Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca pełnoletnie dziecko uczące się, spełniające kryteria ustawowe, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, nawet przy jedynie alimentacyjnej roli drugiego rodzica oraz prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego.
Osoba, która współuczestniczy z drugim rodzicem w wychowywaniu dziecka oraz wspólnie z nim ponosi obowiązek alimentacyjny, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, uprawnioną do preferencyjnego rozliczenia podatkowego w myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba samotnie wychowująca dziecko traci prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, jeśli dziecko uzyskało przychód opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o PIT. Spełnienie warunków wiekowych i edukacyjnych w części roku nie wystarcza, gdyż decydujący jest wybór formy opodatkowania przez dziecko.
Podatnik będący samotnym rodzicem, prowadzący samodzielnie gospodarstwo domowe oraz faktycznie wychowujący dzieci bez współudziału drugiego rodzica w codziennych obowiązkach, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko według art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, uprawniając się do preferencyjnego rozliczenia podatku.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.
Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.
Osoba, która sprawuje naprzemienną opiekę nad dzieckiem wspólnie z drugim rodzicem, nie spełnia przesłanek dla uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Preferencja podatkowa z tego tytułu wymaga faktycznego, wyłącznego wychowywania przez jednego rodzica.
Osobie samotnie wychowującej pełnoletnie dziecko niepełnosprawne, które uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje prawo do preferencyjnego sposób opodatkowania oraz odliczeń w ramach ulg podatkowych, niezależnie od wysokości dochodów dziecka. Znaczenie mają spełnione kryteria wynikające z ustawowych przepisów związanych z opieką oraz obowiązkiem alimentacyjnym.
Podatnik, który jest rozwiedziony i faktycznie samotnie wychowuje dziecko uczące się, spełnia przesłanki do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile drugi rodzic nie uczestniczy w codziennej opiece. (art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT)
Osoba rozwiedziona, samotnie sprawująca wychowanie pełnoletniego dziecka kontynuującego naukę na studiach podyplomowych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile dziecko nie osiąga dochodów podlegających opodatkowaniu.
Ulga prorodzinna przysługuje na pełnoletnie dzieci z niepełnosprawnością oraz studentów do 25 roku życia, niezależnie od wysokości dochodów rodziców, przy spełnieniu obowiązku alimentacyjnego i utrzymaniu dziecka w ścisłym rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W sytuacji, gdy oboje rodzice ponoszą wspólnie obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka, żadnemu z nich nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.
Rozwodnik, który faktycznie wychowuje dziecko bez aktywnego udziału drugiego rodzica, może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko, uprawnioną do ulgi podatkowej, niezależnie od formalnej władzy rodzicielskiej posiadanej przez oboje rodziców.
Pomimo przekroczenia przez dziecko 25. roku życia w styczniu 2025, rodzic sprawujący wyłączną opiekę może za ten rok korzystać z preferencyjnego opodatkowania dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeśli pozostałe warunki przewidziane w ustawie o podatku dochodowym są spełnione.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, która w ciągu roku podatkowego faktycznie sprawuje nad nimi pełną i samodzielną opiekę, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania dochodów na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okazjonalnych kontaktów drugiego rodzica czy płacenia przez niego alimentów.
Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.
Osoba rozwiedziona, samotnie faktycznie wychowująca pełnoletniego uczącego się syna, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, niezależnie od naprzemiennej opieki nad innym małoletnim dzieckiem.
Osobie samotnie wychowującej dziecko, która faktycznie wykonuje wszelkie obowiązki rodzicielskie, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku oraz ulgi prorodzinnej, nawet w sytuacji posiadania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica, który nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka.
Zaległe alimenty należne przed ukończeniem 25 lat, wypłacone później, korzystają ze zwolnienia podatkowego. Odsetki raczej korzystają ze zwolnienia na podstawie innych przepisów, nie są powiązane ze zwolnieniem głównym świadczeniem.
Preferencyjne opodatkowanie dochodów przez osoby samotnie wychowujące dzieci wymaga spełnienia ustawowych warunków dotyczących statusu dziecka, w tym uzyskiwania określonych świadczeń i limitu dochodów; przekroczenie dochodów przez pełnoletnie dziecko wyklucza tę preferencję.
Osoba rozwiedziona, sprawująca w przeważającej mierze lub wyłącznie opiekę nad dziećmi, w tym nad pełnoletnim uczącym się dzieckiem do 25. roku życia, spełnia warunki art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do korzystania z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci.
Osoba rozwiedziona, prowadząca odrębne gospodarstwo domowe i faktycznie wspierająca dziecko studiujące, nieuzyskujące dochodów, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, spełniając warunki wskazane w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ulga prorodzinna przysługuje samotnie wychowującej matce pełnoletniego studenta, mimo jego dochodów z nieopodatkowanego żołdu wojskowego, o ile zachowany jest obowiązek alimentacyjny oraz faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.