Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Rodzic wykonujący faktycznie władzę rodzicielską, nawet bez porozumienia z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w wychowaniu, uprawniony jest do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej.

Ulga prorodzinna za rok podatkowy 2025 przysługuje w równych częściach obojgu rodzicom do czasu zmiany miejsca zamieszkania dzieci. Po zmianie miejsca zamieszkania na wyłączne z jednym z rodziców, pełni on uprawnienia do odliczenia całej ulgi prorodzinnej.

Podatnik, który jednocześnie stosuje opodatkowanie liniowe w działalności gospodarczej, nie jest uprawniony do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Ponadto przekroczenie limitów dochodowych wyklucza zastosowanie ulgi prorodzinnej.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik sprawujący opiekę nad wnukami, niepełniący formalnie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu funkcji rodziny zastępczej w danym roku podatkowym, nie jest uprawniony do skorzystania z ulgi na dzieci z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).

Odliczenie ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ust. 1 ustawy o PIT, nie przysługuje podatnikowi od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko zostało, na podstawie orzeczenia sądu, umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe nieodpłatne utrzymanie.

Podatnikowi, który faktycznie sprawuje pieczę nad małoletnim dzieckiem przebywającym u niego na podstawie orzeczenia sądu w ramach postępowania adopcyjnego, przysługuje prawo do ulgi prorodzinnej, mimo że formalne przysposobienie nie zostało zakończone w danym roku podatkowym.

Osoba wychowująca dziecko w systemie pieczy naprzemiennej nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako samotnie wychowujący dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli obojgu rodzicom przysługuje świadczenie wychowawcze na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik, który realnie wykonuje władzę rodzicielską oraz obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, w tym dzieci pełnoletnich uczących się, ma prawo do ulgi rodzinnej 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, niezależnie od wspólnego zamieszkiwania z dziećmi.

W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.

Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską oraz zapewnia stałą opiekę nad dziećmi, jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, niezależnie od formalnie współdzielonej władzy rodzicielskiej, jeśli drugi rodzic nie spełnia tych obowiązków.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do podziału ulgi prorodzinnej, faktyczne rozliczenie ulgi w zeznaniach podatkowych uznawane jest za dorozumiane porozumienie stron, co wyklucza roszczenia o pełne odliczenie przez jednego z rodziców.

W przypadku braku opieki naprzemiennej oraz stałego zamieszkania dzieci u jednego z rodziców, prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad dziećmi (art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z Kodeksem cywilnym).

Podatnik, którego niepełnoletnie dziecko posiadało orzeczenie o niepełnosprawności przez część roku podatkowego, może skorzystać z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości, niezależnie od przekroczenia limitu dochodów, zgodnie z art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odliczenie ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przysługuje podatnikowi rzeczywiście wykonującemu władzę rodzicielską, w tym sprawującemu codzienną opiekę i zabezpieczającemu potrzeby małoletnich dzieci.

Podatnik, u którego dzieci nie mają miejsca zamieszkania ustalonego przez sąd, nie jest uprawniony do odliczenia ulgi prorodzinnej, mimo braku porozumienia z drugim rodzicem i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy drugim rodzicu (art. 27f ust. 4 ustawy o PIT).

W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje, gdy podatnik spełnia przesłanki sprawowania władzy rodzicielskiej, opiekuna prawnego lub pieczy zastępczej na mocy orzeczenia sądu. Pełnomocnictwo nie jest uznawane za równoważne z tymi pozycjami.