W świetle rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r., zaniechanie poboru podatku dochodowego dotyczy wyłącznie umorzenia wierzytelności związanych z kredytem mieszkaniowym przy spełnieniu określonych przesłanek – kredyt zaciągnięty na budowę domu oraz brak wcześniejszego zaniechania z innego kredytu mieszkaniowego.

Umorzenie wierzytelności z zabezpieczonej hipotecznie pożyczki w 2024 r. stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z innych źródeł i nie korzysta z zaniechania poboru podatku według przepisów obowiązujących przed 2025 r.

Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego w odniesieniu do jednej inwestycji mieszkaniowej, o ile spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Finansów, przy czym kredyt finansujący różne inwestycje mieszkaniowe ogranicza zaniechanie do wybranej inwestycji.

Umorzenie wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej na cele mieszkaniowe, spełniającej określone w prawie podatkowym przesłanki, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, o ile w ramach umowy spełniono warunki zgodne z właściwym rozporządzeniem o zaniechaniu poboru podatku.

Umorzenie kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku, jeśli spełnia warunki rozporządzenia. Z kolei zwrot nadpłaty kredytu i zwrot kosztów zastępstwa procesowego są neutralne podatkowo i nie podlegają opodatkowaniu, jeśli nie generują przychodu.

Umorzenie kredytu hipotecznego zaciągniętego przed 2015 rokiem na jedną inwestycję mieszkaniową podlega zaniechaniu poboru PIT, a zwrócone nienależnie wpłacone kwoty nie są przychodem podlegającym opodatkowaniu.

Środki zwrócone jako rekompensata za nadpłacone raty nie stanowią przychodu podatkowego, natomiast umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu konsolidacyjnego, częściowo dotyczące kilku inwestycji mieszkaniowych, tylko w części korzysta z zaniechania poboru podatku i jest częściowo opodatkowane.

Umorzenie części kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na refinansowanie wydatków na cele mieszkaniowe nie korzysta z zaniechania poboru podatku dochodowego, o ile umorzenie nie dotyczy wydatków bezpośrednio powiązanych z realizacją nowych inwestycji mieszkaniowych. W odniesieniu do kwoty kredytu dedykowanej bezpośrednim celom mieszkaniowym, zwolnienie podatkowe znajduje pełne zastosowanie.

Umorzenie wierzytelności oraz zwrot części odsetek od kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe przed 15 stycznia 2015 r., zabezpieczonego hipoteką, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na zakup i wykończenie lokalu podlega zaniechaniu poboru podatku, lecz części dotyczące celów niemieszkaniowych pozostają opodatkowane. Zwrot nadpłaty kredytu nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Umorzenie kredytu hipotecznego zaciągniętego na remont mieszkania może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, ale umorzenie zaciągniętego na refinansowanie środków własnych nie. Przychód z umorzenia powinien być opodatkowany w zakresie części nieremontowej, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Umorzenie części zobowiązania kredytowego przez bank na rzecz rezydenta Szwajcarii, z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w Polsce, nie stanowi dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Szwajcarią.

Umorzenie części kredytu hipotecznego na zakup dwóch formalnie oddzielonych lokali mieszkalnych stanowiących funkcjonalnie jedną całość nie kwalifikuje się do zaniechania poboru podatku dochodowego, gdyż nie spełnia przesłanki jednej inwestycji mieszkaniowej obejmującej jeden lokal mieszkalny.

Brytyjski rezydent podatkowy nie podlega opodatkowaniu w Polsce z tytułu przychodu z umorzenia wierzytelności z kredytu hipotecznego, gdy umorzenie to traktowane jest jako przychód z "innych źródeł", stanowiący opodatkowanie wyłącznie w państwie rezydencji, tj. w Wielkiej Brytanii.

Umorzenie przez bank długu w ramach ugody dotyczącej kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe, uwzględniającego określone przesłanki z rozporządzenia Ministra Finansów, nie prowadzi do powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwroty nadpłaconych środków kapitałowo-odsetkowych z tytułu kredytu hipotecznego, wypłacone na podstawie ugody, nie stanowią przychodu podatkowego, a odsetki za opóźnienie, jakkolwiek stanowią przychód, są zwolnione z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Strata powstała w wyniku likwidacji nie w pełni zamortyzowanych środków trwałych, gdy ich likwidacja nie wynika ze zmiany rodzaju działalności, stanowi koszt uzyskania przychodu zgodnie z art. 15 ustawy o CIT. Wyburzenie budynku celem rozpoczęcia nowej inwestycji deweloperskiej nie wyklucza zaliczenia strat do kosztów uzyskania przychodów.

Umorzenie kredytu na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w zakresie środków przeznaczonych bezpośrednio na wydatki mieszkaniowe, z wyłączeniem środków przeznaczonych na spłatę niezabezpieczonego hipotecznie kredytu gotówkowego. Tylko część przychodu jest zwolniona z opodatkowania.

Podatnik, który zaciągnął kredyt hipoteczny przed 15 stycznia 2015 r. i spełnia inne wymogi rozporządzenia Ministra Finansów, jest uprawniony do zaniechania poboru podatku dochodowego od umorzonych wierzytelności tego kredytu.

Umorzenie zadłużenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, spełniającego kryteria z Rozporządzenia, podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego; zwrot nadpłaconych rat kredytowych oraz zwrot kosztów postępowania sądowego pozostają neutralne podatkowo.

Umorzenie kredytu hipotecznego powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, lecz zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie części kredytu przeznaczonej na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT; reszta umorzenia podlega opodatkowaniu.

Kwota 80.000 zł uzyskana przez wnioskodawczynię z tytułu ugody oraz umorzenie zadłużenia kredytowego nie stanowią przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zwrot kosztów procesu oraz ugoda nie skutkują powstaniem obowiązków podatkowych z tytułu uprzednio odliczonych odsetek.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego od umorzonej części kredytu hipotecznego znajduje zastosowanie wyłącznie względem kwot przeznaczonych na cele mieszkaniowe. W odniesieniu do kwot przeznaczonych na refinansowanie działalności gospodarczej, kredytobiorca zobowiązany jest do zapłaty podatku dochodowego jako przychód z działalności gospodarczej.

Otrzymanie zwrotu środków przez kredytobiorcę na mocy ugody z bankiem nie stanowi przychodu w rozumieniu PIT, jeżeli środki te są zwrotem wcześniej poniesionych wydatków. Umorzone zadłużenie traktowane jest jako przychód, chyba że zastosowano zaniechanie poboru podatku na podstawie szczególnych przepisów dotyczących kredytów mieszkaniowych.