Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.

Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci bez faktycznego udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku narodzin trzeciego dziecka z innym partnerem.

Osoba wychowująca dziecko samotnie, przy której dziecko zamieszkuje i która ponosi główny ciężar wychowania oraz zaspokajania potrzeb dziecka, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów przy zastosowaniu art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakt z dzieckiem.

Preferencyjne opodatkowanie dochodów przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który faktycznie samotnie wychowuje dziecko, a drugi rodzic jedynie sporadycznie uczestniczy w życiu dziecka, świadcząc alimenty i utrzymując rekreacyjne kontakty.

Osoba będąca w związku małżeńskim, bez orzeczonej separacji przez sąd, nie jest uprawniona do rozliczania podatku dochodowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od faktycznych warunków wychowania dziecka.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba wspólnie wychowująca z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko traci prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo spełnienia innych warunków preferencji. Interpretacja literalna art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wykładnię rozszerzającą.

W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Podatnik, będący rozwiedzionym ojcem sprawującym samodzielną opiekę nad dzieckiem, spełnia przesłanki do rozliczenia podatku dochodowego na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, mimo krótkoterminowych kontaktów dziecka z drugim rodzicem.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.

Osoba pozostająca w konkubinacie, wspólnie z drugim rodzicem wychowująca dziecko, nie kwalifikuje się jako samotnie wychowująca, co wyklucza zastosowanie preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osobą samotnie wychowującą dziecko, na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest rozwiedziona matka sprawująca faktyczną, codzienną opiekę nad dzieckiem, gdy drugi rodzic wykazuje minimalne zaangażowanie. Takie wychowanie uprawnia do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Osoba samotnie wychowująca dziecko, niezamieszkująca z drugim rodzicem i faktycznie wykonująca większość obowiązków rodzicielskich, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku, o ile spełnia warunki z art. 6 ust. 4c-4f ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, która wychowuje dzieci przy współudziale drugiego rodzica zgodnie z ustaloną ugodą rodzicielską, nie spełnia przesłanek do korzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż proces wychowawczy nie jest prowadzony wyłącznie przez jednego rodzica.

Wobec braku porozumienia między rodzicami w sprawie podziału ulgi prorodzinnej, prawo do pełnego odliczenia przysługuje temu z rodziców, u którego dziecko faktycznie zamieszkuje i wobec którego wykonywana jest faktyczna opieka zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy PIT.

Podatnikowi nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli w roku podatkowym pozostaje w związku małżeńskim bez prawomocnego orzeczenia rozwodu, a małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności.

W sytuacji naprzemiennego wychowywania dziecka przez oboje rodziców, gdy pełną kwotę świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pobiera wyłącznie jeden z rodziców, preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie przysługuje temu rodzicowi.

Osoba rozwiedziona, sprawująca naprzemiennie faktyczne czynności związane z wychowywaniem dzieci, w odosobnieniu i bez równoczesnego wsparcia drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f.

Osoba, której małżonek jest uznany prawnie za ojca dziecka w trakcie trwania małżeństwa, nie spełnia ustawowych przesłanek do zakwalifikowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, nawet jeśli faktycznie wychowuje dziecko samodzielnie.

Osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4 i 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest rodzic samodzielnie sprawujący władę rodzicielską bez udziału drugiego rodzica, co daje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, niezależnie od zamieszkiwania z osobą dorosłą, która nie jest rodzicem dziecka.