona poprzez potrącenie z ceną zakupu nieruchomości, stanowi przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako trwałe przysporzenie majątkowe (art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT).

Potrącenie kwoty kary umownej z ceny nabycia nieruchomości, pomimo braku faktycznego przepływu pieniężnego, stanowi przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.

Potrącenie kary umownej z ceną zakupu nieruchomości, mimo braku faktycznego transferu środków, stanowi zdobycie przychodu w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, podlegające opodatkowaniu jako "przychód z innych źródeł".

Kara umowna refakturowana na inwestora, pokryta pierwotnie przez sprzedającego, nie stanowi kosztu uzyskania przychodów dla inwestora zgodnie z artykułem 15 ust. 1 ustawy o CIT, gdyż brak wystarczającego związku przyczynowo-skutkowego z uzyskaniem przychodu.

Potrącenie wzajemnych wierzytelności między nabywcą a deweloperem, skutkujące obniżeniem ceny zakupu lokalu o kwotę należnych kar umownych, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacjach zwrotu tytułem kar czy odszkodowań po uprzednim ich potrąceniu jako przychód, korekta powinna nastąpić "na bieżąco" w momencie wydania sądowego wyroku potwierdzającego obowiązek wypłaty, stanowiącego podstawę dla ujęcia korekty w okresie rozliczeniowym jego otrzymania.

Kara umowna za nieterminowe wykonanie umowy, o ile nie dotyczy wad lub zwłoki w usuwaniu wad, może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, a dniem jej poniesienia jest dzień zatwierdzenia ugody mediacyjnej przez sąd.

Kara umowna potrącona z wynagrodzenia nie obniża podstawy opodatkowania podatkiem VAT, gdyż nie jest rabatem ani opustem związanym ze świadczeniem usługi; obciążenie karą wynika z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego.

Kara umowna poniesiona z tytułu odstąpienia od umowy nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, gdy jej poniesienie wynika z działań i zawinienia podatnika, co nie pozwala na uznanie tego wydatku za celowy w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Kary umowne zapłacone za opóźnienia w dostawach wynikające ze specyfiki branży oraz okoliczności niezależnych od podatnika mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy CIT, gdyż nie mieszczą się w wyłączeniach z art. 16 ust. 1 pkt 22 CIT, przy założeniu racjonalności i związku z działalnością gospodarczą.

Kara umowna zapłacona przez podatnika w wyniku własnej decyzji gospodarczej nie może być uznana za koszt uzyskania przychodów, jeśli wynika z braku odpowiedniej analizy prawidłowej realizacji warunków umowy oraz stanowi obszar ryzyka przedsiębiorcy.