Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po uzyskaniu statusu jedynego opiekuna prawnego, można skorzystać z tej ulgi od roku, w którym status ten został nadany, pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie warunków.

Ulga prorodzinna za rok podatkowy 2025 przysługuje w równych częściach obojgu rodzicom do czasu zmiany miejsca zamieszkania dzieci. Po zmianie miejsca zamieszkania na wyłączne z jednym z rodziców, pełni on uprawnienia do odliczenia całej ulgi prorodzinnej.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik sprawujący opiekę nad wnukami, niepełniący formalnie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu funkcji rodziny zastępczej w danym roku podatkowym, nie jest uprawniony do skorzystania z ulgi na dzieci z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba rozwiedziona, która w trakcie roku podatkowego przeszłą na faktyczne samotne wychowywanie dziecka, spełnia kryterium uprawniające do preferencyjnego opodatkowania na zasadach osoby samotnie wychowującej dziecko, o ile całkowicie przejęła opiekę i utrzymanie dziecka od drugiego rodzica.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).

Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci bez faktycznego udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku narodzin trzeciego dziecka z innym partnerem.

Odliczenie ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ust. 1 ustawy o PIT, nie przysługuje podatnikowi od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko zostało, na podstawie orzeczenia sądu, umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe nieodpłatne utrzymanie.

Osoba będąca w związku małżeńskim, bez orzeczonej separacji przez sąd, nie jest uprawniona do rozliczania podatku dochodowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od faktycznych warunków wychowania dziecka.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik, który realnie wykonuje władzę rodzicielską oraz obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, w tym dzieci pełnoletnich uczących się, ma prawo do ulgi rodzinnej 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, niezależnie od wspólnego zamieszkiwania z dziećmi.

W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.

Podatnik, u którego dzieci nie mają miejsca zamieszkania ustalonego przez sąd, nie jest uprawniony do odliczenia ulgi prorodzinnej, mimo braku porozumienia z drugim rodzicem i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy drugim rodzicu (art. 27f ust. 4 ustawy o PIT).

W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Podatnik, rozwódka sprawująca naprzemienną opiekę nad dziećmi, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli świadczenie wychowawcze 800+ jest pobierane tylko przez drugiego rodzica.

Podatnik, będący rozwiedzionym ojcem sprawującym samodzielną opiekę nad dzieckiem, spełnia przesłanki do rozliczenia podatku dochodowego na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, mimo krótkoterminowych kontaktów dziecka z drugim rodzicem.

Rodzic, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci, mając status rozwiedzionego, i spełnia warunki zawarte w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego rozliczania dochodu jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

Prawo do ulgi prorodzinnej, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, przysługuje rodzicowi faktycznie wykonującemu władzę rodzicielską nad dzieckiem, w sytuacji, gdy dziecko zamieszkuje z tym rodzicem, niezależnie od formalnej przynależności tej władzy obojgu rodzicom.

Osoba, która faktycznie i samodzielnie wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica, może korzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, o ile nie prowadzi działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.