Zmienione zdarzenie prawne na skutek umowy ugody pozasądowej, polegające na umorzeniu kredytu hipotecznego oraz zwrocie kosztów procesu, spełnia kryteria pozwalające zastosować zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, a zwrot poniesionych kosztów nie stanowi przychodu. Interpretacja ta jest zgodna z art. 11 i 20 ustawy o PIT oraz rozporządzeniem z 11 marca 2022 r. Ministerstwa Finansów
Nadpłata kredytu solidarnego dla ulgi mieszkaniowej, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, musi wynikać z indywidualnego celu mieszkaniowego podatnika, proporcjonalnie do posiadanych praw majątkowych, a ulga obejmuje tylko część przychodu związanej z własnym wydatkowaniem na nabycie nieruchomości.
Zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej w podatku od spadków i darowizn wymaga przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonego mieszkania w całości na zakup nowego lokalu mieszkalnego, bez możliwości alokacji części środków na spłatę kredytu mieszkaniowego.
Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkaniowe, finansowana przychodem ze sprzedaży innej nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawnia do zastosowania ulgi mieszkaniowej, zwalniającej ten dochód z opodatkowania.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat, przeznaczony na realizację własnych celów mieszkaniowych poprzez nabycie lub spłatę kredytu hipotecznego na zakup domu, korzysta ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie kredytu hipotecznego przeznaczonego na wydatki mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku w części celów mieszkaniowych, podczas gdy umorzenie dotyczące inwestycji nie związanych z celami mieszkaniowymi podlega opodatkowaniu, zaś zwrot nadpłaty oraz kosztów procesowych są neutralne podatkowo.
Umorzenie kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe jest zwolnione z opodatkowania jedynie w części spełniającej warunki rozporządzenia, czyli dotyczącej lokalu mieszkalnego, a nie obejmuje indywidualnych nieruchomości niemieszkalnych, jak garaże, posiadających odrębne księgi wieczyste.
Zwrot środków przez bank na rzecz kredytobiorców w ramach ugody, dotyczącej rozliczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego, nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż owe kwoty są zwrotem uprzednio spłaconych środków, tym samym mając charakter neutralny podatkowo.
Kwota zwrotu środków nienależnie wpłaconych na rzecz banku w wyniku ugody kredytowej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego podatnika.
Zwrot kwoty nadpłaty z tytułu spłaty kredytu nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego, a jedynie przywraca stan sprzed niesłusznej nadpłaty.
Przekazanie środków ze sprzedaży nieruchomości w formie darowizny na rachunek małżonki skutkuje brakiem możliwości skorzystania przez darczyńcę ze zwolnienia podatkowego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako że cel mieszkaniowy musi być realizowany bezpośrednio przez podatnika.
Przeznaczenie środków ze sprzedaży lokalu na spłatę kredytu, przy późniejszym nabyciu nieruchomości w drodze darowizny do majątku wspólnego, kwalifikuje się jako wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe, uprawniając do zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmuje wydatki na spłatę kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe, z wyłączeniem wydatków związanych z zagospodarowaniem terenu wokół posesji.
Jeżeli przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczono na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na inną nieruchomość służącą zaspokojeniu osobistych potrzeb mieszkaniowych, dochód może korzystać ze zwolnienia podatkowego, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Restytucja nienależnie pobranych przez bank środków w ramach ugody dotyczącej kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż nie jest to przysporzenie majątkowe, a jedynie zwrot kapitału.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w części, w jakiej środki kredytowe zostały przeznaczone na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej - budowy własnego budynku mieszkalnego.
Umorzenie kredytu refinansowego zaciągniętego na cele mieszkaniowe, obejmujące zakup działki i budowę domu, korzysta z zaniechania poboru podatku, zaś umorzenie dotyczące refinansowania kosztów własnych tego zaniechania nie obejmuje. Zwrot nienależnie pobranych przez bank kwot nie jest przychodem podatkowym.
Wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na jego zakup oraz na nabycie nowej nieruchomości mieszkalnej uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości można zwolnić z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, tylko gdy zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe podatnika, a nie na cele związane z działalnością gospodarczą.
Kwota zwrócona kredytobiorcom w wyniku ugody z bankiem, będąca zwrotem wpłaconych środków, nie jest przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Umorzenie zadłużenia kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe i spełniającego warunki Rozporządzenia MF, korzysta z zaniechania poboru podatku PIT, nawet gdy nieruchomość incydentalnie służy działalności gospodarczej.
Umorzona kwota kredytu mieszkaniowego, w części spełniającej warunki ustawowe i przeznaczonej na cele mieszkaniowe, może być objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego, jednak zaniechanie nie obejmie części kredytu przeznaczonych na refinansowanie, cele konsumpcyjne, opłaty manipulacyjne i sądowe.
Do przychodów z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego w części odpowiadającej wydatkom na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, natomiast pozostałej części kredytu, w szczególności związanej z refinansowaniem zadatku i innymi wydatkami konsumpcyjnymi, zaniechanie nie obejmuje.