W 2026 r. Sąd Najwyższy wypowiadał się m.in. w kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę. Po raz kolejny zajął też stanowisko w sprawie tytułu do ubezpieczeń jedynego wspólnika spółki z o.o. oraz zbiegu tytułów do ubezpieczeń.

Przychody uzyskiwane z umowy zlecenia zawartej przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, która po rozpoczęciu działalności nie ulegnie zmianie, mogą być traktowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, jeżeli działalność ta nie pokrywa się całkowicie z zakresem działalności gospodarczej.

Płatnik przy wypłacie na rzecz zleceniobiorcy będącego rezydentem podatkowym Liechtensteinu ma obowiązek pobierać zryczałtowany podatek dochodowy zgodnie z art. 29 ust. 1 i art. 41 ust. 4 ustawy PIT. Dopiero wybór opodatkowania według skali podatkowej przez zleceniobiorcę w zeznaniu rocznym pozwala na uznanie tego podatku za zaliczkę.

Jedno z większych wyzwań w codziennej praktyce działów kadrowo-płacowych stanowią nietypowe przypadki ustalania prawa do świadczeń chorobowych. Problemy pojawiają się zwłaszcza w takich sytuacjach jak choroba w okresie wypowiedzenia, zmiana pracodawcy, łączenie różnych tytułów zatrudnienia czy nieregularna wypłata wynagrodzenia.

Diety i zwroty kosztów z tytułu podróży, związane z realizacją umowy zlecenia, mogą być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli mieszczą się w ustawowych limitach, zaś podróż odbywana jest w celu uzyskania przychodów (art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT).

Sfinansowanie przez instytucję kultury kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia wykonawców stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń, ale może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT, o ile nie przekracza limitów określonych dla podróży służbowych.

Opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Obowiązek sumowania przychodów z tytułu umów zlecenia zawieranych z własnymi pracownikami.

Ustalanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla zleceniobiorców.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Ustalanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników i zleceniobiorców.

Przychody z działalności typu "prop trading" należy klasyfikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 8 ustawy o PIT) i podlegać mogą zwolnieniu podatkowemu dla młodych, o ile zwolnienie to nie stosuje się do kosztów uzyskiwania przychodów. Przeliczenia walut obcych na złote winny nastąpić według kursu NBP z dnia poprzedzającego uzyskanie przychodów lub poniesienie kosztów

Zasadą jest, że wynagrodzenie studentów wykonujących umowy zlecenia z tytułu czynności na rzecz spółki, może być uwzględnione przy ustalaniu spełnienia warunku zatrudnienia wymaganego do wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, gdyż art. 28j ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o CIT nie przewiduje ich wyłączenia z tej kategorii.

Przychody uzyskane z tytułu umowy na obsługę konserwatora pojazdu OSP, zawartej z gminą, kwalifikowane są jako przychody z działalności wykonywanej osobiście i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie spełniają przesłanek do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nienależnie otrzymane wynagrodzenie stanowi przychód w momencie jego otrzymania i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych; jego zwrot umożliwia odzyskanie podatku poprzez odliczenie od dochodu w roku zwrotu, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT.

Wykonywanie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, jest jednym z tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. W niektórych przypadkach wykonywanie umowy zlecenia nie będzie jednak objęte obowiązkiem ubezpieczeń – dotyczy to m.in. studentów i uczniów szkół ponadpodstawowych do ukończenia 26. roku życia.

Dochody uzyskane przez osobę fizyczną, będącą podwykonawcą, świadczącą usługi na rzecz Sił Zbrojnych USA, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46c ustawy o PIT, jeśli umowy te są realizowane na rzecz amerykańskich sił zbrojnych.

Wartość świadczeń dodatkowych zapewnianych uczestnikom kongresu przez wnioskodawcę stanowi przychód, jednakże zwolniony z opodatkowania w limitach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, o ile nie prowadzą działalności gospodarczej. W przypadku ubezpieczeń, przychód występuje, jednak odpowiadające mu obowiązki mogą być wyłączone na podstawie międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania

Przychody z prop tradingu uzyskiwane przez rezydenta podatkowego RP będącego studentem poniżej 26 roku życia kwalifikują się jako przychody z działalności wykonywanej osobiście i korzystają ze zwolnienia podatkowego do kwoty 85 528 zł rocznie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT.

Złożenie oświadczenia PIT-2 przy jednej umowie zlecenia nie uprawnia płatnika do stosowania kwoty zmniejszającej podatek do kolejnych umów z tym samym zleceniobiorcą; dla każdej nowej umowy konieczne jest odrębne oświadczenie.

Zmiana kwalifikacji umowy uaktywniającej na umowę zlecenia przez ZUS nie powoduje dla podatnika obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy ani obowiązku informacyjnego PIT-11, gdy umowa została zawarta poza działalnością gospodarczą i dotyczy przychodów z "innych źródeł".

Przychody uzyskiwane przez osobę do 26. roku życia z tytułu współpracy z firmą prop-tradingową jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, mogą korzystać z ulgi podatkowej do kwoty 85 528 zł rocznie, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT.