Podatnik sprawujący funkcję opiekuna prawnego oraz rodziny zastępczej nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem, spełniający kryteria określone w art. 27f ustawy o PIT, ma prawo do ulgi prorodzinnej oraz ulgi rehabilitacyjnej, nawet przy dochodach przekraczających 112.000 zł, z uwagi na posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności.

W okresie, w którym córka mieszkała z ojcem (styczeń-maj 2021 r.), matka nie wykonywała faktycznie władzy rodzicielskiej, co wykluczało prawo do ulgi prorodzinnej za ten czas. Prawo do pełnej ulgi przysługuje tylko w okresach, gdy dziecko faktycznie zamieszkuje z rodzicem wykonującym władzę rodzicielską.

Gdy oboje rodziców, mających nieograniczoną władzę rodzicielską, wspólnie zamieszkuje z małoletnimi dziećmi, a brak jest porozumienia dotyczącego podziału ulgi prorodzinnej, ulga przysługuje im w wysokości 50% każdemu z rodziców, również w latach przyszłych, przy niezmienionym stanie faktycznym.

W sytuacji braku porozumienia między rodzicami w kwestii podziału ulgi prorodzinnej, jeśli dzieci na stałe zamieszkują z jednym rodzicem, odliczenie w pełnej wysokości przysługuje podatnikowi sprawującemu faktyczną pieczę, niezależnie od formalnego posiadania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Osoba, która sprawuje faktyczną opiekę nad małoletnimi dziećmi, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada władzę rodzicielską, lecz nie uczestniczy w opiece i wychowywaniu dzieci.

W przypadku rozwodu i braku porozumienia odnośnie podziału ulgi prorodzinnej, ulga przysługuje w równych częściach obu rodzicom, u których dziecko ma miejsce zamieszkania do momentu, gdy jedno z rodziców faktycznie nie wykonuje całościowo pieczy nad dzieckiem, co uprawnia owego rodzica do całościowej ulgi.

W przypadku wspólnego rozliczenia podatkowego małżonków, ulga prorodzinna na dzieci przysługuje podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad dziećmi, nawet jeśli nie uzyskuje samodzielnie dochodów, o ile małżonek osiąga opodatkowane dochody.

W sytuacji, gdy tylko jedno z rodziców faktycznie wykonuje władzę rodzicielską zgodnie z artykułem 27f ustawy o PIT, a orzeczenie nie wskazuje pieczy naprzemiennej, odliczenie ulgi prorodzinnej w całości przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania.

Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.

Dla uznania prawa do ulgi prorodzinnej, podatnik musi wykazać formalną więź rodzicielską, opiekę prawną lub funkcję rodziny zastępczej w odniesieniu do dziecka, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wykonywanie faktycznej opieki bez podstawy prawnej nie spełnia tych kryteriów.

Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.

W przypadku braku skutecznego porozumienia rodziców o podziale ulgi prorodzinnej, pełne odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

W przypadku gdy faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej i zapewnianie codziennej opieki nad dziećmi spoczywa wyłącznie na jednym z rodziców, przysługuje temu rodzicowi prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, mimo formalnego istnienia związku małżeńskiego z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w codziennym wychowaniu.

W przypadku braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej między rozwiedzionymi rodzicami sprawującymi wspólnie pieczę naprzemienną nad małoletnimi dziećmi, ulga prorodzinna przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, nawet jeśli miejsce zamieszkania dzieci zostało administracyjnie ustalone przy jednym z rodziców.

Ustalenie, że umowa notarialna bez orzeczenia sądu lub umowy ze starostą nie stanowi przesłanki do uzyskania ulgi prorodzinnej na dziecko małoletnie w ramach rodziny zastępczej, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik, który wykonuje władzę rodzicielską i obowiązki alimentacyjne wobec co najmniej czworga dzieci, może korzystać z ulgi dla rodzin 4+, niezależnie od przekroczenia przychodów 85 528 zł z określonych źródeł dochodu, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT.

Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.

Osoba nie może być uznana za samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, jeśli w roku rozliczeniowym pozostawała w związku małżeńskim bez orzeczenia separacji lub rozwodu. W przypadku ulgi prorodzinnej, pełna ulga przysługuje rodzicowi wykonującemu wyłączną pieczę nad dzieckiem, jeśli drugi rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską.

Osoba, która nie samotnie sprawuje opiekę rodzicielską, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowująca dzieci, lecz może odliczyć pełną ulgę prorodzinną, jeśli dzieci mieszkają z nią i brak porozumienia z drugim rodzicem. (Dot. art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o PIT).

Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, pozostając w stałym kontakcie z dziećmi, ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli dzieci mieszkają z drugim rodzicem za granicą i nie podlegają wspólnemu zamieszkaniu.

Matka małoletnich dzieci jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości za okres od sierpnia do grudnia 2025 roku, a proporcjonalnie za okres od stycznia do lipca 2025 roku, z racji wykonywania faktycznej władzy rodzicielskiej i zamieszkiwania dzieci z nią.

Podatnik wykonujący faktycznie wyłącznie władzę rodzicielską ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada prawa rodzicielskie, ale ich faktycznie nie wykonuje.

Podatnik nie ma prawa do ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci, jeżeli nie wykonuje faktycznie władzy rodzicielskiej. W przypadku pełnoletnich uczących się dzieci ulga przysługuje, jeżeli spełnione są warunki dotyczące dochodu oraz obowiązku alimentacyjnego.