Umorzenie wierzytelności z zabezpieczonej hipotecznie pożyczki w 2024 r. stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z innych źródeł i nie korzysta z zaniechania poboru podatku według przepisów obowiązujących przed 2025 r.

Spółka nabywająca wierzytelności rozpozna przychód podatkowy w momencie otrzymania spłaty wierzytelności. Koszty nabycia tych wierzytelności stanowią koszty uzyskania przychodów, rozliczane proporcjonalnie do uzyskanej częściowej spłaty.

Roszczenie o wypłatę środków pieniężnych odzyskanych w postępowaniu upadłościowym na rzecz spadkodawcy stanowi prawo majątkowe wchodzące w skład masy spadkowej. W związku z tym, jego nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, niezależnie od późniejszej realizacji roszczenia, która nie generuje odrębnego obowiązku podatkowego.

Nabycie przez cesjonariusza wierzytelności przyszłych podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako usługa dotycząca długów. Nie korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 38 lub pkt 40 ustawy o VAT, z uwagi na fakt, że czynność przenosi ryzyko niewypłacalności, wpisując się w zakres usług ściągania długów lub faktoringu.

Sprzedaż własnych wierzytelności przez Spółkę w ramach umów faktoringowych stanowi odrębną kategorię przychodu podatkowego, który nie wpływa jako zysk kapitałowy. Wynagrodzenie na rzecz faktorów jest zgodne z przepisami CIT jako koszt pośredni. Przychód ze zbycia wierzytelności może obniżać podstawę minimalnego podatku dochodowego.

Cesja wierzytelności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli nie stanowi czynności prawnej wymienionej w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, w szczególności umowy sprzedaży.

Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego stanowi przychód, a zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie części związanej z kredytem mieszkaniowym zabezpieczonym hipoteką oraz nakierowanym na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód z tytułu umorzenia części kredytu denominowanego w walucie obcej powinien być przeliczony na złote polskie stosując kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, nawet jeśli realne operacje kredytowe wykonywane były w PLN.

Nieodpłatna cesja praw majątkowych z umowy deweloperskiej jako darowizna nie powoduje powstania przychodu podlegającego PIT, gdyż podlega przepisom o podatku od spadków i darowizn, co wyłącza ją z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Otrzymanie przez wspólnika w ramach podziału majątku likwidacyjnego wierzytelności przysługującej likwidowanej spółce wobec tego wspólnika stanowi przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, niezależnie od późniejszego wygaśnięcia tej wierzytelności wskutek konfuzji.

Podstawę opodatkowania minimalnym podatkiem dochodowym można pomniejszyć o przychody ze sprzedaży wierzytelności na rzecz faktora, również wtedy, gdy pomniejszenie to skutkuje zmniejszeniem podstawy do zera, niezależnie od wybranej metody obliczania podstawy.

Nieściągalne wierzytelności zarachowane wcześniej jako przychody należne mogą być zaliczone do kosztów podatkowych w momencie uznania przez spółkę ich nieściągalności potwierdzonej ostatecznym, prawomocnym postanowieniem organu egzekucyjnego, jeśli spełniają przesłanki art. 16 ust. 1 pkt 25 CIT.

Zgodnie z art. 24ca ust. 10 pkt 3 ustawy o CIT, spółka może pomniejszyć podstawę opodatkowania podatkiem minimalnym o całość przychodów ze sprzedaży wierzytelności na rzecz instytucji finansowej w ramach faktoringu pełnego, niezależnie od zastosowanej metody obliczania tej podstawy.

Spółka ma prawo pomniejszyć podstawę opodatkowania podatkiem minimalnym o przychody ze sprzedaży wierzytelności na rzecz faktora, również do zera, niezależnie od wybranej metody ustalania tej podstawy, zgodnie z art. 24ca ustawy o CIT.

Konwersja wierzytelności pożyczkowych na kapitał zakładowy spółki nie skutkuje przychodem po stronie pożyczkodawców z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, który zobowiązywałby spółkę do poboru tego podatku i złożenia deklaracji PIT-8AR.

Zbycie wierzytelności poprzez faktoring generuje przychody i koszty uzyskania tego przychodu, które podlegają opodatkowaniu CIT, nie wpływając na dochód zwolniony z racji działalności w SSE; dochody te należy uwzględniać przy podziale kosztów w proporcji klucza przychodowego.

Przychód z tytułu umorzenia kredytu dotyczącego formalnie odrębnych lokali, nawet jeśli są funkcjonalnie połączone, podlega opodatkowaniu i nie kwalifikuje się do zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia dotyczącego kredytów mieszkaniowych.

Umorzenie wierzytelności z kredytu hipotecznego zaciągniętego na budynek mieszkalno-użytkowy nie uprawnia do zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, gdyż kredyt nie jest wyłącznie na cele mieszkaniowe; umorzona kwota stanowi przychód podatkowy.

Wniesienie do spółki jawnej wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności pożyczkowej, obejmującej kapitał i odsetki, nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, korzystając ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50b Ustawy o PIT.

Umorzenie kredytu hipotecznego powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, lecz zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie części kredytu przeznaczonej na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT; reszta umorzenia podlega opodatkowaniu.

Nabywanie wierzytelności trudnych przez spółkę na własny rachunek i ryzyko, z dyskontem uzależnionym od rzeczywistej wartości wierzytelności, mieści się w zakresie działalności gospodarczej i nie obliguje do stosowania pre-współczynnika VAT zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.

Środki uzyskane poprzez korzystanie z Programu SCF+ stanowią przychody ze zbycia wierzytelności, co obliguje podatnika do ich uwzględnienia przy kalkulacji przychodów pasywnych w ocenie prawa do estońskiego CIT (art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o CIT).

Nabycie przez spółkę wierzytelności od osób fizycznych skutkuje obowiązkiem pełnienia przez spółkę roli płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż wypłata wynikająca z cesji wierzytelności stanowi dla cedenta przychód z praw majątkowych podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 18 ustawy o PIT.

Koszty operacyjne wynikające z umorzenia nieściągalnych należności, powstałych w związku z działalnością gospodarczą, nie są uznawane za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, a zatem nie podlegają opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.