W kontekście zbycia wierzytelności objętych ulgą na złe długi, wierzyciel jest zobowiązany do pełnego zwiększenia podstawy opodatkowania i VAT należnego. Proporcjonalna korekta nie znajduje zastosowania bez względu na cenę zbycia, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, wierzyciel rezygnuje z praw wierzytelności i traci prawo do ulgi.

Wierzyciel nie jest uprawniony do korekty podatku należnego na podstawie art. 89a ustawy o VAT, jeśli upłynął termin dwóch lat od końca roku, w którym wystawiono faktury, niezależnie od długotrwałości postępowań upadłościowych zakończonych bez zaspokojenia. Okoliczność ta nie zmienia terminu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.

Podatnik, który przewidując opóźnione płatności, nie odliczył VAT, ma prawo do późniejszego odliczenia podatku naliczonego dotyczącego faktur zakupowych po faktycznym uregulowaniu zobowiązania, bez obowiązku korekty wcześniejszych okresów rozliczeniowych, w granicach pięcioletniego terminu przedawnienia prawa do odliczenia.

Wierzyciel, który zrzekł się roszczeń i zwolnił dłużnika z długu na podstawie ugody, ma prawo do skorygowania podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w ramach ulgi na złe długi, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek z art. 89a ustawy o VAT.

Art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT interpretuje się w ten sposób, iż trzyletni termin na skorzystanie z ulgi na złe długi liczy się od końca roku, w którym wystawiono fakturę, niezależnie od późniejszego uprawomocnienia się roszczenia wskutek sądowego wyroku.

Podatnik ma prawo do korekty podatku należnego w mechanizmie ulgi na złe długi, pomimo wcześniejszego postępowania restrukturyzacyjnego i obecnego wniosku o upadłość dłużnika, zgodnie z art. 89a ustawy o VAT i w świetle wyroku TSUE C-335/19.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 u.p.t.u., podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny w przypadku nieściągalnych wierzytelności, które nie zostały uregulowane w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności, nawet gdy dłużnik nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym na terytorium Polski.

Wierzycielowi przysługuje prawo do ulgi na złe długi w VAT w przypadku śmierci dłużnika, o ile spełnione są warunki z art. 89a ustawy, niezależnie od momentu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.

W przypadku zbycia wierzytelności uprzednio objętej korektą w formie ulgi na złe długi, podatnik jest obowiązany do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego o uzyskaną kwotę ze zbycia, a nie wartość nominalną wierzytelności, co wynika z zasady proporcjonalności i neutralności VAT.

Przepisy krajowe statuujące trzyletni termin od wystawienia faktury jako warunek dokonania korekty podatku VAT należnego w ramach ulgi na złe długi nie są niezgodne z dyrektywą 2006/112/WE, a niewykonanie tej korekty w przewidzianym terminie uniemożliwia dokonanie późniejszej korekty, mimo istniejącej restrukturyzacji dłużnika.

Organ podatkowy stwierdza, że spółka w restrukturyzacji jest obowiązana do korekty podatku naliczonego wynikającej z art. 89b ustawy o VAT, mimo postępowania sanacyjnego, gdyż przepisy krajowe zapewniają zachowanie neutralności VAT, nie stojąc w sprzeczności z Dyrektywą 2006/112/WE.

Dłużnik będący jednostką samorządu terytorialnego, której dochody podlegają zwolnieniu podatkowemu, nie spełnia warunku opodatkowania transakcji, co wyklucza możliwość zastosowania ulgi na złe długi przez wierzyciela, zgodnie z art. 18f ust. 10 pkt 3 ustawy o CIT.

Zastosowanie ulgi na złe długi w VAT jest dopuszczalne, gdy podatnik spełnia wymogi z art. 89a ustawy VAT dotyczące uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności, nawet w przypadku cesji wierzytelności na inny podmiot.

W przypadku otrzymania faktury korygującej „in minus”, korektę podstawy opodatkowania dla ulgi na złe długi należy rozliczać przy użyciu ogólnych zasad korygowania zobowiązań podatkowych, poprzez korektę złożonego zeznania – art. 81 Ordynacji podatkowej. Bieżące rozliczenie powinno uwzględniać efekt w okresie otrzymania faktury korygującej.

Kwoty zasądzone wyrokiem sądu, w tym odsetki i zwrot kosztów procesu, stanowią przychody z działalności gospodarczej, które u podatnika powstają z chwilą ich faktycznego otrzymania, uwzględniając odpowiednie przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi na złe długi. Ulga ta jest możliwa tylko przed uregulowaniem wierzytelności.

W przypadku umorzenia wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, ulga na złe długi, na podstawie art. 26i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma zastosowania, gdyż odnosi się ona wyłącznie do wierzytelności istniejących, które nie zostały uregulowane lub zbyte.

Dopisanie kwoty korekty VAT w pełnej wysokości uprzednio dokonanej ulgi na złe długi przy zbyciu wierzytelności, niezależnie od zastosowanej ceny sprzedaży, pozostaje zgodne z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, wykluczając tym samym możliwość stosowania zasad proporcjonalności w zakresie dokonania korekty podatku.

Podatnik prowadzący działalność i zarejestrowany jako czynny podatnik VAT ma prawo do obniżenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego na podstawie art. 89a ustawy o VAT, w sytuacji, gdy wierzytelności nie zostały uregulowane w ciągu 90 dni od terminu płatności. Korekta możliwa jest pod warunkiem, że podatnik spełnia ustawowe wymogi, w tym brak zbycia wierzytelności i fakt, że korekta dotyczy

Niemożliwe jest dokonanie korekty VAT z tytułu nieściągalnych wierzytelności wystawionych w 2018 roku w 2025 roku z pominięciem trzyletniego terminu określonego w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, jeśli nie występują proceduralne przeszkody, takie jak te opisane w wyroku TSUE C-335/19.

Podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych może być obniżona o wartość części wierzytelności nieuregulowanej, gdy pomimo zastosowania mechanizmu podzielonej płatności metody tej nie zastosowano do całej należnej kwoty, zgodnie z art. 18f ust. 1 UoCIT.

Wpłata w mechanizmie podzielonej płatności, obejmująca wyłącznie kwotę VAT, nie narusza prawa wierzyciela do skorzystania z ulgi na złe długi. Podatnik może skorygować podatek należny przypadający na część nieuregulowanej wierzytelności, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 89a ustawy o VAT.

Faktura korygująca obniżająca podstawę opodatkowania i VAT w przypadku ugody lub wyroku sądowego z TU ustalających niższe odszkodowanie niż pierwotna faktura uprawnia do obniżenia w okresie jej wystawienia, pod warunkiem uzgodnienia tego z nabywcą; po wejściu KSeF, korekta ta musi być dokonana w okresie wystawienia faktury korygującej.

W przypadku zbycia wierzytelności uprzednio objętej ulgą na złe długi, wierzyciel jest zobowiązany do skorygowania podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku VAT w proporcji do uzyskanej kwoty sprzedaży, zgodnie z interpretacją art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, uwzględniając zasady proporcjonalności i neutralności podatku.

Ulga na złe długi przysługuje, gdy płatność jest zablokowana przez sąd i nie stanowi ona uregulowania należności, co oznacza brak zaspokojenia wierzyciela.