Przekazanie nieruchomości w ramach umowy o dożywocie podlega opodatkowaniu jako odpłatna dostawa towarów. Jednakże, jeśli od pierwszego zasiedlenia upłynęły dwa lata, transakcja korzysta ze zwolnienia z VAT. Przekazanie to wiąże się również z korektą podatku naliczonego, ze względu na zmianę przeznaczenia nieruchomości.
Zawarcie umowy dożywocia nie powoduje obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, nawet jeśli umowa zostanie zawarta przed upływem pięciu lat od nabycia nieruchomości, z uwagi na brak możliwości określenia przychodu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozwiązanie umowy dożywocia oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, stanowiące czynność restytucyjną, nie rodzi obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest czynnością wymienioną w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Rozwiązanie umowy dożywocia i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, jako czynność dokonywana w formie restytucyjnej, nie powoduje obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż nie stanowi nowego przysporzenia majątkowego.
Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, nawet przy czasowym wynajmowaniu zakupionego lokalu, uprawnia do ulgi mieszkaniowej według art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełnione są inne ustawowe warunki.
Zawarte w formie aktu notarialnego rozwiązanie umowy o dożywocie i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, dokonane za zgodą stron, nie skutkuje powstaniem po stronie dotychczasowego właściciela przychodu opodatkowanego na mocy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umowa o dożywocie, na mocy której nabywca zobowiązuje się do zapewnienia dożywotniego utrzymania w zamian za przeniesienie prawa własności nieruchomości, nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie powoduje powstania obowiązku podatkowego.
Sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia na skutek rozwiązania umowy dożywocia jest opodatkowana 19% podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okres pięcioletni liczy się od końca roku kalendarzowego nabycia.
Rozwiązanie umowy dożywocia dokonane za zgodą stron nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie mieści się w zamkniętym katalogu czynności opodatkowanych tym podatkiem, określonym w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Rozwiązanie umowy dożywocia skutkujące zwrotnym przeniesieniem własności nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie stanowi nabycia rzeczy lub praw majątkowych w rozumieniu art. 1 ustawy o tym podatku.
Rozwiązanie umowy dożywocia i zwrot nieruchomości na dożywotnika stanowi źródło przychodu z odpłatnego zbycia, ale nie rodzi obowiązku podatkowego z uwagi na brak możliwości ustalenia podstawy opodatkowania.
Umowa o dożywocie, jako odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie rodzi obowiązku podatkowego, gdy termin upłynął od pierwotnego nabycia nieruchomości przez spadkodawcę, redefiniując przyjście do posiadania w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej.
Rozwiązanie umowy dożywocia zawartej w formie aktu notarialnego nie stanowi podstawy żądania zwrotu zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych, w przypadku braku zaistnienia przesłanek z art. 11 tej ustawy.
Zbycie nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, mimo odpłatnego charakteru, nie stanowi podstawy do określenia przychodu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu, jeśli następuje przed upływem pięciu lat od nabycia.
Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, mimo że stanowi odpłatne zbycie, nie prowadzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu, gdyż nie można ustalić wartości przychodu na zasadach z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przeniesienie własności nieruchomości przez umowę dożywocia, jako odpłatne zbycie, nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, z uwagi na niemożność określenia wartości rynkowej świadczenia.
Zrealizowanie własnych celów mieszkaniowych przez podatnika poprzez zakup nowego lokalu mieszkalnego, w którym zamierza zamieszkać, uzasadnia zastosowanie zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo posiadania innych nieruchomości.
Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze umowy dożywocia przed upływem pięciu lat od daty jej nabycia stanowi przychód opodatkowany na ogólnych zasadach. Możliwe jest jednak zwolnienie tego dochodu, jeśli przychód zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym nabycia nieruchomości w państwie członkowskim UE,
Zawarcie umowy dożywocia nie pozbawia podatnika prawa do ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 updof ani nie powoduje obowiązku zapłaty podatku, gdyż umowa ta nie pozwala na określenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w sposób przewidziany w art. 19 updof.
Umowa dożywocia, jako czynność przenosząca własność nieruchomości, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ten dotyczy jedynie przypadków enumeratywnie wymienionych w ustawie, do których umowa dożywocia nie należy.
Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego w drodze umowy dożywocia przed upływem pięciu lat od nabycia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, co rodzi obowiązek złożenia zeznania PIT-39.
Rozwiązanie umowy dożywocia i powrotne przeniesienie własności nieruchomości stanowi ponowne nabycie jej, od którego pięcioletni okres do zwolnienia podatkowego rozpoczyna się na nowo. W konsekwencji, sprzedaż nieruchomości przed upływem tego okresu podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym.
Możliwość skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego - przeznaczenie środków pieniężnych uzyskanych z odpłatnego zbycia na spłatę pożyczki zaciągniętej od osoby fizycznej.