Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.
Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.
Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.
W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).
Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.
W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.
Podatnik, u którego dzieci nie mają miejsca zamieszkania ustalonego przez sąd, nie jest uprawniony do odliczenia ulgi prorodzinnej, mimo braku porozumienia z drugim rodzicem i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy drugim rodzicu (art. 27f ust. 4 ustawy o PIT).
W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.
Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.
Prawo do ulgi prorodzinnej, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, przysługuje rodzicowi faktycznie wykonującemu władzę rodzicielską nad dzieckiem, w sytuacji, gdy dziecko zamieszkuje z tym rodzicem, niezależnie od formalnej przynależności tej władzy obojgu rodzicom.
W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.
Ojciec ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na młodszą córkę w wysokości 50% za okres od stycznia do grudnia 2025 r., a na starszą córkę: 50% za okres styczeń-maj oraz 100% za okres czerwiec-grudzień 2025 r.
Prawo do 100% ulgi prorodzinnej przysługuje pełnoprawnie temu z rodziców, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską poprzez codzienną stabilną pieczę nad dzieckiem, nawet jeśli władza rodzicielska formalnie przysługuje obojgu rodzicom, z których jeden nie realizuje jej aktywnie.
Wobec braku porozumienia między rodzicami w sprawie podziału ulgi prorodzinnej, prawo do pełnego odliczenia przysługuje temu z rodziców, u którego dziecko faktycznie zamieszkuje i wobec którego wykonywana jest faktyczna opieka zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy PIT.
Podatnikowi nie przysługuje prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej na syna I w roku podatkowym 2024, gdyż dochody syna, obejmujące żołd i umowa zlecenie, przekroczyły ustawowy limit, uniemożliwiając zastosowanie art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik, który przebywa na terytorium Polski przez ponad 183 dni i wykonuje władzę rodzicielską, ma prawo do ulgi na dziecko, nawet gdy jego małżonek mieszka za granicą, pod warunkiem że wspólne dochody nie przekraczają 112000 zł.
W przypadku rozwiedzionych rodziców, gdy faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem sprawuje wyłącznie jeden z nich, ulga prorodzinna przysługuje w pełnej wysokości temu rodzicowi, pod warunkiem spełnienia ustawowych limitów dochodowych dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Osoby wykonujące obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka niepełnosprawnego, które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, są uprawnione do odliczenia ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, przy założeniu, że spełnione są wszystkie przewidziane w ustawie warunki.
Dochody uzyskiwane przez wspólnika spółki osobowej z działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu proporcjonalnemu do jego udziału w zyskach, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik, u którego małoletnie dziecko stale zamieszkuje, jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej (art. 27f PDOF), gdy faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, nawet przy braku pieczy naprzemiennej i porozumienia z drugim rodzicem.
Podatnik, który nie spełnia przesłanek dochodowych określonych w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może skorzystać z ulgi prorodzinnej na pełnoletnie dzieci, które przekroczyły określone limity dochodów, niezależnie od spełnienia innych warunków związanych z opieką czy edukacją dzieci.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje podatnikowi w całości, gdy dzieci zamieszkują tylko z nim, zaś w braku porozumienia z drugim rodzicem, ulga dzielona jest po równo. W stosunku do pełnoletniej córki, ulga przysługuje proporcjonalnie do ponoszonego obowiązku alimentacyjnego.