Dochody z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wykorzystane na spłatę zaciągniętego na ten lokal kredytu oraz na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, w całości są zwolnione z opodatkowania, jeśli zostały poniesione na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wzajemne potrącenie roszczeń oraz wypłata różnicy między świadczeniami w ramach rozliczenia kredytu hipotecznego nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, gdyż nie skutkują one definitywnym przysporzeniem majątkowym dla podatnika.
Kredyt podatnika na zakup działki budowlanej może podlegać zaniechaniu poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 2022 roku. Zaniechanie to nie obejmuje jednak części kredytów zaciągniętych na refinansowanie zadatku na cele mieszkaniowe, jako że nie jest to tożsame z kredytem mieszkaniowym na podstawie przepisów ustawy o PIT.
Kwota uzyskana z tytułu unieważnienia umowy kredytowej nie stanowi przychodu, gdyż jest to restytucja. Jednakże, w przypadku zwrotu odsetek związanych z korzystaniem z ulgi odsetkowej, konieczne jest doliczenie odpowiednich kwot do dochodu w roku zwrotu.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwrot rat kredytu hipotecznego w części pochodzącej z wpłat byłego małżonka, dokonanych po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, stanowi przychód podatkowy. Część taka stanowi realne i definitywne przysporzenie majątkowe dla podatniczki.
Dochód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczony na zakup mieszkania, remont oraz spłatę kredytu hipotecznego, spełniające warunki art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, podlega zwolnieniu podatkowemu jeśli wydatki te zostaną poniesione przed upływem trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż.
Otrzymane przez podatnika środki w ramach rozliczenia restytucyjnego z bankiem, wynikające z unieważnienia umowy kredytowej, na których podstawie uiszczono świadczenia uprzednio nie podlegające opodatkowaniu, nie stanowią przychodu do opodatkowania na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie wierzytelności z kredytu konsolidacyjnego może korzystać ze zwolnienia z PIT jedynie w zakresie, w jakim kredyt przeznaczono na cele mieszkaniowe, zgodnie z §1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów związanych z kredytem mieszkaniowym. Pozostała część kwoty umarzanej nie jest zwolniona z opodatkowania.
Przekazanie środków ze sprzedaży nieruchomości w formie darowizny na rachunek małżonki skutkuje brakiem możliwości skorzystania przez darczyńcę ze zwolnienia podatkowego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako że cel mieszkaniowy musi być realizowany bezpośrednio przez podatnika.
Zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmuje wydatki na spłatę kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe, z wyłączeniem wydatków związanych z zagospodarowaniem terenu wokół posesji.
Umorzenie kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na jedną inwestycję mieszkaniową może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, o ile wcześniej nie korzystano z podobnego zaniechania na inne inwestycje. Nadpłaty zwrócone przez bank nie podlegają opodatkowaniu, gdyż nie stanowią przysporzenia majątkowego.
Dochody z usług prawnych nabywanych od banku w ramach kosztów okołokredytowych powinny być klasyfikowane jako przychody z odsetek, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 ustawy o CIT, a nie jako zyski przedsiębiorstwa, natomiast przy dochowaniu należytej staranności nie wystarcza wyłącznie uzyskanie certyfikatu rezydencji, lecz konieczna jest szczegółowa weryfikacja warunku rzeczywistego właściciela.
Restytucja nienależnie pobranych przez bank środków w ramach ugody dotyczącej kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż nie jest to przysporzenie majątkowe, a jedynie zwrot kapitału.
Dochód ze sprzedaży nieruchomości może być zwolniony z opodatkowania, jeśli zostanie przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego i remont lokalu mieszkalnego, pod warunkiem że wydatki te są ponoszone na własne cele mieszkaniowe i odpowiednio udokumentowane, niezależnie od udziału we współwłasności.
Umorzenie części kredytu hipotecznego zaciągniętego przed 2015 r. na cele mieszkaniowe nie skutkuje powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli spełnione zostają przesłanki rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku. Zwrot nienależnie uiszczonych rat kredytu nie stanowi przychodu podatkowego.
Umorzenie części kredytu mieszkaniowego oraz wypłata częściowego zwrotu nienależnych rat na podstawie ugody z bankiem nie powodują powstania obowiązku podatkowego, o ile spełnione są warunki z rozporządzenia Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego odnosi się wyłącznie do umorzenia części kredytu hipotecznego dotyczącej zakupu lokalu mieszkalnego. Umorzenie dotyczące miejsc garażowych, jako odrębnych nieruchomości, podlega opodatkowaniu.
Zawarcie porozumienia z bankiem, skutkujące wzajemnym zwrotem świadczeń z nieważnej umowy kredytowej, nie prowadzi do uzyskania przychodu opodatkowanego PIT, jako że ma charakter zwrotny. Odsetki za nieterminową wypłatę takiego zwrotu podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, a zwrot kosztów procesu traktowany jest jako refundacja wydatków niepodlegających opodatkowaniu
Umorzenie kredytu hipotecznego na modernizację nieruchomości podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w części spełniającej warunki określone w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT. Zwrot nadpłaty z przeliczenia CHF na PLN nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT można skorzystać wyłącznie w zakresie spłaty kredytu na lokal mieszkalny, nie obejmując wydatków na odrębne miejsce postojowe. Spłata kredytu zaciągniętego na miejsce postojowe nie jest traktowana jako wydatek na własne cele mieszkaniowe.
Umorzenie kapitału kredytu hipotecznego skutkuje powstaniem przychodu podatkowego, jednakże podatnik może zostać zwolniony z płatności podatku przez zaniechanie jego poboru. Zwrot nienależnie wpłaconych kwot kredytowych nie powoduje powstania przychodu, o ile nie przysporza definitywnego majątku.
Usługi pośrednictwa finansowego, w zakresie kredytów hipotecznych i konsumpcyjnych, świadczone przez podatnika na rzecz spółki, podlegają opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 15%, przypisanym do sekcji K PKWiU, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości można zwolnić z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, tylko gdy zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe podatnika, a nie na cele związane z działalnością gospodarczą.