Podatnik wykonujący faktyczną władzę rodzicielską nad trojgiem małoletnich dzieci oraz obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego uczącego się dziecka posiada prawo do ulgi podatkowej dla rodzin 4+, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, nawet przy ograniczonej formalnie władzy rodzicielskiej.

Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.

Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.

Nabycie środków pieniężnych tytułem darowizny od matki, dokonane na terytorium RP przez obdarowanego nie będącego obywatelem polskim ani mającym miejsce stałego pobytu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. (art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn)

W okolicznościach braku porozumienia rodziców o wspólnej władzy rodzicielskiej i braku pieczy naprzemiennej, ulga prorodzinna 100% przysługuje rodzicowi, u którego dziecko zamieszkuje. Odliczenie to jest niemożliwe do podziału przy braku wspólnego miejsca zamieszkania lub sądowych rozstrzygnięć wskazujących na opiekę naprzemienną.

Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.

Osoba rozwiedziona, sprawująca opiekę nad dzieckiem wspólnie z drugim rodzicem na podstawie porozumienia rodzicielskiego, nie kwalifikuje się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykluczając możliwość preferencyjnego rozliczenia podatku.

Ulgę prorodzinną na dziecko pełnoletnie nabywa rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską, przy czym w przypadku pełnoletniego uczącego się dziecka, prawo do ulgi przysługuje obydwojgu rodzicom w częściach równych, o ile oboje wykonują ciążący obowiązek alimentacyjny.

W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.

Rodzic samotnie wychowujący dziecko, którego drugi z rodziców jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, nawet przy umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczej, przy spełnieniu wszystkich kryteriów, może korzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Podatnik nie spełnia warunków do uznania go za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c oraz 4f ustawy PIT, gdyż nie wychowuje dzieci bez wsparcia drugiego rodzica, co uniemożliwia skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania.

Podatnik prowadzący samodzielną działalność gospodarczą i wychowujący co najmniej czworo dzieci, przy spełnieniu wymogów art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest uprawniony do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+ za 2024 r., w tym poprzez złożenie korekty rozliczenia PIT.

Osoba, która wychowuje dziecko w systemie opieki naprzemiennej, nie może skorzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli świadczenie wychowawcze jest przyznane tylko jej, o ile sprawuje opiekę naprzemienną zgodnie z wytycznymi sądowymi.

Rodzic świadczący naprzemienną opiekę nad dzieckiem, bez obecności drugiego rodzica, może skorzystać z ulgi podatkowej dla osoby samotnie wychowującej dziecko, przy spełnieniu pozostałych warunków prawnych, z wyłączeniem lat, w których wniosek o ulgi podatkowe nie został złożony w terminie określonym prawem.

Osoba wspólnie zamieszkująca z drugim rodzicem dzieci, mimo organizacyjnej separacji gospodarstw domowych, nie jest uznawana za samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o PIT. Status ten wymaga faktycznego, wyłącznego udziału w wychowywaniu dzieci.

Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.

Rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dzieci przysługuje również rodzicowi sprawującemu opiekę naprzemienną, gdy dzieci wychowywane są naprzemiennie, lecz nie we wspólnym gospodarstwie domowym z drugim rodzicem; oboje rodzice mogą być uprawnieni do tej ulgi w sytuacji wychowywania dziecka osobno.

Osobie samotnie wychowującej dziecko, w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, przysługuje preferencyjne opodatkowanie dochodów, gdy faktycznie samotnie wychowuje dziecko przez część roku podatkowego, niezależnie od późniejszej zmiany stanu cywilnego w tym samym roku.

Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.

Nabycie środków pieniężnych przez cudzoziemca na pobycie czasowym w Polsce tytułem darowizny od rodziców zagranicznych stanowi przychód z innych źródeł na gruncie PIT, pomimo braku opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Osoba rozwiedziona, która nie wychowuje dzieci wspólnie z drugim rodzicem i samodzielnie ponosi koszty ich utrzymania, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w sytuacji gdy drugi rodzic pobiera świadczenie wychowawcze.

Zaginięcie małżonka nie tworzy domniemania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile osoba wnioskująca nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie jest rozwódką, wdową, czy inną osobą enumeratywnie wymienioną w ustawie.

Osoba, która wspólnie z drugim rodzicem uczestniczy w wychowywaniu co najmniej jednego dziecka, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko i tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania.