Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości na skutek zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat od daty nabycia, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Koszty uzyskania przychodu obejmują jedynie nakłady zwiększające wartość nieruchomości i zapłacony podatek od darowizny.
Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawców, natomiast sprzedaż udziału przekraczającego pierwotny udział w spadku nabytego w wyniku działu spadku, podlega opodatkowaniu, jeżeli zostaje dokonana przed upływem pięciu lat od działu spadku.
Sprzedaż mieszkania przed upływem pięcioletniego terminu nabycia wywołuje obowiązek podatkowy, lecz przy spełnieniu warunków z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PDOF, możliwe jest zastosowanie zwolnienia przy przeznaczeniu środków na cele mieszkaniowe.
Czynność zniesienia współwłasności nieruchomości polegająca na ekwiwalentnym podziale działek między współwłaścicieli, bez spłat i dopłat, nie jest odpłatnym zbyciem nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie przerywa biegu pięcioletniego terminu opodatkowania.
Odpłatne zbycie nieruchomości w wyniku włączenia do małżeńskiej wspólności majątkowej nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Upływ pięcioletniego okresu liczy się od momentu nabycia przez małżonka włączającego nieruchomość do wspólności.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości w drodze umowy notarialnej nie skutkuje obowiązkiem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych ani koniecznością złożenia deklaracji PIT-39, gdyż nie prowadzi do uzyskania korzyści majątkowej przez podatnika.
Odpłatne zbycie rzeczy nabytej do majątku wspólnego małżonków przed upływem pół roku od zakupu nie stanowi źródła przychodu podatkowego, nawet po ustaleniu jedynego właściciela po zgonie jednego ze współmałżonków i zniesieniu współwłasności.
W przypadku, gdy odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości stanowi dostawę towarów opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, transakcja ta jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC.
Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez poniesienie przez współwłaściciela kosztów remontu, skutkujące zwiększeniem jego udziałów, stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).
Otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu zniesienia współwłasności nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia udziału tantamount do odpłatnego zbycia, co w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości, dokonane w formie renty dożywotniej jako ekwiwalent przeniesienia własności, stanowi formę spłaty podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Odpłatne zniesienie współwłasności, obejmujące zwolnienie z długu i dodatkowe spłaty, stanowi formę odpłatnego zbycia nieruchomości, które podlega opodatkowaniu jako przychód z odpłatnego zbycia przed upływem 5 lat od nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Czynność zniesienia współwłasności nieruchomości, dokonana bez spłat i dopłat, a jedynie z rozliczeniem nakładów poprzez spłatę wspólnego kredytu, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zniesienie współwłasności nieruchomości, które odbyło się bez spłat oraz w ramach posiadanych udziałów, nie jest uznawane za nabycie nowego prawa w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, co skutkuje, że pięcioletni okres zwolnienia od podatku liczony jest od pierwotnego nabycia.
Przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków przed upływem pięciu lat od zniesienia współwłasności nie podlega opodatkowaniu, jeżeli okres ten liczony jest od daty pierwotnego nabycia prawa do lokalu przez zmarłego spadkodawcę w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej.
Zniesienie współwłasności ruchomości w zamian za odpowiednią spłatę, dokonane przez czynnego podatnika VAT, stanowi dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Dochody z odsprzedaży części nieruchomości uzyskane przed upływem pięciu lat od nabycia w wyniku zniesienia współwłasności podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak, wydatkowanie tych dochodów na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym, umożliwia skorzystanie z dostępnego zwolnienia podatkowego.
Zniesienie współwłasności nieruchomości, bez wystąpienia spłat lub dopłat, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako że czynność ta nie jest enumeratywnie wymieniona w katalogu opodatkowanych czynności.
W nieodpłatnym zniesieniu współwłasności nieruchomości, gdzie wartość hipoteki przewyższa wartość nabytego udziału, nie powstaje zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, pomimo zaistnienia obowiązku podatkowego.
Sprzedaż nieruchomości uzyskanej w wyniku zniesienia współwłasności, w części przekraczającej pierwotny udział współwłaściciela, przed upływem pięciu lat od jej uzyskania, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu 19% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych.
Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi odpłatne zbycie, rodzące obowiązek zapłaty podatku dochodowego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Planowana sprzedaż działek o numerach 3/4, 3/5 i 3/6 przez A i B nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż doszło do niej po upływie pięciu lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości pierwotnej, tj. 2009 roku.
Sprzedaż 1/3 gospodarstwa rolnego nabytego w drodze spadku po mężu nie generuje przychodu, gdyż upłynął pięcioletni okres karencji. Sprzedaż 2/3 pozostałych udziałów, nabytych w 2022 r., jest opodatkowana, lecz częściowo zwolniona dla gruntów rolnych. Sprzedaż części gospodarstwa z 1980 r. nie podlega opodatkowaniu.
Zniesienie współwłasności nie stanowi nowego nabycia dla celów PIT, jeżeli otrzymana wartość nieruchomości odpowiada posiadanym udziałom. Sprzedaż działki powstałej z takiej nieruchomości po upływie 5 lat od pierwotnego nabycia nie generuje obowiązku podatkowego.