Zwolnienie z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymaga przeznaczenia przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe nie później niż w okresie trzech lat od zbycia, niezależnie od chronologii zdarzeń finansowych, jeśli podatnik dysponuje przychodem ze zbycia.

Przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości nabytej w wyniku spadku po przodku nie podlega opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło po 5 latach od nabycia przez spadkodawcę. Dochód ze zbycia udziałów nabytych przez dział spadku i dożywocie przed 5 laty jest opodatkowany. Spłata kredytu hipotecznego może stanowić własny cel mieszkaniowy, jeżeli zaciągnięto go na wykończenie domu w dawnym majątku wspólnym.

W ramach art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania pod warunkiem, że przychód uzyskany ze sprzedaży zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z określonymi w ustawie warunkami i w przewidzianym terminie.

Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wymaga, by środki ze sprzedaży nieruchomości były wydatkowane na cele mieszkaniowe po ich uzyskaniu; wydatkowanie oszczędności przed sprzedażą nie uprawnia do zwolnienia.

Wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na spłatę kredytu oraz montaż instalacji fotowoltaicznej może być uznane za realizację własnych celów mieszkaniowych, co uprawnia podatnika do skorzystania ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w spadku, warunkiem zwolnienia dochodu z opodatkowania jest jego przeznaczenie na cele mieszkaniowe mieszczące się w katalogu art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w terminie do trzech lat od sprzedaży.

Zbycie udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, w sytuacji gdy między nabyciem a zbyciem upłynęło ponad pięć lat, nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu na mocy art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, przez co nie może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 tejże ustawy.

Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości w Bułgarii, osiągnięty przez polskiego rezydenta podatkowego przed upływem 5 lat od nabycia, podlega opodatkowaniu w Polsce z możliwością skorzystania z ulgi na cele mieszkaniowe, a odliczenie podatków zapłaconych w Bułgarii jest dopuszczalne zgodnie z metodą proporcjonalnego odliczenia.

Spłata kredytu gotówkowego faktycznie przeznaczonego na zakup nieruchomości mieszkalnej przed dniem sprzedaży innej nieruchomości stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe. Tym samym dochód z tej sprzedaży może podlegać zwolnieniu podatkowemu, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku na spłatę kredytu hipotecznego związanego z własnymi celami mieszkaniowymi podatnika kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, co uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze darowizny przed upływem pięciu lat może korzystać ze zwolnienia podatkowego, jeżeli przychód zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe, w tym m.in. spłatę pożyczki zaciągniętej na taki cel. Kluczowe jest spełnienie ustawowych wymagań co do terminu i celu wydatkowania środków.

Wydatkowanie przychodu z nieruchomości na spłatę kredytu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uzasadnia zwolnienie z podatku dochodowego; natomiast koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia należy proporcjonalnie przypisać względem powierzchni.

Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat mogą być zwolnione z podatku, jeśli przeznaczone zostaną na spłatę kredytu mieszkaniowego wspólnego majątku, co spełnia warunki art. 21 ust. 1 pkt 131 updof. Rozszerzenie wspólności majątkowej nie stanowi nowego nabycia nieruchomości.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku i działu spadku, w przypadku którego wartość majątku nie przekracza pierwotnego udziału spadkowego, nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, jeśli sprzedaż następuje po upływie 5-letniego terminu, licząc od końca roku kalendarzowego nabycia przez spadkodawcę.

Spłata pożyczki udzielonej przez rodziców na zakup mieszkania, mimo celu mieszkaniowego, nie kwalifikuje się jako wydatek uprawniający do zwolnienia z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Darowizna nieruchomości nabytej na cele mieszkaniowe, dokonana przed upływem pięciu lat, nie pozbawia prawa do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dowód zakupu na cele mieszkaniowe).

Spłata kredytu hipotecznego, zaciągniętego po dniu uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, nie kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe do celów ulgi podatkowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż nieruchomości nabytej jako realizacja własnych celów mieszkaniowych przed upływem pięciu lat od zakupu nie prowadzi do utraty zwolnienia podatkowego, jeżeli przychód z wcześniejszego odpłatnego zbycia został w pełni przeznaczony na cele mieszkaniowe w terminie określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Spłata byłej małżonki związana z podziałem majątku wspólnego, w zakresie nabycia udziału w lokalu mieszkalnym, może być uznana za wydatek na cele mieszkaniowe, uzasadniającą zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Natomiast spłata dotycząca innych składników nie spełnia warunków do zwolnienia podatkowego.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku, jeżeli okres 5 lat od nabycia przez spadkodawcę upłynął, nie podlega podatkowemu zwolnieniu podmiotowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131. Przychód ze sprzedaży udziału nabytego odpłatnie, przeznaczony na własne cele mieszkaniowe, może korzystać ze zwolnienia, niezależnie od wynajmu krótkoterminowego.

Wydatkowanie środków ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat na nabycie udziałów w lokalu mieszkalnym, również przed formalnym założeniem odrębnej księgi wieczystej, spełnia przesłanki ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT, jeżeli zawarto akt notarialny przenoszący własność.

Wydatki na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zbywaną nieruchomość oraz na nabycie lokalu mieszkalnego mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe, z wyjątkiem nadpłaty kredytu zaciągniętego po sprzedaży, co wyklucza zwolnienie z opodatkowania dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.

Zwrot z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego przeznaczony na cele mieszkaniowe w całości, w szczególności na spłatę kredytu zaciągniętego na jego zakup oraz nabycie nowego lokalu, jest wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Wydatki na nabycie lokalu niemieszkalnego, choćby następnie przekształconego w lokal mieszkalny, nie spełniają przesłanek art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w zakresie zwolnienia z podatku dochodu ze sprzedaży poprzedniej nieruchomości mieszkalnej, co wyklucza możliwość ulgi podatkowej.