Odpłatne zniesienie współwłasności, przy którym jeden ze współwłaścicieli nabywa rzeczy lub prawa majątkowe ponad swój dotychczasowy udział, skutkuje obowiązkiem podatkowym wyłącznie dla tego nabywcy. Osoba przekazująca udział, która otrzymuje spłatę, nie jest zobowiązana do uiszczenia PCC, o ile nie zwiększa swojego udziału majątkowego.

Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat za rozliczenie kredytu hipotecznego stanowi nieodpłatne zniesienie współwłasności podlegające podatkowi od spadków i darowizn, lecz obowiązek ten nie tworzy z uwagi na równość wartości udziału i hipoteki. Nie występuje obowiązek podatkowy w PIT z tytułu przychodu, gdyż nie ma odpłatnej czynności.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego częściowo w drodze dziedziczenia (zwolnienie podatkowe) oraz częściowo w wyniku odpłatnego zniesienia współwłasności (opodatkowanie) wymaga określenia proporcji wpływów podatkowych. Koszty nabycia uznawane są wyłącznie za uregulowaną część odpłatności.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy stanowi opodatkowane źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, o ile sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat od działu spadku, z możliwością uzyskania zwolnienia w przypadku przeznaczenia przychodu na własne cele mieszkaniowe.

Sprzedaż przez wnioskodawcę nieruchomości po upływie pięciu lat od jej pierwotnego nabycia w ramach majątku wspólnego małżonków nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli zniesienie współwłasności nie skutkowało nabyciem przysporzenia majątkowego ponad pierwotny udział.

Sprzedaż nieruchomości częściowo nabytej przez zniesienie współwłasności powoduje powstanie przychodu do opodatkowania, jeżeli następuje przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia, chyba że przychód ten zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, co prowadzi do zwolnienia podatkowego.

Zniesienie współwłasności nieruchomości stanowi nowe nabycie zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) PDOF, jeżeli wartość przyznanej części mieści się w wartości dotychczasowego udziału. Zbycie udziału nabytego w formie zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat od nabycia podlega opodatkowaniu.

Zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przeniesienie udziału w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi opodatkowanego przychodu, jeśli następuje po upływie 5 lat od nabycia. Odpłatne zbycie nabytego w ten sposób udziału przed upływem tych 5 lat generuje obowiązek podatkowy.

Zniesienie współwłasności ruchomości w zamian za odpowiednią spłatę, dokonane przez czynnego podatnika VAT, stanowi dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przyznanie jej jednej osobie fizycznej z obowiązkiem spłaty dla drugiego współwłaściciela, stanowi opodatkowaną VAT dostawę towaru w postaci gruntu, a transakcja nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w ustawie o VAT.

Sprzedaż nieruchomości odziedziczonej po spadkodawcach nie podlega opodatkowaniu, jeśli upłynęło pięć lat od nabycia przez spadkodawcę. Natomiast sprzedaż części nieruchomości nabytej w wyniku zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu od nadwyżki, według stawki 19%, z zaliczeniem na koszty spłat współwłaścicielek.

Dla nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności, pięcioletni okres, określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło zwiększenie udziału, a nie od pierwotnego nabycia.

Zbycie nieruchomości odziedziczonej po spadkodawcy przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, stanowi przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Planowana sprzedaż działek o numerach 3/4, 3/5 i 3/6 przez A i B nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż doszło do niej po upływie pięciu lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości pierwotnej, tj. 2009 roku.

Zniesienie współwłasności nie stanowi nowego nabycia dla celów PIT, jeżeli otrzymana wartość nieruchomości odpowiada posiadanym udziałom. Sprzedaż działki powstałej z takiej nieruchomości po upływie 5 lat od pierwotnego nabycia nie generuje obowiązku podatkowego.

Nabycie składników majątku przekraczających udział spadkowy w wyniku nieodpłatnego działu spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy, ale nabycie udziału w majątku wspólnym od żyjącego współmałżonka zmarłego jest opodatkowane jako nieodpłatne zniesienie współwłasności z możliwością skorzystania ze zwolnienia przy zgłoszeniu SD-Z2.

Podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przy zniesieniu współwłasności nieruchomości stanowi rynkowa wartość udziału nabywanego ponad posiadany dotychczas udział we współwłasności, niezależnie od faktu, czy spłata dotyczy wartości faktycznie poniesionych nakładów.

Sprzedaż działki nr 10 i udziałów w działkach 2, 3, 4, 5 stanowi czynność opodatkowaną VAT jako część działalności gospodarczej, mimo że nieruchomości nie były ostatecznie wykorzystywane w działalności po ich nabyciu do celów inwestycyjnych.

Sprzedaż działek i udziałów powstałych z podziału odziedziczonej działki, jeśli nie przekracza wartości udziału wcześniej posiadanego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, o ile do jej nabycia doszło w drodze spadkobrania. W przypadku nabycia udziału ponad posiadany udział w drodze działu spadku, opodatkowanie następuje, gdy sprzedaż ma miejsce przed upływem 5 lat od nabycia.

Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką, w którym wartość hipoteki przewyższa wartość udziału, skutkuje brakiem zobowiązania podatkowego, mimo wystąpienia obowiązku podatkowego.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od jej nabycia przez spadkodawcę nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli zniesienie współwłasności odbyło się bez spłat i dopłat oraz w granicach pierwotnego udziału.

Sprzedaż nieruchomości wydzielonej wskutek zniesienia współwłasności, o ile jej wartość mieści się w dotychczasowym udziale, nie skutkuje powstaniem przychodu, jeżeli okres pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę minął.

Zniesienie współwłasności nieruchomości na podstawie ugody sądowej, której skutkiem jest nabycie udziału ponad posiadany z obowiązkiem spłaty, stanowi czynność podlegającą podatkowi od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC, bez względu na pokrewieństwo stron ugody. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy udziału.

Sprzedaż działek nabytych przez wnioskodawczynię w drodze spadku i darowizny, bez przejawiania przez nią zorganizowanego i ciągłego prowadzenia działalności gospodarczej, nie będzie podlegać opodatkowaniu jako działalność gospodarcza, lecz jako odpłatne zbycie nieruchomości po upływie pięciu lat, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.