Zachowanie ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn wymaga wydatkowania całych środków uzyskanych ze sprzedaży substancji mieszkaniowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w ciągu dwóch lat, a niewypełnienie tego warunku skutkuje utratą ulgi. Wydatki na zakup działek przyległych oraz obiektów gospodarczych nie kwalifikują się do uznania ich za wydatki związane z budową

Odpłatne zbycie działki nabytej w 2005 r. wraz z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym, którego budowę formalnie zakończono w 2025 r., nie stanowi źródła przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jeżeli następuje po upływie pięciu lat liczonych od końca roku nabycia gruntu. W takim przypadku nie stosuje się zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Dochód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia jest wolny od podatku dochodowego, o ile przeznaczony został na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup tej nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia stanowi podlegający opodatkowaniu przychód, a środki przeznaczone na spłatę nowego kredytu refinansującego nie spełniają warunków zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, z uwagi na niespełnienie warunków dotyczących przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe.

Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości może korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem przeznaczenia przychodu na cele mieszkaniowe w ustawowym terminie, służące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na nabycie udziałów we wspólnym domu z partnerem stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe, uprawniając do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Nabycie udziału w nieruchomości w drodze datio in solutum jest neutralne podatkowo z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych, a sprzedaż nieruchomości spowoduje opodatkowanie tylko w zakresie udziału nabytego od współwłaściciela, z możliwością zwolnienia dzięki wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe.

Wydatek poniesiony na nabycie roszczeń przez umowę cesji nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe uprawniającego do ulgi, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT; tylko bezpośrednie nabycie lokalu mieszkalnego kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego.

Przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej na podstawie umowy dożywocia, przeznaczony na cele mieszkaniowe i spłatę kredytu hipotecznego, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego, jeżeli spełnia warunki określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT oraz koszty nabycia mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Sprzedaż nieruchomości nabytej do wspólności majątkowej małżeńskiej, po ustaniu wspólności, nie skutkuje przychodem podlegającym opodatkowaniu, jeśli nastąpi po upływie pięciu lat od końca roku, w którym dokonano nabycia do wspólnego majątku.

Dochód uzyskany ze sprzedaży mieszkania może być zwolniony z opodatkowania na podstawie ulgi mieszkaniowej, jeżeli środki te zostaną wydatkowane na nabycie innej nieruchomości w celach mieszkaniowych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód ze sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym, przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przed jej uzyskaniem na cele mieszkaniowe, uprawnia do zwolnienia z opodatkowania, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli nabycie nieruchomości nastąpi w wymaganym terminie.

Wydatki poniesione na cele mieszkaniowe przed formalnym uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości nie stanowią podstawy do zastosowania ulgi mieszkaniowej; zwolnienie dotyczy wyłącznie wydatków poniesionych po uzyskaniu tego przychodu.

Sprzedaż działki przeznaczonej na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe, zrealizowana przed upływem pięciu lat od zakupu, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie.

Przychód ze sprzedaży nieruchomości uzyskany przed upływem 5 lat od nabycia podlega opodatkowaniu, chyba że zostanie w całości wydatkowany na enumeratywnie wskazane cele mieszkaniowe własne, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Rozwiązanie umowy o dożywocie i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości powoduje nowe nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, rozpoczynając nowy pięcioletni okres podatkowy. Niemniej wydatkowanie uzyskanego przychodu na własne cele mieszkaniowe w ciągu trzech lat uprawnia do zwolnienia z podatku.

Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego po uzyskaniu przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe, tym samym nie uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym podlega dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości, gdy przychód w okresie trzech lat przeznaczony zostanie na własne cele mieszkaniowe, w tym m.in. na spłatę kredytu zaciągniętego na te cele oraz zakup nowej nieruchomości (art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT).

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej przez spadkobiercę przed upływem pięciu lat od jej nabycia przez spadkodawcę skutkuje opodatkowaniem przychodu podatkiem dochodowym, przy czym zwolnienie może obejmować dochód odpowiadający wydatkom na cele mieszkaniowe poniesionym w przewidzianym terminie.

Zwolnienie z podatku dochodowego dochodu ze sprzedaży nieruchomości, uzyskanego ponad udział spadkowy, nastąpi, jeżeli dochód ten zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe w terminie przewidzianym przez ustawę, a własność nieruchomości zostanie przeniesiona w formie aktu notarialnego w tym terminie.

Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na pokrycie spłaty w ramach podziału majątku wspólnego małżeńskiego, nawet poprzez kompensatę roszczeń, może być uznane za wydatek na własne cele mieszkaniowe, jeżeli powoduje nabycie lokalu na wyłączność podatnika, co uprawnia do zastosowania zwolnienia z opodatkowania dochodów zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przeniesienie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości dziedziczonej na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, zmotywowane koniecznością zmiany warunków zamieszkania wynikającą z trwałej zmiany sytuacji zawodowej, może pozwalać na zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej, zgodnie z art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Spłata długów spadkowych, niezwiązanych z celem mieszkaniowym, z funduszy uzyskanych ze sprzedaży innej nieruchomości, nie spełnia warunków zwolnienia z art. 21 ustawy o PIT, gdyż nie mieści się w katalogu wydatków uprawniających do ulgi podatkowej.

Odpłatne zbycie nieruchomości, nabytej w drodze spadku przed upływem pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę, rodzi obowiązek podatkowy, z którego część może być zwolniona, gdy przychód zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe.