Ustalenie tytułu do ubezpieczeń społecznych - zbieg tytułów.

W 2026 r. Sąd Najwyższy wypowiadał się m.in. w kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę. Po raz kolejny zajął też stanowisko w sprawie tytułu do ubezpieczeń jedynego wspólnika spółki z o.o. oraz zbiegu tytułów do ubezpieczeń.

Przychody uzyskiwane z umowy zlecenia zawartej przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, która po rozpoczęciu działalności nie ulegnie zmianie, mogą być traktowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, jeżeli działalność ta nie pokrywa się całkowicie z zakresem działalności gospodarczej.

Płatnik przy wypłacie na rzecz zleceniobiorcy będącego rezydentem podatkowym Liechtensteinu ma obowiązek pobierać zryczałtowany podatek dochodowy zgodnie z art. 29 ust. 1 i art. 41 ust. 4 ustawy PIT. Dopiero wybór opodatkowania według skali podatkowej przez zleceniobiorcę w zeznaniu rocznym pozwala na uznanie tego podatku za zaliczkę.

Jedno z większych wyzwań w codziennej praktyce działów kadrowo-płacowych stanowią nietypowe przypadki ustalania prawa do świadczeń chorobowych. Problemy pojawiają się zwłaszcza w takich sytuacjach jak choroba w okresie wypowiedzenia, zmiana pracodawcy, łączenie różnych tytułów zatrudnienia czy nieregularna wypłata wynagrodzenia.

Diety i zwroty kosztów z tytułu podróży, związane z realizacją umowy zlecenia, mogą być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli mieszczą się w ustawowych limitach, zaś podróż odbywana jest w celu uzyskania przychodów (art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT).

Sfinansowanie przez instytucję kultury kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia wykonawców stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń, ale może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o PIT, o ile nie przekracza limitów określonych dla podróży służbowych.

Opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Obowiązek sumowania przychodów z tytułu umów zlecenia zawieranych z własnymi pracownikami.

Ustalanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla zleceniobiorców.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Ustalanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników i zleceniobiorców.

Przychody z działalności typu "prop trading" należy klasyfikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 8 ustawy o PIT) i podlegać mogą zwolnieniu podatkowemu dla młodych, o ile zwolnienie to nie stosuje się do kosztów uzyskiwania przychodów. Przeliczenia walut obcych na złote winny nastąpić według kursu NBP z dnia poprzedzającego uzyskanie przychodów lub poniesienie kosztów

Zasadą jest, że wynagrodzenie studentów wykonujących umowy zlecenia z tytułu czynności na rzecz spółki, może być uwzględnione przy ustalaniu spełnienia warunku zatrudnienia wymaganego do wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, gdyż art. 28j ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o CIT nie przewiduje ich wyłączenia z tej kategorii.

Przychody uzyskane z tytułu umowy na obsługę konserwatora pojazdu OSP, zawartej z gminą, kwalifikowane są jako przychody z działalności wykonywanej osobiście i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie spełniają przesłanek do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nienależnie otrzymane wynagrodzenie stanowi przychód w momencie jego otrzymania i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych; jego zwrot umożliwia odzyskanie podatku poprzez odliczenie od dochodu w roku zwrotu, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT.

Wykonywanie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, jest jednym z tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. W niektórych przypadkach wykonywanie umowy zlecenia nie będzie jednak objęte obowiązkiem ubezpieczeń – dotyczy to m.in. studentów i uczniów szkół ponadpodstawowych do ukończenia 26. roku życia.

Dochody uzyskane przez osobę fizyczną, będącą podwykonawcą, świadczącą usługi na rzecz Sił Zbrojnych USA, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46c ustawy o PIT, jeśli umowy te są realizowane na rzecz amerykańskich sił zbrojnych.

Wartość świadczeń dodatkowych zapewnianych uczestnikom kongresu przez wnioskodawcę stanowi przychód, jednakże zwolniony z opodatkowania w limitach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, o ile nie prowadzą działalności gospodarczej. W przypadku ubezpieczeń, przychód występuje, jednak odpowiadające mu obowiązki mogą być wyłączone na podstawie międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania

Przychody z prop tradingu uzyskiwane przez rezydenta podatkowego RP będącego studentem poniżej 26 roku życia kwalifikują się jako przychody z działalności wykonywanej osobiście i korzystają ze zwolnienia podatkowego do kwoty 85 528 zł rocznie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT.

Złożenie oświadczenia PIT-2 przy jednej umowie zlecenia nie uprawnia płatnika do stosowania kwoty zmniejszającej podatek do kolejnych umów z tym samym zleceniobiorcą; dla każdej nowej umowy konieczne jest odrębne oświadczenie.